Өлеңдер бөлімі

Өлеңдер

Cәттіғұл бейітінің басында

Кетпек болып тәу етіп атты бұрдым,
Қапты бір мұң.
Қабақты жапты кірбің.
Жатты жырдың моласын шағыл басып:

Толық

Қосбасар

Айбергенов жазып еді: Күй - ару
Домбырадан ұшады деп таранып. —
Арал — шанақ, екі шегі — Сыр, Әму,
Дала - Ақынның шабытынан нәр алып ...

Толық

Арал жағасында

Келіп едім Аралға — теңізім жоқ, теңізім,
Қалай берген қарт Хазар жалмауызға егізін ...
Көрінер деп бір белгі — күн салып кеп қарасам,
Бұғып жатқан диюдай бас көтерді қара шаң.

Толық

Дәм айыру

Тісің шықты - иегіңді жарып, қанап,
Жейтін болдың дәміңді — анықтап ап.
Құйтақандай көжегім! — әрнәрсені
Отырасың аузыңа салып қарап.

Толық

Қызыма

Құлыншағым, тіліңнің тәп-тәттісін! —
Айтқанымды санаңа шақтап түсін.
Ақиқаттың тіп-титтей қамалындай,
Жаңа жарған иегіңді әппақ тісің.

Толық

Аманат

Өшіріп үнін бабадан жеткен бағзы әннің,
Төріме шығып,
Көріме дейін қазған кім? —
Ұғынсаң, ұлым, мен де алғаш өмірбаянды

Толық

Жанарлардан тамған ән

Түседі еске — шерлі өткен күн,
Желтоқсанның ызғырығы;
Білегінде жендеттердің
Оратылған қыз бұрымы!..

Толық

Жат жерліктер жайлы жыр

Біз ешкімді деп бөлмедік:
"Жат жерлік." —
Жат жерлікке пана бердік, тақ бердік; 
Жат жерлікке қала бердік, ат бердік;

Толық

Ағаштар жыры

Күннің нұры төгілмеген түс қалмай,
Қыс қыңсылап жылап кетті мыстандай.
Ағаштардың тілі шығып әп - сәтте,
Сайрап берді жапырақтар құс таңдай.

Толық

Жантәсілім

Кәр тікті тағы бұл "құдай",
Жегенің таяқ жендеттен.
Адал, ақ менің, жұртым - ай,
Қара бақ едің сен неткен?!

Толық

Тағы да бір оқиға

Жер астынан жік шығып,
қос құлағы тік шығып
Кеткендей боп, о тоба, қалғаным бар тіксініп .
Көп қабатты жаңа үйлер —

Толық

Оқиға

Қыз - қайыңды көшеде шаштан алып,
Сабап жатты содыр жел масқара ғып.
Нән теректер бастарын сауғалады,
Көп қабатты үйлерді баспана ғып ...

Толық

Тағы бір хикая

Түн күркіреп, жалт ойнап тұр аспанда,
Есірік жел емінеді жас талға.
Ойналғандай түрлі-түсті музыка —
Бүкіл ғалам бір әуенге басқанда.

Толық

Шағын хикая

"... Тұйғын емен айдындағы қуды ілген,
Сиремеуге тиіс — шулы, нулы іргем.
Бар ғаламның Жарастығын жырлаймын,
Әділетті қорғау үшін тудым мен!

Толық

Тыныштық көрінісі

Дала. Теңіз ...
Бір-бірінен құт дарып,
Бірін бірі жатыр шөлден құтқарып.
Дала - ананың алақаны ұсынған

Толық

Санамақ

"Жеті қарақшы — жеті жұлдыз",
Сол жетеудің бірімін.
"Ақбоз, Көкбоз — екі жұлдыз",
Екеуін де мініп кеткен ұрымын.

Толық

Қыземшектегі түн

От - жұлдызы тамған аспан айшықты,
Шоқ - сезімді лап еткізді тұтатып. —
Төбешіктің дәл үстінен ай шықты,
Бөбешіктен шыққандай - ақ сүт атып ...

Толық

Бұлт – шайыр

Бұлт бір шайыр — сақал - шашы киіздей,
Жер - дәптерге үңіледі ол жиі үзбей.
Жарты ай анау,
Сол шайырдың қолында

Толық

Гүл мен бұлбұл

Құмыр бұлбұл гүлді жырлап бақтағы,
Көмекейін күміспенен қақтады.
Әнге айналды ғұншагүлдің — әппағы,
Гүл қауызы — ғашықтардың қақпаны.

