Әңгіме мен мақала – 220-бет

Кербез қыз (І нұсқа)

Кербез қыз (І нұсқа)

22.11.2019
Ертеректе бір өнерпаз жігіт болса керек. Ол кезде жігіттің жақсысы жылқы бағып, жүйрік мінеді. Күндердің бір күнінде, сол өнерпаз жігіт саяқ шыққан жылқыларын іздеп жүріп, бір ауыл...
Толық оқу
Тепеңкөк (І нұсқа)

Тепеңкөк (І нұсқа)

22.11.2019
Тепеңкөк әу баста бір байдың қойға салған шабан аты екен. Мың салса бір баспайтын шабандығына бола Тепеңкөк атанса керек.
Толық оқу
Бөкен жарғақ (І нұсқа)

Бөкен жарғақ (І нұсқа)

22.11.2019
Ертеде ағайынды екі жігіт болыпты. Әкелерінен жастай айырылып, шешесі үшеуі өмір сүреді екен. Алаңдары болмай өскен ағайынды екі жігіт жастайынан аң аулауды кәсіп етіпті. Бойлары ө...
Толық оқу
Сау қаз

Сау қаз

22.11.2019
Бұл күйдің аңызы «Ақсақ қаз» күйінің аңызына жалғас айтылып, күйдің өзі де жалғас тартылады.
Толық оқу
Ақсақ қаз (І нұсқа)

Ақсақ қаз (І нұсқа)

22.11.2019
Көктем туа жер ананың тас емшегі жібіп, төс емшегі иіген кезде жыл құсының шұбап келіп, дала төсін думанға бөлейтін әдеті. Салқын сабат көлге, жасыл жайлау белге ынтыға жеткен мың ...
Толық оқу
Жетім бала

Жетім бала

22.11.2019
Ертеде, жаугершілігі мол заман болса керек. Бірде, қаннен-қаперсіз бейбіт жатқан ауылды жау шауып, ойранын шығарады. Ойда жоқта басталған аласапыранда бір балажан ана есейіп қалған...
Толық оқу
Бегім бер (ІІ нұсқа)

Бегім бер (ІІ нұсқа)

22.11.2019
Баяғыда бір жесір кемпір болыпты. Не малы, не жаны жоқ кемпір қартайған қара басын сақтау үшін бегі /алмұрттың бір түрі/ теріп күн көрсе керек. Күзге қарай әбден толысып піскен бег...
Толық оқу
Бегім бер (І нұсқа)

Бегім бер (І нұсқа)

22.11.2019
Ел аузында «Жанкент жеті рет күйреп, жеті рет көтерілген» деген сөз бар. Соның бірі Шаншар ханның ханымы Бегім-анаға қатысты айтылады.
Толық оқу
Кім көп біледі

Кім көп біледі

20.11.2019
Әл-Фараби өзінің ұстазы Аристотельдің кітаптарын көп оқып, оның кейбірін жатқа білген. Бір күні әмір, ғалымдар одан:
Толық оқу
Домалақ ана (І нұсқа)

Домалақ ана (І нұсқа)

20.11.2019
«Алып та, дана да анадан туады» деп халық бекер айтпаған ғой. Ертеде Сыр бойында Бәйдібек деген бай өмір сүрген көрінеді. Оның екі әйелі болыпты. Тоқалының бойы аласа, өзі толық бо...
Толық оқу
Бәйдібектің батырлығы

Бәйдібектің батырлығы

20.11.2019
Алатаудың арғы жағынан жау қолы қаптап келе жатады. Жалайыр қариялары жан-жақтағы елге ат шаптырады. Бұл хабарды есітіп Қаратаудан Бәйдібек батыр қол жинап аттанады. Екі жақ Алтын ...
Толық оқу
Төле бидің туы

Төле бидің туы

18.11.2019
Бүкіл исі қазаққа кемеңгерлігімен үлгі-өнеге болған Төле би тоқсан үш жасында дүниеден өтті. Төленің өз өсиеті бойынша көп жыл билік құрған Ташкент қаласына, әйгілі Бабырдың нағашы...
Толық оқу
Көрұғлы (II нұсқа)

