<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><atom:link href="https://bilim-all.kz/page/rss" rel="self" type="application/rss+xml" /><title>Соңғы мақалалар</title><link>https://bilim-all.kz/</link><description>Bilim-all.kz сайтындағы соңғы мақалалар</description><language>kk</language><image><url>https://bilim-all.kz/images/logo.png</url><title>Bilim-All - танымдық порталы</title><link>https://bilim-all.kz/</link></image><item><title>&quot;Тыйым емес,тілек&quot;</title><link>https://bilim-all.kz/article/26404</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26404</guid><description><![CDATA[Бұл мақалада қазақ халқының ырым-тыйымдарының астарындағы терең тәрбие мен қамқорлық туралы ой қозғалады.Үлкендердің «жаман болады»деген ескертуінің ар жағында ұрпағына деген жанашырлық пен ақ тілек жатқанын өмірлік оқиға арқылы жеткізуге тырыстым.Тыйымның мәні – қорқыту емес,қорғау екенін түсіндіруді мақсат еттім.]]></description><fulltext><![CDATA[ТЫЙЫМ ЕМЕС,ТІЛЕК

Кішкентай кезімде үлкендердің әрбір сөзі маған бір-бір жұмбақ секілді көрінетін.Түнде айнаға қарама,айға қарап дәрет сындырма,қоқыс пен кір суды түнде төкпе,лас жерді баспа,түнде жалаңбас жүрме... Осындай ескертулерді естіген сайын ішімнен&laquo;Неге?&raquo;деп сұрайтынмын.Қыз бала болған соң,мұндай тыйымның көбі маған қарата айтылатын.Ал үлкендердің жауабы көбіне біреу ғана еді:&laquo;Жаман болады&raquo;.Бірақ сол жамандықтың неден келетінін,неге бұлай жасауға болмайтынын бала көңілім түсіне бермейтін.Уақыт өте келе,сол бір түсініксіз сөздердің астарында не жатқанын ұғынғандай болдым.Жеңгем аяғы ауыр кезінде бір оқиғаға тап болған екен.Уақыт өте келе дүниеге сәби әкелді.Бәріміз нәрестенің бауы берік болсын деп қуанып жүргенде,оның бір құлағының жартысы жоқ екенін кейінірек байқадым.Алғашында көзіме солай көрінген шығар деп...]]></fulltext><pubDate>Sun, 01 Nov 2026 20:06:31 +0500</pubDate><image>https://bilim-all.kz/uploads/images/2026/11/01/original/fedfdb5a074602b609999f430f1811da.png</image></item><item><title>Анимациялық туындылардағы діни құндылықтардың репрезентациясы</title><link>https://bilim-all.kz/article/26403</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26403</guid><description><![CDATA[Мақалада заманауи ақпараттық қоғамдағы діни медианың, атап айтқанда анимациялық дискурстың діни бірегейлікті қалыптастыру мен құндылықтарды трансформациялаудағы рөлі дінтанулық тұрғыдан талданады. Автор анимацияны рухани-идеологиялық «жұмсақ күш» (soft power) контекстінде қарастыра отырып, теологиялық канондар мен визуалды эстетиканың аражігін айқындайды. Зерттеу барысында авраамдық (ислам, христиандық) және шығыстық (буддизм, индуизм) діни жүйелердің анимациялық парадигмаларына салыстырмалы сараптама жасалып, сакралды тарихты бейнелеудің эволюциялық кезеңдері негізделді. Мақалада анимацияның миссионерлік әлеуетімен қатар, деструктивті діни ағымдардың манипулятивті визуалды стратегияларына феноменологиялық деконструкция жасалады. Қорытындыда анимациялық контенттің заманауи жастардың діни дүниетанымын нығайтудағы және қоғамдағы діни конфессияаралық диалогты дамытудағы маңызы айқындалады.]]></description><fulltext><![CDATA[Баймұрза Арайлым

Бүгінгі таңда ақпараттық ағындардың қарқын алуы&nbsp;діни медианы&nbsp;тек ақпарат тарату құралы емес, құндылықтарды трансформациялайтын және адамның рухани бірегейлігін қалыптастыратын жаһандық феноменге айналдырды. Кеңістіктегі діни мазмұн адамның санасына &laquo;жұмсақ күш&raquo; (soft power)[1]&nbsp;ретінде әсер ете отырып, оның әлемге деген көзқарасына, ұстанымдарына, мінез-құлқына және дүниетанымының қалыптасуына тікелей ықпалын тигізеді. Анимация осы ауқымды діни медианың құрылымдық өзегі&nbsp;ретінде стратегиялық маңызға ие.

Цифрландыру және білім беру стандарттарының өзгерісі&nbsp;дәуірінде анимация балалар мен жастардың бос уақытын өткізуге арналған құрал болу аясынан шығып, тұлғаны қалыптастыратын негізгі идеологиялық-педагогикалық құралға айналды. Егер бұрын діни медиа негізінен ересек аудиторияға бағытталған болса, қазіргі діни анимация жас ұрпақтың тілінде сөйлеп, олардың қиялы мен...]]></fulltext><pubDate>Mon, 02 Nov 2026 21:32:13 +0500</pubDate></item><item><title>Қазақстандықтар интернетте: экранға байланған өмір</title><link>https://bilim-all.kz/article/26402</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26402</guid><description><![CDATA[Қазақстандықтар интернетте: экранға байланған өмір]]></description><fulltext><![CDATA[Бүгінде интернет күнделікті тіршілігіміздің ажырамас бөлігіне айналды. Ақпарат іздеу, білім алу, жаңалық оқу, жұмыс істеу және жақындарымызбен байланысу сияқты көптеген әрекет интернет арқылы жүзеге асады. Қазақстандағы цифрлық ортаның ауқымы да желінің қоғам өміріндегі орнын айқын көрсетеді. DataReportal ұйымының Digital 2026: Kazakhstan есебіне сәйкес, 2025 жылдың қазан айында Қазақстанда 19,5 миллион интернет пайдаланушы болған. Бұл ел халқының 93,4 пайызына тең. Есепте шамамен 1,38 миллион адамның интернетті пайдаланбағаны көрсетілген. Демек, халықтың басым бөлігі цифрлық кеңістікке қосылғанымен, интернеттен тыс қалған тұрғындар да бар.&nbsp;

