Адаспаған көгершін
Ақ қағазға төккенімде сияны,
Қиял шіркін шарлайды сан қияны.
Әсерлендім көгершінге қанатты,
Сүйе білген түлеп ұшқан ұяны.
Өлеңдер жинағы — бұл бөлімде қазақ және әлем әдебиетіндегі үздік өлеңдер, поэмалар, әдемі өлең шумақтары және толық өлең мәтіндері топтастырылған. Мұнда әртүрлі тақырыптағы өлеңдер, жүрекке әсер ететін жырлар мен мазмұнды туындылар ұсынылған.
Егер сіз қазақша өлеңдер, қысқа шумақтар немесе толық өлең мәтіндерін іздесеңіз — осы жинақтан таба аласыз. Жаттауға, оқуға немесе бөлісуге арналған ең үздік өлеңдер осы жерде жинақталған.
Ақ қағазға төккенімде сияны,
Қиял шіркін шарлайды сан қияны.
Әсерлендім көгершінге қанатты,
Сүйе білген түлеп ұшқан ұяны.
Хал-жағдайын шаруаның сұрай білгім
Келді де, сөздің басын былай бұрдым:
Үйірде жылқың қалай?
Десем, бауырым,
Жаздың алғаш кезі еді, келген орта жайлауға,
Көк қуалап төрт түлік көнбей жатты айдауға.
Кешке жақын өрістен әкелгенде малдарды,
Қара атанды көндірдік бұйдасынан байлауға.
Суыт жүріп келе жатты сұлу мүсін бөкендер,
Аңсағаны анау жатқан туып-өскен мекен, жер.
Түгінен май шықса-дағы басқа жерді жатсынды,
Түбі пана болмайтындай бөтен адыр, бөтен бел.
Он сегізге енді келген қыз едім,
Кеудем асқақ өзімше бой түзедім.
Коммунаның қызыметкері болсам да,
Ата-ана деп өмешегімді үземін.
Біздің ауыл жылқышы ауыл болатын,
Төр жайлауға елден бұрын қонатын.
Жел тұяқтың, жылқышы алған алдымен,
Ең жүйрігін таңдап міну оратын.
Сәбилік шағың бал қылық,
Балтырды жүрдік талдырып.
Бір күні келді балалар,
Бәрі де бір-бір тал мініп.
Сеніміңмен мұратыңа жетесің,
Сеніміңмен досқа сүйікті екенсің.
Сеніміңмен жасампаздық жаратып,
Сеніңмен сеңді бұзып өтесің.
Бір мезеттік нәпсіге еріп елігу,
Ол төзімнен, ол сезімнен жеңілу.
Алғашында жақсы көріп жабысып,
Ақырғысы жек көру мен безіну.
Тізгінінен тартып аңқау ақылдың,
О, махаббат гүл бағыңа шақырдың.
Есім кетіп, еркіңе елпек жүгіріп,
Серуендеп сері таңды атырдым.
Ғажаптанам қайран қалам бір іске,
Қалауымен жаратылмақ кім іште.
Ерлер басса жалпағынан жалғанды,
Ал әйелдің жолы қылдан жіңішке.
Ғажаптанам қайран қалам бір іске,
Қалауымен жаратылмақ кім іште.
Ерлер басса жалпағынан жалғанды,
Ал әйелдің жолы қылдан жіңішке.
Шарапатым, шаттығым, шапағатым,
Бөлек менің өзіңе махаббатым.
Жасқа толған қидырып тұсауыңды,
Кезің жетті үлкеннен бата алатын.
Жүзіңде жайнап, жаудырап тұрар жарасып,
Адамдағы қымбатты екі қарашық.
Арайым, менің қарашығымдай көзімнің,
Өмірге келіп жаңа атқан таңмен таласып.
Аяулым, қарғам, өсірген баптап шынарым,
(Әз анам саған төгіп ед мейір шуағын).
Тыпырлап тулап тоғыз ай болып ішімде,
Дүниеге келіп іңгалап қатты жыладың.
Барған сайын күйеусініп бөгелген,
Төрге озбай орын алған төменнен.
Қадырлейтін қайын жұрты әкемнің,
Нағашымның үйін жақсы көрем мен.
Көрікті еді көңілді ауыл маңы,
(Ұмытылмас өткен күндер ауылдағы).
Жүр ме екен қара жолға қарағыштап,
Ақ жарқын айна жеңгем ауылдағағы.
