Үнсіздік те сөйлейді

    Адамдар көбіне өз ойын сөз арқылы жеткізеді. Алайда кей жағдайларда үнсіздік сөзден де күшті әсер беруі мүмкін. Психологтардың пікірінше, адамдар арасындағы қарым-қатынастың шамамен 60–70 пайызы вербалды емес белгілер арқылы жүзеге асады. Яғни көзқарас, қимыл-қозғалыс, бет-әлпет немесе үнсіздік арқылы да адам көп ақпарат жеткізе алады. Сондықтан үнсіздік – бос кеңістік емес, ол белгілі бір мағынаға толы. Кейде үнсіз қалу – терең ойдың белгісі. Адам маңызды шешім қабылдар алдында немесе күрделі мәселені түсінуге тырысқанда ішкі тыныштық іздейді. Зерттеулер көрсеткендей, тыныш ортада ми ақпаратты тиімдірек өңдейді. Ғалымдардың пікірінше, қысқа уақыттық тыныштық мидың есте сақтау қабілетін жақсартуға көмектеседі. Демек, үнсіздік тек эмоция емес, ойлау процесінің де маңызды бөлігі.

Қоғамдық өмірде де үнсіздік ерекше рөл атқарады. Кейде сөз айтпай-ақ адамның көңіл күйін түсінуге болады. Біреудің ұзақ уақыт үнсіз қалуы оның ренішін, шаршауын немесе терең ойға шомғанын білдіруі мүмкін. Осындай сәттерде артық сөзден гөрі түсіністік пен сабыр маңыздырақ болады. Қазақ халқында да үнсіздіктің мәнін түсіндіретін нақыл сөздер бар. «Сөз – күміс, үнсіздік – алтын» деген мақал кейде артық сөйлемей, сабыр сақтаудың құнды екенін білдіреді.

Тарихта да үнсіздіктің маңызын көрсететін мысалдар кездеседі. Мысалы, әйгілі ғалым Albert Einstein күрделі ғылыми идеяларды ойластырғанда ұзақ уақыт жалғыз қалып, тыныштықта жұмыс істегені белгілі. Көптеген шығармашылық адамдары да жаңа идеялар мен жаңалықтарды дәл осындай тыныш сәттерде табады. Бұл үнсіздік адамның ішкі әлемімен байланыс орнатуға көмектесетінін көрсетеді. Күнделікті өмірде адамдар кейде тым көп сөйлеп, маңызды нәрселерді байқамай қалуы мүмкін. Ал тыныштық адамға айналасында болып жатқан құбылыстарды тереңірек сезінуге мүмкіндік береді. Үнсіздік арқылы адам өз ойын реттейді, сезімін түсінеді және басқаларды тыңдауды үйренеді. Көп жағдайда шынайы түсіністік дәл осындай тыныш сәттерде қалыптасады. Үнсіздік – әлсіздік емес, ол ішкі мәдениет пен сабырдың белгісі. Дұрыс қолданылған үнсіздік адамдар арасындағы түсіністікті арттырып, ойдың тереңдігін көрсетеді. Кейде бір ауыз сөзден гөрі қысқа ғана тыныштық әлдеқайда көп мағына жеткізе алады.

“Journiverse” білім беру орталығының оқушысы: Тайшева Данагүл