Өлең-жыр байқауы

Өлеңдер

Азандар

Естуші едім ауылда
Молдамыздың азанын.
Азан үнi шыққанда,
Көтеріп жол тозаңын –

Толық

Той күнгі толғау

Мұнан он жыл ілгері,
Елдің ескі шағында,
Елдің надан уағында,
Қарындасым күң болды.

Толық

Жалшылар, міне, жеңді енді

Ауылда ірі байлардың
Өрісті малы бермеді,
Жалшы еңбегін жатып жеп,
Еңбек заңын көрмеді.

Толық

Айдалған бай

Кетті отарбам, кетті зымырап дүрілдеп
Жұртты оятқан тәтті ұйқыдан гүрілдеп,
Белдер асып,
Шөлдер асып,

Толық

Арыс құмы

Бурыл құм бұйраланған Арыс құмы,
Сандықтай текшеленген қызыл шыңы,
Арда өскен ойнақ, салып аңдары бар,
Күңіренткен құм арасын ыңы - жыңы.

Толық

Клеопатра

Ду-думан ұлы патша ордасында,
Болмаған ондай жиын сол ғасырда.
Жинаған батырларын, ақындарын
Қалдырмай жортағын да, жорғасын да.

Толық

Майра

Жан екен бұл етікші құдай берген.
Құдайға қылған ісі ұнай берген.
Болса да малдан кедей, бастан шағын,
Барына ырзамын деп шыдай берген.

Толық

Құрдастар

Гүлжан мен Нұржан маған құрдас еді.
Бірге өскен екеуі де сырлас еді.
Панасыз интернатқа бірге кірген,
Жетімек жеті жастан мұңдас еді.

Толық

Қош, Сәулем!

Адамның не бар екен жүрегіндей,
Сұңқардай шарықтайды ол күлерінде,
Торғайдай торға түскен тыпырлайды,
Қайғының құрсауына кірерінде.

Толық

Ас үстінде

Көмгелі Сүйінбайды жыл өтіпті,
Жыр сүйген жұртын қаза жүдетіпті.
Қайғырып қаралы ауыл жоқтау айтып,
Келетін қонақ жолын күзетіпті.

Толық

Сүйінбайдың домбырасы

Сонау бір қоңыр үйде оқшау тұрған
Сүйінбай жатыр үнсіз, көзін жұмған.
Аузынан қарт ақынның сөз күткендей.
Іргені айналып жүр жел антұрған.

Толық

Жарапазаншы

«Қазақта ақын бар ма Сүйінбайдай!
Сөздері таудан тасқын құйылғандай.
Білмеймін қайда барын күшті аруақтың,
Пір тұттым Сүйекемді сыйлағандай.

Толық

Ақын. Жарапазан

Жазғы кеш, оразаның орта шағы.
Ауылдың сөнбеген кез жер ошағы.
Үлкендер жантаюға үйге кіріп,
Бастаған жастар түнгі тамашаны.

Толық

Ағалар туралы

Шаршадым рас, алпыстан асу оңай ма,
Әйтсе де бүгін тізгінге әлі берікпін:
Көз әйнектің плюсы тіпті молайды,
Көзімнің отын шығынға біраз беріппін.

Толық

Коммунист сөзі

Ал, достар, тыңдаңдар үлкенді,
Шашым ақ, үлкенмін көбіңнен.
Сүймеймін сырымды бүркеуді
Сендерден, әсіресе Лениннен!

Толық

Ол

«Өлді ғой ол,
Көмдім ғой мен», -
Деп ойланып үйінде,
Дуалдағы портреттен

Толық

Жаңа өрімдер

Тағдырыма ырзамын –
Ақын қылып өсірген.
Бейнетіме ырзамын –
Жастайымнан кешірген,

Толық

Ақыл

Жақсының атын біліңіз,
Жақындап бірақ бармаңыз.
Қашықтау одан жүріңіз,
Қызықтырғанға нанбаңыз.

Толық

Диалог

– Мыналар кімдер, қаптап бір келген осында,
Турасын айтшы, осының бәрі досым ба?
Қайсысын, қалай қадірлеп қарсы алайын,
Жауымды көрсең атап айт атын, жасырма.

Толық

Алты жолдар

Деп жүрміз ғой қартайдық, киеліміз,
Күн бұлттанса сыздайды сүйегіміз.
Кейде әреңдеп тұрамыз орнымыздан,
Екі аяққа екі қол сүйеуіміз.

Толық

Жол бойында

Бұл не деген Сарыарқам мол дүние,
Қазақ бұған боп келген қалай ие!
Теріскейге көктемі кеп қонып жатса,
Түстігінде сарғайған шөбі күйіп.