Әлеуметтік желілердегі пайдаланушы сәйкестендірулерінің саны 16,9 миллионға жеткен. Бұл Қазақстан халқының 80,8 пайызына тең. DataReportal мәліметінше, көрсеткіш 2024 жылдың соңы...]]></fulltext><pubDate>Wed, 28 Oct 2026 12:47:12 +0500</pubDate></item><item><title>Жансая Әбдімәлік: қазақ шахматының жарқын жұлдызы</title><link>https://bilim-all.kz/article/26401</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26401</guid><description><![CDATA[Жансая Әбдімәлік: қазақ шахматының жарқын жұлдызы]]></description><fulltext><![CDATA[&nbsp; Жансая Әбдімәлік &mdash; Қазақстан шахмат тарихында өзіндік із қалдырған спортшы. Ол жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионаттарында жеңіске жетіп, кейін халықаралық гроссмейстер атағын иеленді.&nbsp;2021 жылы Жансая Қазақстаннан шыққан тұңғыш әйел халықаралық гроссмейстер атанып, отандық шахмат тарихындағы маңызды белесті бағындырды.

Шахматқа басталған алғашқы қадам

Жансая Даниярқызы Әбдімәлік 2000 жылғы 12 қаңтарда Алматы қаласында дүниеге келген. Ол шахмат ойнауды бес жасында үйреніп, алғашқы жаттығуларын әкесі Данияр Әбдімәліктің жетекшілігімен бастаған. Кейін халықаралық шебер Николай Перегудовтан тәлім алған. Жас шахматшының алғашқы ірі жетістіктерінің бірі 2008 жылы тіркелді. Сол жылы ол сегіз жасқа дейінгі қыздар арасында әлем чемпионы атанды.&nbsp;2011 жылы 12 жасқа дейінгі қыздар арасындағы әлем...]]></fulltext><pubDate>Wed, 28 Oct 2026 12:30:14 +0500</pubDate></item><item><title>Ағайынды Абэ: бір күнде екі әлем чемпионы</title><link>https://bilim-all.kz/article/26400</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26400</guid><description><![CDATA[Ағайынды Абэ: бір күнде екі әлем чемпионы]]></description><fulltext><![CDATA[Жапониялық дзюдошылар Ута Абэ мен Хифуми Абэ әлемдік спорт тарихындағы ерекше жетістіктерімен жанкүйерлерді тағы да тәнті етті.&nbsp;2026 жылғы 5 қазанда Әзербайжан астанасы Бакуде өткен дзюдодан әлем чемпионатында ағайынды спортшылар бір күнде алтын медаль жеңіп алды.&nbsp;Бұл нәтиже олардың жеке шеберлігін ғана емес, халықаралық аренадағы тұрақтылығын да көрсетті.&nbsp;Ута Абэ &mdash; әлемнің алты дүркін чемпионы.&nbsp;Ол әйелдер арасында 52 келіге дейінгі салмақта испаниялық Ариане Торо Солерді жеңіп, мансабындағы алтыншы әлем чемпионатының алтынын иеленді. Бұған дейін Ута 2018, 2019, 2022, 2023 және 2025 жылдары әлем чемпионы атанған. 2026 жылғы жеңісі оның осы жетістігін жалғастырды.&nbsp;



Хифуми Абэ 66 келіге дейінгі салмақта бесінші рет әлем чемпионы атанды.&nbsp;Ол...]]></fulltext><pubDate>Wed, 28 Oct 2026 12:22:28 +0500</pubDate></item><item><title>Сержан Бекболат: «Ұшақ» атанған жас футболшы</title><link>https://bilim-all.kz/article/26399</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26399</guid><description><![CDATA[Сержан Бекболат: «Ұшақ» атанған жас футболшы]]></description><fulltext><![CDATA[&nbsp; Сержан Бекболат &mdash; футболға жастайынан қызығып, бүгінде алаңда өз шеберлігін шыңдап жүрген жас ойыншы. Ол &laquo;Ақшұқыр&raquo; балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінің (БЖСМ) U-15 командасында өнер көрсетеді. Жылдамдығы мен ойын кезіндегі белсенділігінің арқасында команда ішінде &laquo;Ұшақ&raquo; деген лақап атқа ие болған.

Сержанның футболдағы жетістіктерінің қатарында республикалық жарыстардағы нәтижелері ерекше орын алады.&nbsp;Ол &laquo;Ақшұқыр&raquo; командасының құрамында Қазақстан чемпионатының U-13 санатында чемпион атанған. Сонымен қатар ауыл командалары қатысқан жарыста 17 облыстан келген спортшылар арасынан топ жарып, жеңімпаз болған. Жас футболшының айтуынша, команда сапында өнер көрсеткеніне екі жыл болғанына қарамастан, ол бірқатар маңызды белесті бағындырған. Сержан қатысқан жарыстардың тағы бірінде командасы &laquo;Астана&raquo; ұжымын 2:1...]]></fulltext><pubDate>Wed, 28 Oct 2026 12:15:28 +0500</pubDate></item><item><title>Илон Маск: технология арқылы болашаққа жол ашқан кәсіпкер</title><link>https://bilim-all.kz/article/26398</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26398</guid><description><![CDATA[Илон Маск: технология арқылы болашаққа жол ашқан кәсіпкер]]></description><fulltext><![CDATA[&nbsp; &nbsp; &nbsp;Илон Маск 1971 жылы 28 маусымда Оңтүстік Африка Республикасының Претория қаласында дүниеге келген. Бала кезінен компьютерге қызығып, 12 жасында өзі жасаған Blastar атты компьютерлік ойынның кодын сатқан. Кейін Канадаға көшіп, білімін АҚШ-та жалғастырды. Кәсіпкерлік жолындағы алғашқы ірі жобаларының бірі &mdash; Zip2 компаниясы. 1999 жылы компания Compaq корпорациясына сатылды. Кейін Маск X.com атты онлайн қаржы қызметін құрды. Бұл компания Confinity жобасымен бірігіп, кейін PayPal төлем жүйесінің қалыптасуына негіз болды.&nbsp;2002 жылы eBay PayPal компаниясын сатып алды.&nbsp;Осыдан кейін Маск ғарыш пен электр көлігі салаларына қомақты қаржы сала бастады.