Толық

Жол балладасы

... Теңізі анау — ақбайыл, тауы мына,
Жатырқамай қарайды қауымыңа.
Ит - құсты да талғамай,
Маңғыстауым

Толық

Жылқышы

Кештіғұрым сәуріктер қырқысып ап,
Құйрық теуіп шет жақта кіл қысырақ. —
Самолеттің жолындай шаң қалдырып,
Шыңырауға құлайтын жылқы шұбап.

Толық

Қыстауда

Маңайдың бәрі ақ түтек.
Дала. Қой ауыл. —
Малшының жайы басыма салады ой ауыр.
Қайшылық көрем әлемнен — қойшы күтпеген:

Толық

Ба - я - ғы - да ...

Керек бүгін бұлардың аттануы,
Малды ауылға жеткізбек қаптағыны.
... Бұлт - көпшікті алмас - күн тіліп кетіп,
Бұрқырайды үсті-үстін ақ мамығы.

Толық

Тағы да жалғыз аққу хақында

Айдыныңды қай сойқан ойран еткен? —
Үйректер жүр маңыңда майға бөккен.
Жалғыз қалған жағада,
Мұңдық аққу,

Толық

Ақын мен тұт ағашының айтысы

Ақын:
— Безбүйрек тас айналаң,
Жатаған құз,
Құз деп мұны несіне атағанбыз?!

Толық

Маңғыстаудағы түн

Күн қызылы семіп, нұры жаңа өшті,
Жетіқарақшы көрінеді көмескі.
Түн тілінде тілдеседі менімен
Маңғыстауым — әрі жаңа, әрі ескі.

Толық

Поэзия жендеттері

Таңдап тауып бір туманы —
Жиналып ап жер - көктегі;
Жыр желкесін қырқуда әлі —
Поэзия жендеттері!

Толық

Қиян даланың кер киіктері

Самсатып далам өр-биіктерін,
Тұла бойымнан тер құйып менің —
Тұлпарға мініп қуғанмын талай
Қиян даланың кер киіктерін.

Толық

Көкем қайтқан жыл - 1981

Оралып шалғайыңа күйіп-жанып,
Сөз тыңдап отырушы ем иім қанып...
Серпілген қабақтарың енді менің
Кетпейді қиялымды қиырға алып...

Толық

Нағашымен әңгіме

— Сияқты жарқылдаушы ең ай жаңасы,
Тап келді ит кәрілік қайдан, осы...
Тозаңы жолдарыңның жұғып қалған
Басыңды жуып алшы, ай, нағашы!

Толық

Қозы-Баян кесенесінде

Кірпігі гүлдің төккендей
Мөлт етіп тамды бейқам шық..
Жап-жаңа жүріп өткендей
Аягөз ару — Ай-Таңсық.

Толық

Жазғы жабығу

Аңсаушы ем бір кез таңды арай,
Шайқаса мені көп түнгі ой...
Сағынып көрген, қарғам-ай,
Сағымға сіңіп кеттің ғой.

Толық

Қысқы қамығу

Жел жылап, үріп құрғақ қар,
Аяздың тісі шықырлап —
Кілең бір зәрлі ырғақтар
Барады менің құтымды ап.

Толық

Балалықтың бағзы жайлауы

Шырайлы сезім жанымды менің жұпар-жарық қып
Көлбесе түтін Бақытқа мені қарық қып,
Шапанын желпіп шығатын көкем төбеге.
...Бақилық бүгін...

Толық

Қарасазда

"Жерімді көр!" — деген соң тағы келдім,
Сені көрген бір-екі кәріге ердім.
Сен жайында бір дерек біле ме деп,
Сәлем бердім кезіккен бәріне елдің.

Толық

Абай ескерткіші

Күннен шуақ жұқтырмай, айдан арай,
Тұр екенсің тұнжырап, қайран Абай.
Сап бастың ғой Еңсемді өрекпіген,
Жел өксіген құзында, Найзағара-ай!

Толық

Жүрек

Маңдайымнан сипады ерте ұлы елім,
Ұлы елімнің ақтаймын деп тілегін,
Тұғырдағы тастүлектей түледім.
Ұстап мініп жырдың бұла күреңін,

Толық

Бозқаңғыр

Ебелек ұшқан Сары адыр
Есіме түсті тағы да.
Қаңбағы қашқан Қара қыр
Оралды жиі жадыма.

Толық

Еңілікгүл

Қар ішінен көрдім мен Еңілікгүл,
Қимылдауға қарағым ерініп тұр.
Самал болып сипадым самайынан,
Жанашыған жансынып демігіп бір.

Толық

У татқан

Қирады көңіл биігім —
Дос таппай байтақ шаһардан.
Басуға қыздың күйігін,
Таттым мен алғаш заһардан.

Толық