Әңгіме мен мақала – 182-бет

Есмағамбет пен Отарбай

06.03.2020

Жағалбайлы Отарбай қажы Қондыбаев соңғы кезде бидай саудасының қызығына түсіп, келген қонақпен ісі болмайды екен. Қонақ мейманханада отыра береді де, байдың өзі далада біреуден бид...

Толық оқу

Есмағамбет пен Дербісалы

06.03.2020

Жағалбайлы елінің сұлтаны болған Дербісалы Беркінбай патшадан шен алып, сұлтандық (ХІХ ғасырдың аяғында) лауазым алып келген соң, қақпадан кісі кіргізбейтін әдет шығарып, күзетші с...

Толық оқу

Алданған молдалар

06.03.2020

Жаназаға бара жатқан екі молда біріне-бірі білгіштігін көрсеткісі келіп, діни әңгімелерді кезектесіп айта беріпті. Сөзден сөз шығып, бірі Бұхар молдаларын, екіншісі Уфа молдаларын ...

Толық оқу

Түйебай

06.03.2020

Жұмыстан қолы бос, еріккен қалжыңбас жігіттер бірде Түйебайдың ауылына көршілес бір үйге жиналып, ет пісіп, қазан түсейін деп жатқан кезде Түйекеңді: «Келіп табақтас болсын, күтіп ...

Толық оқу

Қу мен аңқау

06.03.2020

Бір қу мал ұрлауға келіп, қолға түсіп қалады. Қойшы оны құлағынан ұстап, үйіне қарай сүйрейді.

Толық оқу

Аңқаулар мен қулар

06.03.2020

Баяғыда бір аңқау есегіне мініп сапарға шығады. Келе жатып тауға кез болады. Тауға шығарда есегін аяп, жетектеп алыпты. Мұны екі қу көріп, есекті ұрламақшы болады. Екі қу аңқауға б...

Толық оқу

Сараңды соққан қу

06.03.2020

Абыз-көшек Қалақай деген Артықбаймен жүзі таныс, замандас кісі болса керек. Артекең үйіне келген кісіні сыпайы ғана қуып шығып, тағы кімдер келсе де қалай жалтарып, ас бермеудің ам...

Толық оқу

Құдайдың көк қошқары

06.03.2020

Бесекбай Шу өңіріне қақпан салады екен. Бір күні қақпанына арлан қасқыр түседі. Осы кезде Бесекбайға бір тосын ой сап ете қалады. Ол қасқырдың аузын тұмшалап буып, қапқа салады да,...

Толық оқу

Қоныстың қорқынышы

06.03.2020

Бесекбай бастаған бір топ адам Тәшкен қаласына кіре салуға шыққанда жол тосқан қарақшылар олардың барлық көліктерін алдарына салып, қуып кетеді. Бұлардың қолында тек бір солтақ ата...

Толық оқу

Мауқайдың өсиеті

06.03.2020

Мауқайдың дәл қай жылы қайтыс болғаны белгісіз. Кетерінде туған-туысын жинап айтқан сөзі мынау:

Толық оқу

Боранбай қайтыс болғанда айтқаны

06.03.2020

Бір жылы мынадай оқиға болған екен. Бір ауылдың Боранбай деген байы қайтыс болады. Бұған туысқандары келіп, көрісіп жатады. Сонда Мауқайдың былай шыға бере:

Толық оқу

Молдаекеңдерден де ұят болыпты-ау!..

06.03.2020

Абайдың нағашысы Қантай ауырып төсек тартып жатысымен жиналған молдалар, тегін олжадан құр қалмауды ойлап, үйлеріне бара салып, қайта келіп, күнде жиылып, науқас адамның мазасын ал...

Толық оқу

Боқаш қу әңгімесі

06.03.2020

Боқаш қу болған. Оны Якия ата көрген екен. Руы — қошқаралы. Боқаштың балалары бар екен. Олар «Жыңғылды» совхозында тұратын болатын. Балаларының аты: Жорабек, Әлі.

Толық оқу

Әз Жәнібек пен шал

06.03.2020

Әз Жәнібек ханның бір бес уәзірі хан қолында бірнеше жыл жүріп ақылға да, білімге де өзін-өзі артық асқандығын сезіпті. Әрдайым ойлайтыны ой: «Ай! Осы ханның хандығы болмаса, менен...

Толық оқу

Әз Жәнібек

06.03.2020

Арғынның арғы атасы Дайырқожа Әбілхайыр ханның сүйікті қазысы екен. Ол кісі әрі әділ, әрі батыл адам болғандықтан, Ақжол атаныпты. Әбілхайырдың және сүйіктісі Қара қыпшақ Қобыланды...