Әлемге танылған төрт жоба

SpaceX &mdash; ғарышты игеру.&nbsp;2002 жылы құрылған SpaceX ғарышқа жүк...]]></fulltext><pubDate>Tue, 27 Oct 2026 21:23:09 +0500</pubDate></item><item><title>Ламин Ямаль: футболдың жаңа дәуіріндегі жас жұлдыз</title><link>https://bilim-all.kz/article/26397</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26397</guid><description><![CDATA[Ламин Ямаль: футболдың жаңа дәуіріндегі жас жұлдыз]]></description><fulltext><![CDATA[&nbsp; &nbsp; Ламин Ямаль &mdash; Испания құрамасы мен &laquo;Барселона&raquo; клубының шабуылшысы. 2007 жылғы 13 шілдеде дүниеге келген футболшы жасына қарамастан, әлемдік футболда өзін мойындатып үлгерді.&nbsp;Оның алаңдағы жылдамдығы, допты игеру шеберлігі мен нәтижелі ойыны&nbsp;жанкүйерлер мен мамандардың назарын аударып келеді.&nbsp;Ямаль &laquo;Барселонаның&raquo; негізгі құрамында 2023 жылдан бері өнер көрсетеді.&nbsp;Ол клубтың әйгілі 10-нөмірлі жейдесін киеді. Жас футболшы 2023/24 жылғы маусымда негізгі құрамның тұрақты ойыншысына айналып, бірқатар рекорд орнатты. (ФК Барселона).&nbsp;2024 жылы Ямаль Испания құрамасымен бірге Еуропа чемпионатын жеңіп алды.&nbsp;Ол турнирдің ең үздік жас ойыншысы атанып, финалға дейінгі жолда командасына маңызды үлес қосты. Сол жылы футболшыға 21 жасқа дейінгі үздік ойыншыға берілетін Kopa Trophy жүлдесі...]]></fulltext><pubDate>Mon, 26 Oct 2026 19:25:52 +0500</pubDate></item><item><title>Қос ішектен төгілген қазақ тарихы</title><link>https://bilim-all.kz/article/26396</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26396</guid><description><![CDATA[Қос ішектен төгілген қазақ тарихы]]></description><fulltext><![CDATA[&nbsp; &nbsp; Домбыра &mdash; қазақ халқының тарихын, тұрмысын, қуанышы мен қайғысын күй арқылы жеткізген ұлттық музыкалық аспап. Оның үні ғасырлар бойы ұрпақтан ұрпаққа жалғасып, халқымыздың рухани мұрасына айналды. Домбыраның сүйемелдеуімен жыр, терме, толғаулар орындалып, кейін жеке аспаптық шығарма &mdash; күй өнері дамыды. Бүгінде домбыра халық әндерін орындауда, дәстүрлі музыкада және кәсіби өнерде кеңінен қолданылады.&nbsp;

Домбыраның нақты қай кезеңде пайда болғаны туралы ортақ ғылыми тұжырым жоқ.&nbsp;Кейбір зерттеушілер оның тарихын бірнеше мыңжылдықпен байланыстырады. Мысалы, археологиялық зерттеулер барысында Моңғол Алтайындағы Жарғалант-Қайырқан жотасынан домбыраға ұқсас көне ішекті аспап табылған. Түркітанушы Қаржаубай Сартқожаұлы бұл жәдігерді зерттеп, оның ерте түркі дәуіріне жатуы мүмкін екенін айтқан. Алайда...]]></fulltext><pubDate>Wed, 28 Oct 2026 03:38:14 +0500</pubDate></item><item><title>Футбол — әлемді біріктіретін ойын</title><link>https://bilim-all.kz/article/26395</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26395</guid><description><![CDATA[Футбол — әлемді біріктіретін ойын]]></description><fulltext><![CDATA[&nbsp; &nbsp; Қазіргі футболдың ережелері XIX ғасырда Англияда қалыптасты.&nbsp;1863 жылы Англия футбол қауымдастығы құрылып, ойынның ортақ ережелері бекітілді. Бұл футболдың жүйелі спорт түрі ретінде дамуына жол ашты. Кейін ойын Еуропаға және басқа құрлықтарға тарала бастады.&nbsp;1904 жылы Париж қаласында Халықаралық футбол қауымдастықтары федерациясы (FIFA) құрылды.&nbsp;Ал 1930 жылы Уругвайда футболдан алғашқы әлем чемпионаты өтті. Оған 13 елдің құрамасы қатысып, алаң иелері турнирдің тұңғыш жеңімпазы атанды. Еуропа елдерінің ұлттық құрамалары арасындағы алғашқы құрлықтық чемпионат 1960 жылы ұйымдастырылды. Ал футбол 1900 жылғы Париж Олимпиадасында демонстрациялық спорт түрі ретінде көрсетілді.

Қазақстанда футболдың тарихы 1913&ndash;1914 жылдардан басталады.&nbsp;Осы кезеңде Семей қаласында &laquo;Ярыш&raquo;, &laquo;Олимп&raquo;, &laquo;Ласточка&raquo; секілді алғашқы футбол...]]></fulltext><pubDate>Thu, 29 Oct 2026 18:17:37 +0500</pubDate></item><item><title>Банк сені сенен жақсы біле ме? Жасанды интеллект қаржы әлемін қалай өзгертеді</title><link>https://bilim-all.kz/article/26394</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26394</guid><description><![CDATA[Мақала банк секторындағы жасанды интеллектінің рөлін, оның банктік маркетингке әсерін, тиімділігін және ықтимал тәуекелдерін қарастырады. Сонымен қатар, жаңа технологиялардың клиенттермен қарым-қатынасты қалай өзгертетіні талданады.]]></description><fulltext><![CDATA[Бүгінде банкке бармай-ақ ақша аударуға, несие рәсімдеуге және бірнеше секунд ішінде қажетті қызметті таңдауға болады. Бірақ осы қарапайым әрекеттердің артында біз байқамайтын технологиялар жұмыс істейді. Банк біздің қандай қызметтерді пайдаланатынымызды, қандай ұсыныстарға қызығушылық танытатынымызды және қандай қаржылық шешімдер қабылдауымыз мүмкін екенін талдай алады. Мұның барлығы жасанды интеллекттің қаржы саласындағы рөлінің артып келе жатқанын көрсетеді.

