Өлең-жыр байқауы

Өлеңдер

Махамбеттің Баймағамбет сұлтанға айтқан сөзі

Алайма, султан, алайма,
Астыма мінген арғымақ
Аяңдай түсіп қарай ма?
Арғымақ дейтін жығыл

Толық

Пыр-пырлай ұшқан қасқалдақ

Пыр-пырлай ұшқан қасқалдақ,
Көлінде жатып көркеймес
Өртенсе көлдің қоғасы.
Аруана мая күңіренер,

Толық

Мен ақсұңқардан туған құмаймын

Мен ақсұңқардан туған құмаймын
Бір сұңқарға жұбаймын.
Сауырыма қамшы тигізіп,
Шаппай неғып шыдайын?!

Толық

Біткен істің міні жоқ

Біткен істің міні жоқ,
Бітірген ердің кемі жоқ,
Тура ажалдың емі жоқ.
Арқада жатқан ақ киік

Толық

Біздің анау Нарында

Біздің анау Нарында
Бір төбелер бар еді
Айналасы ат шаптырса жеткісіз.
Қиқулап ұшқан қырғауыл,

Толық

Шамдансам, шалқамнан түсер асаумын

Шамдансам, шалқамнан түсер асаумын,
Шамырқансам, шатынап сынар болатпын,
Құс ілген қуда сын жоқ ұятпен.
Жігіт жауға шаппай калар деймісің?

Толық

Қалы кілем, қара нар

Қалы кілем, қара нар
Жарасады қатарға.
Аруана жисаң жарасар
Ұлы күнде сапарға.

Толық

Аспандағы бозторғай

Аспандағы бозторғай
Бозаңда болар ұясы.
Бозаңның түбін су алса,
Қайғыда болар анасы.

Толық

Ай астында бір көл бар

Ай астында бір көл бар,
Ат шаптырса жеткісіз.
Ортасында алуа, секер бар,
Татқан қулар кеткісіз.

Толық

Біз ер едік

Біз ер едік, ер едік,
Ен Нарында жүргенде
Еріккенде ер едік,
Ерінгенде би едік.

Толық

Біз неткен ер

Біз неткен ер, неткен ер?
Сергелдеңмен өткен ер.
Еділ менен Дендерден,
Сағыз бенен Жемдерден,

Толық

Қаршыға деген бір құс бар

Қаршыға деген бір құс бар,
Қанаты айдың астында.
Ұясы оның саяда,
Қарағай, қайың басында.

Толық

Алты күндей алаулап

Алты күндей алаулап,
Он екі күндей ой ойлап,
Ақылды алпыс жаққа шаптырып,
Ақылы жөнге келгенсін

Толық

Жайықтың бойы көк шалғын

Жайықтың бойы көк шалғын,
Күзерміз де жайлармыз.
Күлісті сынды күреңді
Күдірейтіп күнде байлармыз.

Толық

Мұңайма

Ханның ісі қатайды,
Азамат ерден мал тайды.
Қанды көбе киініп,
Бір аллаға сыйынып,

Толық

Әрайна

Әрайна, билер, Әрайна,
Арғымағым жарай ма?
Астыма мінген арғымақ
Күшіген жүнді, шал жебе,

Толық

Алтын жақса жарасар

Алтын жақса жарасар
Жылтыраған күміске.
Он екі ата байұлы
Жиылып келсе бұл іске.

Толық

Өлең айтып толғадым

Өлең айтып толғадым,
Көкірегімді басарға.
Қаралай отын жармадым
Тас қазанға асарға.

Толық

Істеген ісім кетті далаға

Істеген ісім кетті далаға,
Қашан өтіп шығам деп,
Қайғырамын мен-дағы
Жайықтан арғы далаға.

Толық

Абайламай айрылдым

Абайламай айрылдым
Ар жақтағы елімнен –
Анау Нарын деген жерімнен.
Тірі кеттім демеймін,

Толық

Аспанда ұшқан ақсұңқар

Аспанда ұшқан ақсұңқар,
Қолымда тұйғын, лашын.
Қосылған жаста арудың
Көре алмай кеттім құлашын.