Толық

Мұқтар Жанғалиннің өліміне

Біз текке тумадық құрдас боп ғасырға,
Өжет боп өстік біз, айналмай масылға.
Уақыттың артқанын аянбай көтердік,
Зәрредей іркілмей ілгері басуға.

Толық

Зоя

Көбісі осы жиналғандардың баламыз,
Бұларға біз де әкеміз бүгін, анамыз.
Тірлікте осылар сүйенішіміз, панамыз,
Өлсек те осылар жерлеген жерде қаламыз.

Толық

З. С. Кедринаға

Тап кеше ғана саналушы едік жасқа біз,
Әлі өшкен жоқ қой сондағы біздің басқан із.
Шуылдап келдік сыбаға сұрап өмірден,
Тап болмасақ та дап-дайын тұрған асқа біз.

Толық

Өзбекке

Өзбек, бауырым!
Өз қанымсың,
Туысқанымсың,
Мәрт досымсың,

Толық

Бектенбайға

Жас едің, айналдың - ау қартымызға,
Жатыр ғой жылдар талай артымызда.
Бір кезде қызу думан жұрт едік біз,
Қалмапты – ау бүгін содан жартымыз да.

Толық

Достарға

Ассалаумағалайкум азиялық – достарым африкалық достарым!
Өздеріңсің алыстан аңсап тосқаным.
Алдарыңда аппақ басымды иемін,
Әр біріңді баурыма басып сүйемін!

Толық

Алтын қоңыраулар қағылсын

Кәнеки, достар, қараңдар Қазақстанға,
Көріңдер менің бөленген даңққа елімді.
Тағы да бізден дауыл мен жауын жеңілді,
Тағы да миллиард Отанға берілді.

Толық

Күш

Не деген сұмдық сұрапыл күші ғаламның,
Жігерге біздің толтырған мына даланы.
Көріңдер, әне аждаһа дауыл ышқынған,
Дөңбектей тасты қаңбақтай қуып барады.

Толық

Халық жырлайды

Байлар бізді тақаса тобамызға,
Ленин келіп шам жақты санамызға.
Қып-қызыл ту көтердің күн астында
Ағымыз да, сарымыз да, қарамыз да.

Толық

Екі жолдар

Іздеумен жүріп Сүлеймен патша жүзігін,
Өткізіп алдым өмірдің небір қызығын.
Жүргенше сүйгеніммен суынып мен,
Өлермін бұрымына буынып мен.

Толық

Төрт жолдар

Ішім пысса кетеді миым қайнап,
Бұл кеселге емім жоқ тапқан ойлап.
Әрең ғана қаламын ұшып кетпей,
Шыдамымды шынжырмен мықтап байлап.

Толық

Ақ тілек

Мен бүгін аппақ шашы бар
Әбділда деген атамын.
Күн сайын, саған, Отаным
Ақ тілеу тілеп жатамын.

Толық

Аталар туралы

Біреуі мен ем атасын сүйген жастың.
Өмір бойы сені, ата, ұмытпаспын.
Күс-күс қолмен басымнан сипадың да,
Желден ықсам жып-жылы қойныңды аштың,

Толық

Уәде

Отанның жасы елуде,
Асады жүзден, мыңнан да.
Қараймыз күліп алдағы
Жұлдызды жарық жылдарға.

Толық

Қара ағаш

Әкемдей еді осы бір жуан қара ағаш,
Біздің үйдің қақпасын тұрған күзетіп.
Ауырып шықты ана бір қыста сол ағаш
Тозығы жеткен тамырларына сыз өтіп...

Толық

Жарықтар туралы

Әрбір жарықтың өзіне лайық күші бар,
Әрбір жарықтың өзіне тән келер құсы бар,
Бір жарықтар бар жанатын, мәңгі сөнбейтін,
Дауыл соқса да, толқын басса да көнбейтін.

Толық

Ту

Тұрғанда ту тілдесіп биіктермен,
Көзін алмай қарайды сүйікті елден.
Алыстың да хабарын алады ол,
Жүйрік желден барлығын жиып келген.

Толық

Өтірік пе

Тыпыр-тыпыр дамыл жоқ, бір тынбаймыз,
Кешке жуық шаршаймыз, ыңқылдаймыз.
Ұйықтап тұрсақ тынығып, қылтыңдаймыз,
Сәт жұтсақ ше?

Толық

Қойшы мен ақын

Қойшының аулы - жыр аулы,
Ұмыта алмаймын оны мен.
Кетемін жырлай аралап,
Құмдардың қисық жолымен.

Толық