Эссе және өлең-жыр байқауы

От пен жарық


Қарынды, баста қылған, аяғы үш,
Зат бір, пошымдары не түрлі-түсті,
Қарнына таяқ тығып піспектесең,
Ысқырып күрілдейді қайнайды күш.
Осындай түсі суық мақұлық бар,
Ойланып ақылдылар жұмбағым шеш.

Примус



Көмір шайнап,
Темір құсады.

Домна пеші



Бір ұяда топтасқан,
Түртіп қалсаң, от шашқан.

Шырпы



Тетіктерін бір бассаң,
Қараңғыға нұр шашқан.

Электр шамы



От қойсаң — жалын шығар,
Бос қойсаң — жаның шығар.

Газ



Қабырғаға қасынар,
Былғауыш басы бар.

Сіріңке



Үй үстінен
Көкке өрлеп шығады,
Әуе ішінен,
Із-тұз жоқ боп тынады.

Түтін



Шудалары желпеңдеп,
Үйден шығып жатады,
Көкке өрлейді көлбеңдеп,
Бұлт болып батады.

Түтін



Салып ем шыны сарайды,
Тілінен жарық тарайды.

Шам



Өңеші кең,
Дәу аузымен жұтады.
Төбесі дөң,
Кіші аузымен құртады.

Пеш



Құйтымдай сандықтың,
Суырмасы толып тұр,
Қажетті заты сан жұрттың.

Сіріңке



Қимылы оңдырмас,
Кішкене қоңырбас.

Сіріңке



Түсі нарттай,
Тілін тартпай.
Жолға шықса,
Қоймайды құртпай.

От



Жердің әрін жейді,
Жолда кезіккеннің,
Аямай бәрін жейді.
Бұл қандай алпауыт?
Айта ғой, дәл тауып?

Өрт



Жүрген жерін жалмайды,
Тастан басқа қалмайды.

От



Қып-қызыл кезінде,
Бет қаритын жапырақ,
Табы қайтқан кезінде,
Сұп-сұр майда топырақ.

Шоқ пен күл



Шеңбердің үш тағанын,
Қаракөлдің табанын,
Қызыл сиыр жалап тұр,
Терлеп, буы тарап тұр.

Қазан, жалын



Күндіз жанбайды,
Түнде маздайды.

Шырағдан



Бір нәрсе тау үстінде мекен еткен,
Басына шарбақталып күмбез тіккен.
Болғанда судан себеп, тастан бөгеу,
Жеріне күрмек шыбық тетік еткен.
Еш нәрсе өз тұсынан істемейді.
Сыртынан бірнәрсе кеп хабар еткен,
Адамға түнде пайда беру үшін,
Дүниеге аты мәлім, даңқы кеткен.

Керосин, лампа



Бір жерде бір бәйтерек жеке біткен,
Басында әділ патша мекен еткен.
Неше күн жер астында жатып-жатып,
Жолай алмай қасына қыршын кеткен.

Шырақ пен шіркелер