Ары асып ауылынан көкемдердің,
Көз ілгенде көк шатыр көтерген күн.
Ұқсаттым толған айды хан қызына,
Шұбыртқан өңшең сұлу нөкерлерін.
Жер әлем теп-тегіс ағарып,
(Бұл да бір жайнаған жаңалық).
Аттанған күз құтты қонақтың,
Той жасап тоқымын қағалық.
Қарбаластанып қағаз бен қалам қолында,
Не көрсе пейіл осы өнердің жолында.
Алабұртқан әрекеті қалыпсыз,
Оңай емес ақынға жар болу да.
Төрімде Тұманбай, Мұхтар, Олжас, Қадыр,
Өздерің сусындайтын жыр бастауым,
Мұқағали жырымен мұңдаспын да,
Фаризаның жырымен сырлас жаным.
Мен сенi ғұмыр бойы iздегенмiн,
Табудан үмiтiмдi үзбегенмiн.
Сенбесең үңiл менiң iздерiме
Сауырын соқпақ еткен жүз белеңнiң.
Толқып жатыр Зерендi
Сен отырсың қойтаста.
Оқи берме өлеңдi,
Кiтабымды қой, таста.
Әкемдей ердің ұлы екеніме мақтанам,
Салт-дәстүрін санаға мықтап сақтаған!
Анам да менің, Аллаға шүкір, жақсы адам,
Әз басын иіп, алғыс айтады сіздерге:
Қара болса да, жүрегі таза ақ балаң.
Арулар күтіп жүрер «әскерде» - деп,
Ер жігіт шыңдалады әскерге ке(лі)п.
Қадірін де білесің ата-ананың,
Алақанын сағындым әскерге ке(лі)п.
Қараңғы түн, жылы мезгіл келгенде,
Құшағыма гүл шоқтарын қысам да,
Назарымды бұрмай шашақ-шеңгелге,
Жетем саған қанат бітіп ұшарға.
Ақырындап қадам басып келемін,
Қадамыма шырқау шабыт берер кім?
Сөніп, солу болмас менде өйткені,
Мен сендегі махаббатқа сенемін!
Үңгірден далаға,
Ауылдан қалаға,
Сезімнен санаға бір көштім.
Білімім шырағым,
Сен эверест шыңы едің, мен шұңқырдың түбі ем,
Саған қарап тамсанушы ем, жақсарушы ем күнде мен,
Өмір кейде шіркін дерсің, кейде шулы дүрбелең,
Қуанасың ақ таңдардан, түңілесің түндерден.
Арамызды жатыр бiздiң тау бөлiп,
Асуларды аяз қысып, қар көмiп.
Отырсың ба тысқа қарап әйнектен,
Маған деген сағынышың сәл кемiп!
Сенi ойласам қуанамын нелiктен,
Тазаланып кiрбiң, мұңнан, желiктен?
Неткен тәттi, неткен мөлдiр шаттық бұл
Жан-жүйемдi елжiреткен, ерiткен?
Қыздардың махаббаты
Ыраңды сайдағы ыза суындай
Өз көзiн өзi аша алмайтын,
Арнасынан ауытқып аса алмайтын,
Аспанға, Ақын, телмiрме,
Тұңғиық түнде үмiтпен.
Ол жұлдыз сөнген бұл күнде,
Iздеме оны, ұмыт сен.
Мен тағы ғашық болдым!
«Алғашқы ма?»
Жоқ, жоқ, жоқ! Әлде жүрек алжасты ма?
Ойпырмау, махаббатым мерт болмап па едi
Аспанның түбi – құрдымда
Ай туды сүтi төгiлiп.
Телмiре қарап тұрдың да
Жыладың кенет егiлiп.
Бұл бөлімде түрлі тақырыптағы өлеңдер мен поэмалар бір жерге топтастырылған. Оқуға, жаттауға және керек кезде бөлісуге ыңғайлы шығармаларды осы жерден табуға болады.
Жинақта қысқа шумақтар да, толық нұсқадағы туындылар да бар. Сондықтан оқырман өзіне қажет көлемдегі өлеңді оңай таңдай алады.
Мұнда махаббат, өмір, туған жер, табиғат және басқа да тақырыптарға арналған жырлар ұсынылған. Бөлім әртүрлі көңіл күй мен іздеу мақсатына сай шығармаларды қамтиды.
- Дарина Серіққызы
- Дарина Серіққызы
- Дарина Серіққызы
- Омархан Айнұр
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі