Атлах-талас шайқасы

Қазақстан жерінде құрылған ежелгі түрік мемлекеттерінің бірі Түргеш қағандығы еді. Түргештер, негізінен, Жетісуды жайлаған. VIII ғасырдың ортасында Түргеш мемлекеті ыдырау кезеңін бастан кешірді. Алғашында осы сәтті қарлұқтар пайдаланды. Бірақ түргештер мен Жетісудағы өзге түркі тайпаларына қытайлар мен арабтар да айтарлықтай қатер төндірген еді. 751 жылы Жетісуға шығыстан Қытайдың Тан империясы әскері баса көктеп кірді. Олар Түргеш астаналарының бірі - Суябты басып алып, қиратты. Осы кезде оңтүстіктен арабтар да жорық бастады. Осылайша Жетісуда Қытай мен Араб халифатының мүдделері тоғысты. Қытай мен араб әскерлері Талас өзені алқабында түргештердің шағын қаласы Атлахтың маңында кездесті. Екі жақтан соғыс майданына 100 мыңнан жауынгер қатысты. Бес күнге созылған ұлы шайқастың тағдырын қарлұқтар шешті. Соғыстың шешуші кезеңінде олар көтеріліс жасап, қытайларға қарсы шықты. Қиян-кескі шайқаста арабтар жеңіске жетті.

Бұл тарихи жеңіс болды. Өйткені осы шайқастан соң талай жүз жылға дейін Қытай басып алмақ ойынан түңіле бас тартты. Арабтар бұл жерде ұзақ тұрақтай алмады. Шамалы уақыттан соң олар Жетісу жерінен кетіп, түрік тайпалары қайтадан осы жердің иесіне айналды.


Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:


Сайтта мәтіннен қате таптыңыз ба? Мәтінді белгілеп, Ctrl+Enter пернелерін басыңыз!

Пікірлер (9)

зируза тасмагамбетова

сынылыме атлах шайкасынын не себепті халыктар шайкасы аталганн тауып берндерш

зируза тасмагамбетова

болады жаксы

уахия мақсетова

неге атлах шайқасын халықтар шайқасы деп атаған

Сымбат

Рахмет,себебы осы гугл болмаса быз максатымызга жетпей сабагымыз нашар болар еды бастысы гугл Аман болсын кым де кым гугл жабылсын десе онда Сол адамнын жазасын мен берем

Кенжебек

Атлах шайқасы туралы мəліметті қандай деректер береді өтінем тауп берндерш

дима

Атлах шайкасынын себептерин тауып бериндерш

Айру Ахмет

Талас шайқасы, Атлах шайқасы, 751 жылы Атлах қаласы маңында қытай және араб әскерлерінің арасында болды. Шайқас қарсаңында 749 жылы араб халифатындағы ұзаққа созылған тақ таласы аяқталып, қара киімділер аталған Аббас әулеті билікке келді. Олар осыған дейін халифат бақылауынан тыс қалған бұрынғы Орт. Азиядағы иеліктеріне ықпалын күшейте түсті. Осы тұста Тан патшалығы әскері Шығыс Түрік қағандығының әлсірегенін пайдаланып, Талас өңіріне таяп келіп, араб халифаты иелігіне қауіп төндірді. Тан патшалығынан теперіш көріп келе жатқан түргештер мен қарлұқтар араб халифаты әскерінің көмегіне суйену үшін арабтар жағында болды. Бұл жағдай арабтар мен қытай әскерлерінің қақтығысқа түсуін жеделдете түсті. Екі жақ әскерлерінің шайқасы 751 жылы 29 шілдеде басталып, 5 күнге созылды. Қытай қолбасшысы Гау Шиянденнің (Гао Сянь-чжи) қарамағында 70 мың әскер болған. Шайқас барысында қарлұқтар жаппай арабтарға болысып, екі жақтан Тан армиясын қыспаққа алды. Араб қолбасшысы Зияд ибн Салих қарамағындағы әскер шайқас барысында қытай әскерінің 50 мыңын өлтіріп, 20 мыңын тұтқынға алды. Шайқаста жеңіліс тапқан Тан патшалығы бұдан кейінгі кезеңде өз құдіретінен айрылды. Бұл өз кезегінде түркілердің Ислам өркениетімен жақындасуын жылдамдатты.

Назар Досболов

Соғыс не үшін болады дейсің, әр кім өз ықпалын жүргізгісі келеді, кезінде араптар орта азияның біраз жерін билік еткен болатын, қытай сол желерді жаулап алу үшін жақындай береді. Ташкентті жаулап басшысын өлтіреді. Қарлұқ пен түргештер Аббас халифатымен жақтас болып Тан әулетіне қарсы бірігеді. Соңында қытайлар жеңіліске ұшырайды. содан кейін Қарлұқтар егеменді ел құрады, түркі халықтың арасында ислам діні тарайды, қытайдың қағазы және шығару технологиясы әлемге тарайды, шығыс түркістанда ұйғырлар өз елдерін қалыпқа келтіреді, Тан әулеті құлдырай бастап қытайдың батысқа қарай өсуі 1000 жылға тоқтайды.

Дина

атлах шайқасының себептерін тауып бере аласыздарма

Пікір қалдырыңыз


nationalgeographic.kz
Сертификат алу. Сертификат, алғыс хат пен диплом алу жөнінде мәлімет
ҰБТ(онлайн тест)