Жасанды интеллект банктер үшін жай ғана жаңа технология емес. Ол клиенттермен қарым-қатынас жасау тәсілін, маркетингтік стратегияларды және күнделікті жұмыс үдерістерін өзгертіп жатыр. Алайда технология дамыған сайын маңызды сұрақ туындайды: жасанды интеллект банктердің жұмысын жеңілдете ме, әлде жаңа мәселелердің пайда болуына себеп бола ма?
&nbsp;

Банк қызметкерінің...]]></fulltext><pubDate>Fri, 23 Oct 2026 18:51:21 +0500</pubDate><image>https://bilim-all.kz/uploads/images/2026/10/23/original/6989dd296241905febe3d83a4bd24c44.jpeg</image></item><item><title>Ата Заң өлеңіне түзету</title><link>https://bilim-all.kz/article/26393</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26393</guid><description><![CDATA[Сәлеметсіз бе,&nbsp;

https://bilim-all.kz/olen/25634-azat-eldin-ar-namysy-ata-zan

Айбатыр Сейтақтың өлеңінде қате кеткен:

&quot;Нұр шашқан жас ұрпақтың ұғымына,
Тікелей өсер еткен ғұмырына&quot; &nbsp;

&nbsp;

Өсер еткен емес.&nbsp;ӘСЕР ЕТКЕН&nbsp;болуы керек.

&nbsp;

Түзету жасасаңыздар. Алдын ала рахмет.
]]></description><fulltext><![CDATA[Сәлеметсіз бе,&nbsp;

https://bilim-all.kz/olen/25634-azat-eldin-ar-namysy-ata-zan

Айбатыр Сейтақтың өлеңінде қате кеткен:

&quot;Нұр шашқан жас ұрпақтың ұғымына,
Тікелей өсер еткен ғұмырына&quot; &nbsp;

&nbsp;

Өсер еткен емес.&nbsp;ӘСЕР ЕТКЕН&nbsp;болуы керек.

&nbsp;

Түзету жасасаңыздар. Алдын ала рахмет.]]></fulltext><pubDate>Mon, 26 Oct 2026 15:49:32 +0500</pubDate></item><item><title>Мейірімді аңшы</title><link>https://bilim-all.kz/article/26392</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26392</guid><description><![CDATA[Бидахмет аңшының Сырттан атты бөлтірікті асырап, жаралы қоянға қамқорлық жасағаны туралы әсерлі әңгіме. Жануарларға мейірімділік таныту, табиғатты қорғау, қамқорлық пен адамгершілік туралы тәрбиелік мәтінді оқыңыз.]]></description><fulltext><![CDATA[Биылғы қыс ызғарлы, өте суық болып тұр. Алатаудың бөктерінде қар көшіп, боран құйындап, қыс қаһарына мініп алған. Тауды мекендейтін аң-құстың тамақ тауып, қоректену қиынға соқты.

Тау етегінде Бидахмет аңшы тұрады. Аңшыдан басқа біраз түтін бар. Қарт аңшы бір күні жолда келе жатып, жолдан қасқырдың кішкентай бөлтірігін тауып алады. Аңшы: &laquo;Мына бөлтірік жолда неге жатыр, әлде қасқырдың өзі тастаған ба? &laquo;Мен өліп қалсам, бөлтірігім жетім қалмасын&raquo; деп тастап кеткен болар&raquo; деп ойлады. Сөйтіп, аңшы бөлтірікті үйіне әкеледі. Ата қасқырдың баласын бағып-қағып өсіреді. &laquo;Сырттан&raquo; деп бөлтірікке ат қояды.

Бір күні ата ауыз үйдің табалдырағына келіп жатқан, бір аяғынан қан тамып тұрған қоянды...]]></fulltext><pubDate>Fri, 23 Oct 2026 14:50:55 +0500</pubDate></item><item><title>Қансонарда</title><link>https://bilim-all.kz/article/26391</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26391</guid><description><![CDATA[Қансонардағы аңшы мен қасқыр туралы тәрбиелік мәні бар мәтін. Рымқұл шал мен немересінің оқиғасы арқылы жануарларға мейірімділік таныту, табиғатты қорғау, аңшылық және адамгершілік құндылықтар туралы оқыңыз.]]></description><fulltext><![CDATA[Қансонар уақыты еді. Жаңа жауған қардың беті шимайланған оқушының дәптері секілді. Небір іздер жатыр. Анық бағыты бар жолдар аңшыға бірден-бір көмек болса, ит-құсқа қауіпті. Саятшылықты кәсіп етіп, серік еткен Рымқұл шал немересімен тау бөктерінде жүр. Түз тағысы қасқырдың ізін барлап, аңдып келеді. Қатпарлы асудан көтерілгенде дала жазық, құлан қашса құтылмас құлазыған кең екен. Айнала анық, айқын көрініп тұр. Із кескен аңшы жаңылмады. Аңшы мен бөрі бетпе-бет жолыға кетті. Аралары он бес метр. Күннің суықтығынан бүрсең қаққан бөрі айбат шеге алмай, шалдан бір мейірімділік күткендей еді. Шал қос ауыз мылтығын оқтап алып, қасқырды көздеп шүріппені басып қалды. Қатар атылған оқ зуылдап...]]></fulltext><pubDate>Fri, 23 Oct 2026 14:49:48 +0500</pubDate></item><item><title>Қарлығаштың ұясы</title><link>https://bilim-all.kz/article/26390</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26390</guid><description><![CDATA[Бұл қызықты қазақша әңгімеде қарлығаштың мейірімділігі, қамқорлығы және балапандарға көрсеткен тәрбиесі баяндалады. Көктем мезгілі, құстар әлемі және табиғаттың әсемдігі туралы әсерлі мәтін балаларды жақсылық жасауға, мейірімді болуға және қамқорлық танытуға үйретеді.]]></description><fulltext><![CDATA[Көктем мезгілі еді. Құстар келіп, аспанның сәні кірді. Қанаттарын қағып, көктемнің хабаршысындай ән салған құстар көк аспанмен жарасып, көздің жауын алады. Біздің үйдің іргесіне қарлығаш ұя салды. Қарлығаштың ұясында жоқтығын пайдаланып, көкек ұясына жұмыртқалап кетті.