Толық оқу

Шыңғыс хан туралы (ІІ нұсқа)

06.03.2020

Ертеде найман тайпасын Қайып деген хан билепті. Ханның Күнсұлу атты қызы болған. Сүйікті де жалғыз қызын хан өзеннің ортасына салынған жүзбелі ағаш үйде, елден жұрттан аулақ ұстаға...

Толық оқу

Жәнібек би

04.03.2020

Абылай жоңғар шапқыншыларымен соғысып жүргенде, он сегіз жасар Жәнібек қолды артынан қуа келеді. Келсе, қазақтар бытырап, аты барлыққан Абылайға шапқыншылар жақындап қалған екен. Ж...

Толық оқу

Жәнібектің Уақ Бармақты сынауы

04.03.2020

Тосын деген құмайт жер бар. Осы жерді бір кездері қалмақ жұрты мекендеген екен. Қалмақтың Садырбала деген батыры күнде Қарсақбасының басына шығып алып, қазақтарды жекпе-жекке шақыр...

Толық оқу

Шақшақ Жәнібек батыр

04.03.2020

Шақшақ батыр жорыққа он алты, он жеті жас шамасында қатыса бастапты. Бұл тұста қазақ қолы Еділдің бергі бетіне жетіп іркілсе керек. Әржақта бұлардың келуінен бейхабар жау әскері жа...

Толық оқу

Жәнібек туралы

04.03.2020

Тіленшінің «Түбіңіздің бір шикілігі бар-ау» дейтін әзілінің, Жәнібектің «Мен жақсының атқан бір оғы емеспін ба?» дейтін сөзінің мәнісі былай екен.

Толық оқу

Ер Жәнібек пен Тіленші би

04.03.2020

Қарқаралыда болған бір жиында керей Ер Жәнібек шешендерді сөзден жеңе беріпті. Бір ақсақал:

Толық оқу

Жәнібектің Тіленшіге батасы

04.03.2020

Қазіргі Арқалық, Едірей тауларының өңірі керей руының ата қонысы болған деседі. Кейіннен бұл жерлерге ақтабан-шұбырындының кезінде Қаратау жақтан келген арғын мейрам сопының, оның ...

Толық оқу

Неғып жатқанымды өзім де білмеймін

04.03.2020

Өмірбай ауырып ауруханаға жатып қалады. Өмекең жатқан бөлімде дардай атағы бар Метербай деген бір қария да жатып емделеді. Екі қарт осындай бір бөлімде емделіп жатқан кезек шалғайд...

Толық оқу

Ақсақ қойдың батасы

04.03.2020

Қайса бір жас отауға келіпті. Бір шайдан кейін отау иесі сыртқа шығып: «енді қайттік, соя қоятын малдың жөні жоқ, ана ақсақ қойды сойып берейін» деп шүйіркелесіпті де, қойдың артқы...

Толық оқу

Балам, тез шайнап таста!

04.03.2020

Әзілбайдың дүйде істеп жүрген кезінде балалары жас болса керек. Оның үстіне мандымды еңбеккүш жоқ болғандықтан, «дәреже нормасы» деп аталатын норма Әзілбайда тапшы болып, нормалары...

Толық оқу

Етігін боқтау

04.03.2020

Бұрын Қабдулла зәңгіге қарасты ауылдар Шынтақы, Нұрты деген жерлерге бөлініп жайлайды екен. Жаны тыныш, малы бағулы бай мен би мырзалар бір күні орын бойынша бөлініп, өз артықшылар...

Толық оқу

Мынауың қайткенің

04.03.2020

Бір Қарау байдан Бірғали күшке мінетін жылқы сұраған екен, бай жауап берудің орнына басын қайқаң еткізіп мойнын кекжитіпті.

Толық оқу

Енді не күй сұрайсың

04.03.2020

Ағайынды үш жігіттің үшеуі бірдей жалқау, үй күшік болыпты да, әйелдері салақ, істеген тамақтарына қыл-қыбыр араласып жүреді екен. Еңбекқор ата-ана қанша айтып жатса да, олардың бұ...

Толық оқу

Артық-ауыс мұрныңыз болса

04.03.2020

Бұрын бір пұшық адам біреумен бір атқа дауласып бидің алдына барып жүгініпті. Би алдына пұшық қарсы жағын сөзден ұта беріпті. Оның қарсы жағы беделділеу әрі биге таныс адам болса к...

Толық оқу

Ұзын сары келді

04.03.2020

Соғым сойған күні баласына арнап жасаған шұжықты шаңыраққа іліп жатқан шешесі:

Толық оқу