Эссе және өлең-жыр байқауы

Өлеңдер

Аю апанында

Алатаудың аясы
Салқын өмір саясы.
Аңшылар да өрмелеп,
Тірелді бір өрге кеп.

Толық

Қорқыт күйі

Дастан емес, жыр емес,
Аспан емес, күн емес
Сөз етпегім сіздерге.
Табылар деп бір белгі,

Толық

Олақ пен салақ

«Ерте, ерте, ерте екен,
Ешкі жүні бөрте екен»,
Деп бастаса ағалар,
Құлақ түрер балалар.

Толық

Шал, бала және есек

Еңбегімен күн кешіп,
Шал мен бала мінгесіп,
Жүрген еді есекпен,
Жұрт қарады кім десіп.

Толық

Қиял қиясында

Өмірде сірә бар ма екен
Көңілден жүйрік, көңілден?
Бар дүние, бар мекен
Қиялға бірден көрінген.

Толық

Майтан

Әулиеата жерінде
Қаратаудың белінде
Жаңа туған қала бар, –
Сол Шолақтау қасында

Толық

Жыл туралы аңыз

Ерте, ерте заманда
Көрінбепті Жыл деген.
Жан-жануар тағы аң да
Уақытты білмеген.

Толық

Қарлығаш туралы аңыз

Әжем кейде отырып,
Көп әңгіме шертетін.
Жүрегіңе от үріп,
Тұла бойды ерітетін.

Толық

Алтын дән

Ерте, ерте, ерте екен,
Ешкі жүні бөрте екен.
Ен жайлаған сансыз мал
Ел мен жердің көркі екен.

Толық

Қырық қарлығаш

Баяғы өткен заманда
Жұт болды бір алапат.
Мал түгілі адамға
Әкелді ол зар, апат.

Толық

Ойыншықтар ойраны

Ерте, ерте, ертеде
Соғыс деген болмапты.
Барлық байтақ өлкеде
Бейбіт өмір орнапты.

Толық

Мәңгі бейне

Мәңгі бейне жайында
Атам айтқан аңызды.
Мәнді сөзді пайымда
Салмақты да маңызды.

Толық

Малшы Мардан

Ертеде,
Тым әріде
Шал мен кемпір болыпты.
Азын-аулақ малымен

Толық

Мысық пен бүрге

Ерте, ерте, ертеде,
Әйтеуір, бір өлкеде,
Жүні жібек үлпілдек,
Бүйірі тоқ бүлкілдек,

Толық

Менмен тышқан

Кәдімгі үй Тышқаны
Шамадан тыс тойынды.
Өзін асқақ ұстады,
Әрең бұрып мойынды.

Толық

Қарынбай

Ерте, ерте, ертеде,
Бай бопты бір өлкеде.
Мал бітіпті мыңғырған
Ақыл-ойы келтеге.

Толық

Балықшы

Ерте, ерте, ертеде,
Оңтүстік бай өлкеде,
Ойдым-ойдым ойында,
Бал бұлақтың бойында

Толық

Қуандық пен жуантық

Заманада ықылым,
Жүні жоқта үкінің
Болған екен бір бала,
Май қаптаған мықынын.

Толық

Ана махаббаты

Бал бөбегін ән еткен,
Болды ана Дәметкен.
Жалғыз ұлы Сағаттың
Өмірін гүл, таң еткен.

Толық

Бала бүркіт

Көктемнің бір күні еді,
Айнала әсем гүл еді.
Қолға түсті кішкентай
Түздің тағы түлегі.

Толық

Әжем және мен

Сонау бала кезімде,
Балғын ғана кезімде,
Әжемнің ән-әлдиін
Тыңдайтыным есімде...

Толық

Аңқау арыстан, қу түлкі

Арыстандар бар аңға
Патша болған заманда
Бұғы мүйіз адамға
Шақша болған заманда.

Толық

Мысық пен күшік

Бір үйдің бір Мысығы
Болды және Күшігі.
Көршіліктен жоқ белгі:
Бірін-бірі жек көрді.

Толық

Малыбай

Арқа таңы арайлы,
Ағартты бар маңайды.
Алты күндей көшкен ел
Алға үмітпен қарайды.

Толық

Ай туралы аңыз

Ерте кезде алтын Ай
Көкте күміс Күнменен
Қатар қалқып жарқырай,
Қайғы-мұңды білмеген.

Толық

Балшық бала

Жеті жасар Өнербек
Жаралыпты шебер боп.
Түрлі мүсін жасауға
Күш-жігерін бөлер көп.

Толық

Жалқау жан

Адамнан тілегеннің
Екі көзі шығады.
Алладан тілегеннің
Екі бүйірі шығады.

Толық

Тілін ұмытқан тауық

Заманда бір ертелеу
Тауық бопты еркелеу.
Өзгелерден шамалы
Ақыл-ойы келтелеу.

Толық

Жеті өнерпаз

Ертеде бір хан бопты,
Қызы ақылды жан бопты.
Айдай сұлу дидарын
Көрген адам таң бопты.

Толық

Жұмбақ жылан

Ерте, ерте, ертеде
Ешкі жүні бөртеде,
Бір жалшы мал айдапты,
Қой бастатып серкеге.

Толық

Аңқау ана, қу қасқыр және шал

Тірлігі бар аз-көпті
Кемпір мен шал өтіпті.
Бір ит, бір ат, бес тоқты –
Соны ермек етіпті.

Толық

Ұр, тоқпақ

Ерте, ерте кезде
Болыпты бір кезбе.
Таппапты еш кәсіп
Аңшылықтан өзге.

Толық

Жаңғақ жыры

Төңірекке өң беріп,
Аялаған анадай,
Тұрды тауда тербеліп,
Тәкаббар бір қарағай.

Толық

Ақымақ қасқыр

Қатты ашығып, бүгіліп,
Қайта-қайта сүрініп,
Келе жатты бір Қасқыр
Қыр үстінде жүгіріп.

Толық

Қотыр торғай

Жоқ жанашыр енесі,
Қотыр торғай болыпты.
Қышыған соң денесі,
Шеңгелге кеп қоныпты.

Толық

Қасқыр, күшік және мысық

Келе жатты бір Қасқыр
Қыр үстінде жүгіріп.
Аш еді тым бұл Қасқыр,
Кеткен белі бүгіліп.

Толық

Кім күшті?

Қара судың қабағы,
Бетінде ойнап шабағы,
Балықшының қармағын
Балық жиі қабады.

Толық

Қоянбек

Баяғыда, баяғы,
Кемпір мен шал болыпты.
Саудырап қол-аяғы,
Тоқсан жасқа толыпты.

Толық

Кіп-кішкентай тышқанның ерліктері

Кіп-кішкентай Тышқан,
Іші әбден пысқан.
Жолға шықты,
Ерлік

Толық

Ерден атай

Ерте, ерте, ертеде емес,
Ел білмейтін өлкеде емес.
Егеменді елімізде,
Жерұйықты жерімізде

Толық