Мейірімді құс өз жұмыртқасымен бірге бөтен құстың да жұмыртқасын басып жатты. Жұмыртқаны жарып, қызыл шақа шараналар дүниеге келді. Сары үрпек балапан болып өсті. Ширады. Қарлығаш оларға ұшуды, тамақ табуды үйретті. Өзгенің ұясына барып жұмыртқаламаңдар деп ақылын айтты. Көкектің баласы өзге құстың қамқорлығы мен тәрбиесін көріп өсті. Кейіннен қарлығаштай мейірімді, ақ жарқын болды.]]></fulltext><pubDate>Fri, 23 Oct 2026 14:48:43 +0500</pubDate></item><item><title>Баянды ғұмыр</title><link>https://bilim-all.kz/article/26389</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26389</guid><description><![CDATA[Бұл мәтінде көп жыл перзент күткен Шахмардан патшаның арманы орындалып, он бір баланың әкесі атанғаны баяндалады. Отбасылық құндылықтар, бала тәрбиесі, сабырлық, мейірімділік, жомарттық пен шүкіршілік туралы әсерлі әрі тағылымды әңгіме.
Әңгіменің негізгі ойы — сабыр түбі сары алтын, бала — өмірдің гүлі, ұрпақ — болашақтың жалғасы.]]></description><fulltext><![CDATA[Шырайлы Шираз шаһарында Шахмардан атты жігіт ағасы патшалықтың тізгінін ұстапты. Байлығында есеп жоқ. Дәулеті мен сәулеті асып тұр. Патша өзінің мансабы мен ордасына разы болыпты.

Шахмарданның өз кіндігінен бір ұрпақ болмапты. Зәулім қамал сарайда тек жаңа туылған сәбидің &laquo;іңгәлаған&raquo; дауысы жетіспепті. Бір перзентке зар болған патша өмірінде өзгелердің балаларын сыйлап, бетінен қақпай, бар жақсылықты жасапты. Патша сондай данышпан, тақуа жан. Ауласына қараша халықтың балаларын шақыртып, тамақтандырып, солармен бірге көңіл көтеріп, марқайып, қажап жүрген ойынан бір арылатын. Патшаның түсіне жиі әулиелер мен сахабалар кіріп, болашақта сәби сүйетініне аян береді екен. Түсін жақсылыққа жорып қояды. Бәйбішесін сыйлайды, оған деген сүйіспеншілігі ерекше екен....]]></fulltext><pubDate>Fri, 23 Oct 2026 14:47:01 +0500</pubDate></item><item><title>Айтыс</title><link>https://bilim-all.kz/article/26388</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26388</guid><description><![CDATA[Кітап пен айфон туралы тәрбиелік әңгіме. Кітап оқудың маңызы, білімнің құндылығы және заманауи технологиялардың адам өміріндегі орны туралы ой қозғайды.]]></description><fulltext><![CDATA[Ертеде ме, әлде бергі замандарда ма, ол жағы белгісіз, әйтеуір сан жылдық тарихы бар кітап пен айфон айтысыпты. Айфон:

&ndash; Мен &ndash; ақылдымын! Мен &ndash; жаңа заманның &laquo;нано&raquo; технологиясының соңғы үлгісімін. Мені барлық бала қолданады, &ndash; дейді.

&ndash; Е, сенің де дәуренің өтер! &ndash; депті кітап тұрып.

Айфон кітаптың осы аянышты кейіпіне қарап, сөреде шаң басып тұрғанын айтып, кемсітіп, масаттана күліп, өзінің бір мезетте түрлі қызмет атқара алатынын көрсетіп, маңғазданады.

&ndash; Менің дәуренім өтеді деймісің? Жо-жоқ, мені балалар әлі пайдаланады, менен керекті ақпарат пен мағлұматтарды тез арада алып, керегіне жаратады. Бәлкім, сенің дәуренің өткен шығар&hellip;

&ndash; М-м-м, бүкіл әлем бір...]]></fulltext><pubDate>Fri, 23 Oct 2026 14:26:55 +0500</pubDate></item><item><title>&quot;Аманжол Әбдіхамитұлы - Жас ақын, Ойлана жүр авторы&quot;</title><link>https://bilim-all.kz/article/26387</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26387</guid><description><![CDATA[Аманжол Әбдіхамитұлының өмірбаяны]]></description><fulltext><![CDATA[Аманжол Әбдіхамитұлы &ndash; 2000 жылдың 4 қыркүйегінде Қызылорда облысы, Жаңақорған ауданында дүниеге келген жас ақын, қоғам белсендісі, жастар жанашыры.

Жас ақынның қаламынан туған &quot;Ойлана жүр&quot; жыр жинағы оқырмандар арасында кең танымал. Автордың &quot;Әкемдей ердің ұлы екеніме мақтанам&quot;, &quot;Күтші жаным&quot; секілді жүрек тебірентер өлеңдері Bilim All платформасында жарияланған.

Аманжол Әбдіхамитұлы TikTok желісінде @amon_live_ парақшасы арқылы жастарға патриоттық, тәрбиелік мәндегі жырларын ұсынып, Тик Ток жұлдызы атанды. Ол Түркістан және Қызылорда өңірлерінде жастардың қоғамдық істеріне белсенді араласып жүр.