Толық

Сөйлесем даусым аңқыған

Сөйлесем, даусым аңқыған,
Сөйлеуге жүрек талпынған.
Атасы беріш болса да,
Артық пайда көрмедім

Толық

Желп-желп еткен ала ту

Желп-желп еткен ала ту
Жиылып алар күн қайда?
Орама мылтық тарс ұрып,
Жауға ататын күн қайда?

Толық

Еріскендей ер болса

Еріскендей ер болса,
Соғысқандай жер болса,
Бірме - бірге келгенде,
Әлі де болса бір тәңірге жылармын.

Толық

Еменнің түбі — сары бал

Еменнің түбі — сары бал,
Еріскен көңіл — бәрі бал.
Жоғарыдан төмен төгейін,
Керегіңді теріп ал.

Толық

Қара нар керек біздің бұл іске

Толарсақтан саз кешіп,
Тоқтамай тартып шығарға
Қас үлектен туған қайтіп
Қара нар керек біздің бұл іске.

Толық

Ғашық болғым келеді...

Сезімнің сергелдеңі көп, білемін.
Сонда да сүйсем екен деп тіледім.
Бір ғажап пен бір азап бар болса да,
Өртіне өртенуді бақ көремін...

Толық

Азамат ердің баласы

Арғымақтың баласы
Аз оттар да, көп жусар —
Талаудан татқан дәні бар.
Азамат ердің баласы

Толық

Еңселігім екі елі

Еңселігім екі елі,
Егіз қоян шекелі,
Жараған теке мүшелі,
Жауырыны жазық, мойны ұзын

Толық

Арғымақ, сені сақтадым

Арғымақ, сені сақтадым,
Құлағың сенің серек деп.
Азамат, сені сақтадым,
Бір күніме керек деп.

Толық

Бірсіндеп садақ асынбай

Бірсіндеп садақ асынбай,
Біріндеп жауды қашырмай,
Білтеліге доп салмай,
Қорамсаққа қол салмай,

Толық

Борай да борай қар жауса

Борай да борай қар жауса,
Қалыңға боран борар ма?!
Қаптай соққан боранда
Қаптама киген тоңар ма?!

Толық

Сағыныш сазына қанықпын

Сағыныш сазына қанықпын,
О бастан мен мұңға жарыппын.
Тәңірім, жаным – бос, тән зілдей,
Сезімсіз күндерден жалықтым.

Толық

Жанымды тепкілесең де

Жанымды тепкілесең де,
Бал шағың кетті десең де,
Азапты күнде жесем де
Зәріңді төкпе демеймін,

Толық

Сен өлген күн

Сен өлген күн,
Көзіңде Ай-нұр сөнген күн,
Өзіме қайғы төнген күн,
Сезімді мәңгі көмген күн.

Толық

Серік Томановқа

Мұқаңдар жоқ Абайлардың соңында
Кеткен мәңгі қаламымен қолында.
Тағдыр бақтың бұйыртпады бірін де
Сені де, Аға, көре алмадым тіріңде.

Толық

Мендегі бақыт...

Сезіп келем,
Сезіп жүрмін,
Сеземін...
Бұл жалғанның жылдам өтіп кетерін.

Толық

Біржанға хат

Мінсе берік, шапса жүйрік қазан атым,
Құлақ сал «Телқоңырға» жамағатым.
Баласы Қожағұлдың Біржан салға,
Жіберген хат пен қалам, аманатым.

Толық

Біржанның қартайған және сырқаттанған кезінде шығарған өлеңдері

Ал, дүние, өтеріңді біліп едім,
Білдірмей серілікпен жүріп едім.
Бұл күнде арық қойдан бағам кейін,
Үш жүзді сайран қылған Біржан едім.

Толық

Теміртас

Біржан деп атым шықты алты алашқа,
Құдайым берсін ғұмыр Теміртасқа.
Жасына алпыс бестің келгенімде,
Құдайым берді науқас ғарып басқа.

Толық