Іргелі үш жүз құрамы

Қазақ халқы негізінен іргелі үш жүз, оның сыртында рулар мен ұлыстардан тұрады. Бұларды шежіре бойынша ата жолымен, ұран, таңбаларымен көрсеткенде былайша таратылады:

Ұлы жүз – Ақарыс, таңбасы – Ω (нәл), ұраны – «Бақтияр».

Орта жүз – Жанарыс, таңбасы – ∏ (босаға), ұраны – «Ақжол».

Кіші жүз – Бекарыс, таңбасы – ↑ (жебе), ұраны – «Алдияр».

 

Үш жүздің ұраны – «Алаш».

 

Ұлы жүз тайпалары:

Қаңлы – ұраны – «Бәйтерек», таңбасы – шылбыр, көсеу.

Қатаған (Шанышқылы) – ұраны – «Айрылмас», таңбасы – қолтаңба.

Жалайыр – ұраны – «Қабылан», «Бақтияр», таңбасы – тарақ.

Сіргелі – ұраны – «Тоғанас», таңбасы – сірге.

Шақшам – ұраны – «Қабылан», таңбасы – жебе.

Сары үйсін – ұраны – «Байтоқ», таңбасы – абақ, ашамай.

Шапырашты – ұраны – «Қарасай», таңбасы – ай, тұмар.

Ысты – ұраны – «Жауатар», таңбасы – көсеу, шылбыр.

Ошақты – ұраны – «Бақтияр», таңбасы – тұмар.

Албан – ұраны – «Райымбек», таңбасы – абақ.

Суан – ұраны – «Байсуан», таңбасы –дөңгелек.

Дулат – ұраны – «Бақтияр», таңбасы – дөңгелек.

 

Орта жүз тайпалары:

Арғын – ұраны – «Ақжол», таңбасы – көз.

Қыпшақ – ұраны – «Ойбас», таңбасы – қос әліп.

Найман – ұраны – «Қаптағай», таңбасы – бақан, босаға, шөміш.

Қоңырат – ұраны – «Алатау», «Мүлкаман», таңбасы – босаға.

Керей – ұраны – «Ошыбай», таңбасы – ашамай.

Уақ – ұраны – «Жаубасар», таңбасы – бақан, ашамай.

 

Кіші жүз тайпалары:

Бұлар үш атадан тұрады:

1. Әлімұлы.   2. Байұлы.   3. Жетіру.

 

Әлімұлының таралуы:

Кете – ұраны – «Майлыбай».

Қаракесек – ұраны – «Бақтыбай», «Айыртау».

Шөмекей – ұраны – «Дөйт».

Қарасақал – ұраны – «Бақтыбай».

Төртқара – ұраны – «Майлыбай».

Шекті – ұраны – «Дөйт».

 

Байұлының таралуы:

Шеркеш – ұраны – «Шағырай», таңбасы бақан.

Ысық – ұраны – «Бәйтерек».

Масқар – ұраны – «Қаратай».

Алтыбас – ұраны – «Байбарақ», таңбасы бақан.

Тана – ұраны – «Тана», таңбасы әліп, көсеу.

Байбақты – ұраны – «Дәуқара».

Қызылқұрт – ұраны – «Жиенбай».

Таз – ұраны – «Төремұрат», «Бақай», таңбасы қамшы.

Беріш – ұраны – «Ағатай».

Адай – ұраны – «Бекет», таңбасы садақ.

Есентемір – ұраны – «Алдоңғар», таңбасы бақан.

Жаппас – ұраны – «Баймұрат», таңбасы түйемойын (ою).

Алтын – ұраны – «Баймұрат».

 

Жетірудың таралуы:

Төлеу – ұраны – «Арғымақ», таңбасы балға, шылбыр.

Рамадан – ұраны – «Дулат», «Қайғұлым», таңбасы шөміш.

Тама – ұраны – «Қарабура», таңбасы көсеу, әліп, тарақ.

Кердері – ұраны – «Қожахмет», таңбасы тостаған.

Керейіт – ұраны – «Ақсақал», таңбасы шылбыр, қылыш.

Табын – ұраны – «Тостаған», таңбасы тарақ, көсеу, шөміш.

Жағалбайлы – ұраны – «Малатау», таңбасы балта.

 

Жүзге кірмейтін қазақ рулары:

Төре – ұраны – «Абылай», «Шайбақ» таңбасы арқар.

Қожа – ұраны – «Қожа Ахмет», таңбасы әліп.

Сунақ – ұраны – «Әбілғазы» (Сунақ ата), таңбасы қалам.

Төлеңгіт – ұраны – «Орақ», таңбасы көсеу.


Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:


Пікірлер (8)

дариға

Мен найманмын

Аманкельды

мен киши жуз алимулыдан тараганмын.Менин атамнан калган жазуында Бекарыстан басталады ,ру талына карасак Бекарысты орта жузыне жазылган, соныкалай тусынуге болады

Анар

Кожамызғои

Сәкен Қосбаев

Мен Кіші жүз Рамадан-Қожымбет боламын, мекеніміз Шымкент төңірегі, Сарағаш ауданы, Ғани Мұратбаев совхозы, Құйған аулы. Өзім қазір Петропавлда тұрамын. Ағайындарға сәлем бергім келеді. 8702 6190670

Сабирова.Назым

Мен Кіші жүз 12-ата Байұлынан Ақынбет Танамын...осыны ары қарай білгім келеді шежірені

алаша

Неге Алаша руы жазылмаған

Сауле

Мен шақшаммын бірақ мұнда шақшам туралы неге жабылмаған? Мен бірақ ұлы жүзбін

Азиз

Мен найманмын.Мен туралы жазганы ушин ракмет

Пікір қалдырыңыз

nationalgeographic.kz
Сертификат алу. Сертификат, алғыс хат пен диплом алу жөнінде мәлімет
ҰБТ(онлайн тест)