*Ресми парақшалары:*
Инстаграм, TikTok: @amon_live_
Бағыты: поэзия, жастар тәрбиесі, қоғамдық белсенділік
Туған жері: Жаңақорған, Қызылорда облысы
#АманжолӘбдіхамитұлы #ЖасАқын #ОйланаЖүр #ЖаңақорғанАқыны]]></fulltext><pubDate>Fri, 30 Oct 2026 00:00:06 +0500</pubDate><image>https://bilim-all.kz/uploads/images/2026/10/29/original/cc4457358a4f2bdea7dea0b9b9d0754b.jpeg</image></item><item><title>Эмоционалды интеллект (EQ) және оны бала кезінен қалыптастыру маңызы</title><link>https://bilim-all.kz/article/26385</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26385</guid><description><![CDATA[Эмоционалды&nbsp;интеллект (EQ)&nbsp;және&nbsp;оны бала&nbsp;кезінен&nbsp;қалыптастыру&nbsp;маңызы&nbsp;

&nbsp;

Қазіргі&nbsp;қоғамда&nbsp;адамның&nbsp;тек&nbsp;білімді&nbsp;және ақылды&nbsp;болуы&nbsp;жеткіліксіз&nbsp;деп&nbsp;ойлаймыз. Адам&nbsp;өз&nbsp;эмоциясын&nbsp;түсініп, оны&nbsp;дұрыс басқара&nbsp;білуі&nbsp;және&nbsp;басқа&nbsp;адамдардың&nbsp;сезімінде&nbsp;түсіне&nbsp;алуы&nbsp;керек.&nbsp;Осындай&nbsp;қабілетті эмоционалды&nbsp;интеллект&nbsp;немесе&nbsp;EQ&nbsp;деп атаймыз.&nbsp;Қазіргі&nbsp;уақытта&nbsp;бұл&nbsp;ұғым&nbsp;туралы көп&nbsp;айтылады,&nbsp;себебі&nbsp;эмоционалды интеллект&nbsp;адамның&nbsp;оқуында,&nbsp;жұмысында және&nbsp;күнделікті&nbsp;өмірінде&nbsp;маңызды&nbsp;рөл атқарады.

&nbsp;

Эмоционалды&nbsp;интеллект&nbsp;дегеніміз&nbsp;&ndash;&nbsp;адамның&nbsp;өз&nbsp;сезімдерін&nbsp;түсінуі,&nbsp;эмоциясын басқара&nbsp;білуі&nbsp;және&nbsp;басқа&nbsp;адамдардың&nbsp;көңіл күйін&nbsp;сезіне&nbsp;алуы.&nbsp;Мысалы,&nbsp;кейде&nbsp;біз ашуланғанда&nbsp;немесе&nbsp;ренжігенде&nbsp;эмоцияға беріліп,&nbsp;кейін&nbsp;өкінетін&nbsp;сөздер&nbsp;айтып қоюымыз&nbsp;мүмкін. Ал&nbsp;адам&nbsp;өз&nbsp;эмоциясын түсініп,&nbsp;сол&nbsp;сәтте&nbsp;сабыр&nbsp;сақтай&nbsp;алса,&nbsp;мәселені&nbsp;ұрыспай-ақ&nbsp;шешуге&nbsp;болады.Біздің пікірімізше,&nbsp;бұл&nbsp;EQ-дің&nbsp;қарапайым,&nbsp;бірақ өмірде&nbsp;өте&nbsp;маңызды&nbsp;мысалы.

&nbsp;

Әл-Фараби&nbsp;атындағы&nbsp;Қазақ&nbsp;ұлттықуниверситетінің&nbsp;Психология&nbsp;пәнінде Борбасова&nbsp;Гүлнұр&nbsp;апаймен&nbsp;осы&nbsp;тақырыпты біраз&nbsp;талқыладық.&nbsp;Сабақ&nbsp;барысында эмоционалды&nbsp;интеллектінің&nbsp;адам&nbsp;өміріне қалай&nbsp;әсер&nbsp;ететіні&nbsp;туралы&nbsp;сөйлестік.&nbsp;Гүлнұрапай&nbsp;бізге&nbsp;өз&nbsp;эмоцияларымызды&nbsp;түсінуге,&nbsp;қиын&nbsp;жағдайда&nbsp;бірден&nbsp;шешім&nbsp;қабылдамай,&nbsp;алдымен&nbsp;сабыр&nbsp;сақтауға&nbsp;және&nbsp;басқа&nbsp;адамның сезіміне&nbsp;де&nbsp;көңіл&nbsp;бөлуге&nbsp;кеңес&nbsp;берді. Осы&nbsp;сабақтан&nbsp;кейін&nbsp;мен&nbsp;эмоционалды интеллектінің&nbsp;күнделікті&nbsp;өмірде&nbsp;қаншалықты маңызды&nbsp;екенін&nbsp;жақсырақ&nbsp;түсіндік.

&nbsp;

Біздің&nbsp;ойымызша,&nbsp;эмоционалды&nbsp;интеллектіні бала&nbsp;кезінен&nbsp;қалыптастыру&nbsp;өте&nbsp;маңызды.&nbsp;Себебі&nbsp;балалық&nbsp;шақта&nbsp;адамның&nbsp;мінезі&nbsp;мен&nbsp;көптеген&nbsp;әдеттері&nbsp;қалыптаса&nbsp;бастайды.&nbsp;Егербала&nbsp;кішкентай&nbsp;кезінен&nbsp;өз&nbsp;сезімін&nbsp;түсінудіжәне&nbsp;оны&nbsp;дұрыс&nbsp;жеткізуді&nbsp;үйренсе,&nbsp;болашақта&nbsp;басқа&nbsp;адамдармен&nbsp;қарым-қатынас жасау&nbsp;оған&nbsp;оңайырақ&nbsp;болады.&nbsp;Мысалы,...]]></description><fulltext><![CDATA[Эмоционалды&nbsp;интеллект (EQ)&nbsp;және&nbsp;оны бала&nbsp;кезінен&nbsp;қалыптастыру&nbsp;маңызы&nbsp;

&nbsp;

Қазіргі&nbsp;қоғамда&nbsp;адамның&nbsp;тек&nbsp;білімді&nbsp;және ақылды&nbsp;болуы&nbsp;жеткіліксіз&nbsp;деп&nbsp;ойлаймыз. Адам&nbsp;өз&nbsp;эмоциясын&nbsp;түсініп, оны&nbsp;дұрыс басқара&nbsp;білуі&nbsp;және&nbsp;басқа&nbsp;адамдардың&nbsp;сезімінде&nbsp;түсіне&nbsp;алуы&nbsp;керек.&nbsp;Осындай&nbsp;қабілетті эмоционалды&nbsp;интеллект&nbsp;немесе&nbsp;EQ&nbsp;деп атаймыз.&nbsp;Қазіргі&nbsp;уақытта&nbsp;бұл&nbsp;ұғым&nbsp;туралы көп&nbsp;айтылады,&nbsp;себебі&nbsp;эмоционалды интеллект&nbsp;адамның&nbsp;оқуында,&nbsp;жұмысында және&nbsp;күнделікті&nbsp;өмірінде&nbsp;маңызды&nbsp;рөл атқарады.

&nbsp;

Эмоционалды&nbsp;интеллект&nbsp;дегеніміз&nbsp;&ndash;&nbsp;адамның&nbsp;өз&nbsp;сезімдерін&nbsp;түсінуі,&nbsp;эмоциясын басқара&nbsp;білуі&nbsp;және&nbsp;басқа&nbsp;адамдардың&nbsp;көңіл күйін&nbsp;сезіне&nbsp;алуы.&nbsp;Мысалы,&nbsp;кейде&nbsp;біз ашуланғанда&nbsp;немесе&nbsp;ренжігенде&nbsp;эмоцияға беріліп,&nbsp;кейін&nbsp;өкінетін&nbsp;сөздер&nbsp;айтып қоюымыз&nbsp;мүмкін. Ал&nbsp;адам&nbsp;өз&nbsp;эмоциясын түсініп,&nbsp;сол&nbsp;сәтте&nbsp;сабыр&nbsp;сақтай&nbsp;алса,&nbsp;мәселені&nbsp;ұрыспай-ақ&nbsp;шешуге&nbsp;болады.Біздің пікірімізше,&nbsp;бұл&nbsp;EQ-дің&nbsp;қарапайым,&nbsp;бірақ өмірде&nbsp;өте&nbsp;маңызды&nbsp;мысалы.

&nbsp;

Әл-Фараби&nbsp;атындағы&nbsp;Қазақ&nbsp;ұлттықуниверситетінің&nbsp;Психология&nbsp;пәнінде Борбасова&nbsp;Гүлнұр&nbsp;апаймен&nbsp;осы&nbsp;тақырыпты біраз&nbsp;талқыладық.&nbsp;Сабақ&nbsp;барысында эмоционалды&nbsp;интеллектінің&nbsp;адам&nbsp;өміріне қалай&nbsp;әсер&nbsp;ететіні&nbsp;туралы&nbsp;сөйлестік.&nbsp;Гүлнұрапай&nbsp;бізге&nbsp;өз&nbsp;эмоцияларымызды&nbsp;түсінуге,&nbsp;қиын&nbsp;жағдайда&nbsp;бірден&nbsp;шешім&nbsp;қабылдамай,&nbsp;алдымен&nbsp;сабыр&nbsp;сақтауға&nbsp;және&nbsp;басқа&nbsp;адамның сезіміне&nbsp;де&nbsp;көңіл&nbsp;бөлуге&nbsp;кеңес&nbsp;берді. Осы&nbsp;сабақтан&nbsp;кейін&nbsp;мен&nbsp;эмоционалды интеллектінің&nbsp;күнделікті&nbsp;өмірде&nbsp;қаншалықты маңызды&nbsp;екенін&nbsp;жақсырақ&nbsp;түсіндік.

&nbsp;

Біздің&nbsp;ойымызша,&nbsp;эмоционалды&nbsp;интеллектіні бала&nbsp;кезінен&nbsp;қалыптастыру&nbsp;өте&nbsp;маңызды.&nbsp;Себебі&nbsp;балалық&nbsp;шақта&nbsp;адамның&nbsp;мінезі&nbsp;мен&nbsp;көптеген&nbsp;әдеттері&nbsp;қалыптаса&nbsp;бастайды.&nbsp;Егербала&nbsp;кішкентай&nbsp;кезінен&nbsp;өз&nbsp;сезімін&nbsp;түсінудіжәне&nbsp;оны&nbsp;дұрыс&nbsp;жеткізуді&nbsp;үйренсе,&nbsp;болашақта&nbsp;басқа&nbsp;адамдармен&nbsp;қарым-қатынас жасау&nbsp;оған&nbsp;оңайырақ&nbsp;болады.&nbsp;Мысалы, бала&nbsp;ашуланған&nbsp;кезде&nbsp;айқайлап&nbsp;немесе&nbsp;біреумен төбелесіп&nbsp;кетудің&nbsp;орнына, неге&nbsp;ашуланғанын айтып&nbsp;үйренсе,&nbsp;бұл&nbsp;оның&nbsp;болашағына&nbsp;да&nbsp;жақсы&nbsp;әсер&nbsp;етеді.

&nbsp;

Баланың&nbsp;эмоционалды&nbsp;интеллектісін дамытуда&nbsp;ата-ананың&nbsp;рөлі&nbsp;өте&nbsp;үлкен.&nbsp;Кейде үлкендер&nbsp;бала&nbsp;жыласа&nbsp;&laquo;жылама&raquo;,&nbsp;ашуланса&laquo;ашуланба&raquo;&nbsp;деп&nbsp;айта&nbsp;салады.&nbsp;Бірақ&nbsp;,&nbsp;баладан&laquo;Неге&nbsp;ренжідің?&raquo;, &laquo;Қазір&nbsp;өзіңді&nbsp;қалай&nbsp;сезініптұрсың?&raquo;&nbsp;деп&nbsp;сұрау&nbsp;пайдалырақ.&nbsp;Өйткені бала&nbsp;өз&nbsp;сезімін&nbsp;жасырып&nbsp;қалмай, оны&nbsp;түсінуге&nbsp;және&nbsp;сөзбен&nbsp;жеткізуге&nbsp;үйренеді.&nbsp;Сонымен&nbsp;қатар&nbsp;ата-аналар&nbsp;да&nbsp;өз&nbsp;іс-әрекетімен&nbsp;балаға&nbsp;үлгі&nbsp;болады.&nbsp;Егер&nbsp;үйде мәселелер&nbsp;айқаймен&nbsp;емес,&nbsp;сөйлесу&nbsp;арқылы шешілсе, бала да&nbsp;соны&nbsp;көріп&nbsp;өседі.

&nbsp;

Мектеп&nbsp;пен&nbsp;университетте&nbsp;де&nbsp;эмоционалды интеллектінің&nbsp;маңызы&nbsp;бар.&nbsp;Біз&nbsp;күн&nbsp;сайын әртүрлі&nbsp;мінезі&nbsp;мен&nbsp;көзқарасы&nbsp;бар&nbsp;адамдармен&nbsp;араласамыз.&nbsp;Кейде&nbsp;бір-бірімізді түсінбей&nbsp;қалуымыз&nbsp;немесе&nbsp;пікіріміз&nbsp;сәйкес келмеуі&nbsp;мүмкін.&nbsp;Осындай&nbsp;жағдайда&nbsp;басқа адамның&nbsp;пікірін&nbsp;тыңдай&nbsp;білу,&nbsp;сабыр&nbsp;сақтау және&nbsp;мәселені&nbsp;сөйлесу&nbsp;арқылы&nbsp;шешу&nbsp;өте маңызды.&nbsp;Топтық&nbsp;жұмыстар&nbsp;кезінде&nbsp;де тек&nbsp;өз пікіріңді&nbsp;айту&nbsp;емес,&nbsp;басқа&nbsp;адамдардың&nbsp;ойын тыңдау&nbsp;қажет.

&nbsp;

Біздің пікірімізше, EQ&nbsp;достық&nbsp;пен&nbsp;отбасы қарым-қатынасында&nbsp;да&nbsp;үлкен&nbsp;рөл&nbsp;атқарады.&nbsp;Кейде&nbsp;адамның&nbsp;көңіл&nbsp;күйі&nbsp;болмай&nbsp;тұрғанын оның&nbsp;сөзінен&nbsp;емес,&nbsp;іс-әрекетінен&nbsp;байқауғаболады.&nbsp;Осындай&nbsp;кезде&nbsp;оны&nbsp;бірден&nbsp;сынамай,&nbsp;жағдайын&nbsp;түсінуге&nbsp;тырысу&nbsp;керек.&nbsp;Біреудің сезімін&nbsp;түсіну&nbsp;және&nbsp;қажет&nbsp;кезде&nbsp;қолдау көрсету&nbsp;де&nbsp;эмоционалды&nbsp;интеллектінің&nbsp;бір бөлігі&nbsp;деп&nbsp;ойлаймыз.

&nbsp;

Сонымен&nbsp;қатар&nbsp;жоғары&nbsp;эмоционалды интеллект&nbsp;қиын&nbsp;жағдайларды&nbsp;жеңугекөмектеседі.&nbsp;Өмірде&nbsp;әрқашан&nbsp;бәрі&nbsp;біз қалағандай&nbsp;бола&nbsp;бермейді.&nbsp;Оқуда&nbsp;қиындықболуы&nbsp;мүмкін,&nbsp;адамдармен&nbsp;түсініспеушілік болуы&nbsp;мүмкін&nbsp;немесе&nbsp;жоспарымыз орындалмай&nbsp;қалуы&nbsp;мүмкін.&nbsp;Осындай&nbsp;кезде эмоцияға&nbsp;толық&nbsp;беріліп&nbsp;кетпей,&nbsp;жағдайды түсініп,&nbsp;шешім&nbsp;іздей&nbsp;білу&nbsp;маңызды.

&nbsp;

Қорытындылай&nbsp;келе,&nbsp;эмоционалды интеллект&nbsp;адамға&nbsp;тек&nbsp;оқу&nbsp;кезінде&nbsp;емес,&nbsp;бүкіл өмірінде&nbsp;қажет&nbsp;деп&nbsp;ойлаймыз. EQ&nbsp;адамның өзін&nbsp;жақсы&nbsp;түсінуіне,&nbsp;эмоциясын басқаруына,&nbsp;басқа&nbsp;адамдармен&nbsp;жақсы&nbsp;қарым-қатынас&nbsp;орнатуына&nbsp;және&nbsp;қиын&nbsp;жағдайларда дұрыс&nbsp;шешім&nbsp;қабылдауына&nbsp;көмектеседі.&nbsp;Сондықтан&nbsp;эмоционалды&nbsp;интеллектіні&nbsp;бала&nbsp;кезінен&nbsp;дамытуға&nbsp;көңіл&nbsp;бөлу&nbsp;керек.Біздің ойымызша,&nbsp;адам&nbsp;өз&nbsp;эмоциясын&nbsp;түсінуді үйренген&nbsp;сайын,&nbsp;басқа&nbsp;адамдарды&nbsp;да&nbsp;жақсырақ&nbsp;түсіне&nbsp;бастайды.

Әл- &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;...]]></fulltext><pubDate>Wed, 21 Oct 2026 19:41:35 +0500</pubDate></item><item><title>Инклюзивті спорт</title><link>https://bilim-all.kz/article/26384</link><guid isPermaLink="true">https://bilim-all.kz/article/26384</guid><description><![CDATA[Мен үшін бұл өте маңызды)]]></description><fulltext><![CDATA[&nbsp;

ИНКЛЮЗИВТІ СПОРТ: МҮМКІНДІГІ ШЕКТЕУЛІ АДАМДАРДЫҢ СПОРТТАҒЫ ОРНЫ
Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті
Орындаған: Шалғынбай Әмина Жанболатқызы
Тобы: БТ-26-2
Оқытушы: Куатова Гульдана Алайдаровна

Қазіргі кезде спортпен айналысу әр адам үшін маңызды. Спорт денсаулықты нығайтып қана қоймай, адамға өзіне сенімді болуға, жаңа адамдармен танысуға және бос уақытын пайдалы өткізуге көмектеседі. Бірақ денсаулығында немесе қозғалысында ерекшелігі бар адамдар үшін спортпен айналысу кейде қиын болуы мүмкін. Осы жерде инклюзивті спорттың маңызы көрінеді.
Инклюзивті спорт дегеніміз &ndash; мүмкіндігі шектеулі адамдардың басқа адамдар сияқты спортпен айналысуына жағдай жасау. Адамның қандай да бір ерекшелігі оның спортпен айналысуына кедергі болмауы керек. Әр адам өзіне ұнайтын спорт...]]></fulltext><pubDate>Tue, 20 Oct 2026 23:10:00 +0500</pubDate></item></channel></rss>