Көрұғлы (II нұсқа)

18.11.2019
Қазақта «Ақыл-ауыс, ырыс-жұғыс» деген әдемі сөз бар. Бұл көрші жатқан елдердің бір-біріне рухани ықпалының болып отыратынын, қоңсылық қайырымды меңзеген сөз.
Толық оқу
Көрұғлы (I нұсқа)

Көрұғлы (I нұсқа)

18.11.2019
Дәулеткерейдің Көрұғлы күйінің аңыз-әңгімесі орта Азия халықтарының арасында кеңінен таралған әйгілі «Көрұғлы» дастанының оқиғасымен тамырлас болғанымен, күйдің шығу себебі күйші ө...
Толық оқу
Топан

Топан

18.11.2019
Дәулеткерейдің Топан атты аңға салатын қыран бүркіті болыпты деседі. Бір күні сол құс ұшты-күйлі жоғалып кетіпті. Дәулеткерей келеді деп, екі көзі төрт болып, күте-күте, келмеген с...
Толық оқу
Жұмабике

Жұмабике

18.11.2019
Масқар руынан шыққан Жұмабике деген қыз әсем дауысы сол атырапқа әйгілі, асқан әнші, ақындық өнері де бар адам екен. Малға сатылып, сүймеген адамына кетіп бара жатқанын уақытша сов...
Толық оқу
Ысқырма

Ысқырма

18.11.2019
«Ысқырманың» шығу тарихы да айта қалғандай. Дәулеткерей төре тұқымына лайықсыз болса да, атын мінбей, ауыл сыртында жаяу серуендегенді тәуір көреді екен, сондай серуенге шыққан бір...
Толық оқу
Ақжелең

Ақжелең

18.11.2019
Дәулеткерейдің аулына жақын жерде домбыра тарту шеберлігімен де, көріктілігімен де көзге түсіп, жақсы атағымен ел аузына ілінген Ақбала атты қыз бар екен.
Толық оқу
Қос мүйізді Ескендір

Қос мүйізді Ескендір

18.11.2019
Әйгілі Ескендір патшаның басында қос мүйізі болса керек. Бірақ мұны тірі жан білмейді екен. Себебі шашын алдырған сайын сол шашын алған адамның басын шаптыртып тастап отырыпты. Мұн...
Толық оқу
Нар идірген (І нұсқа)

Нар идірген (І нұсқа)

18.11.2019
Ертеде бір кедей шал мен оның ақылына көркі сай жалғыз қызы болады. Кедейліктен басқа міні жоқ, ұжымдары жарасқан, төңірегіне сыйлы жандар екен. Жар дегендегі жалғыз нарын сауып та...
Толық оқу
Балжыңгер (І нұсқа)

Балжыңгер (І нұсқа)

18.11.2019
Ертеректе байлық-берекесі шалқыған, сән-салтанаты келіскен Байсары деген бай өтіпті. Мекені Өр Алтайдың салқын сабат аясына біткен Марқакөлдің шүйгін жағасы болса керек. «Бірі кем ...
Толық оқу
Сал күрең

Сал күрең

16.11.2019
Ел ішінде әйгілі бір күйшінің жүйрік күрең аты бәйгенің алдын бермейтін көрінеді. Қазақ-қырғыз бас қосқан үлкен аста бүкіл сыншылар барлық тұлпарды сыннан өткізе келіп, күрең аттың...
Толық оқу
Сұр теке

Сұр теке

16.11.2019
Баяғыда бір мерген болыпты. Бір күні баласын аңға ертіп шығады. Баласына:
Толық оқу
Жетім қыз (І нұсқа)

Жетім қыз (І нұсқа)

16.11.2019
Ертеде бір өзеннің жағасында жетім қыз бен бала болыпты. Ол қыз қайықты жақсы еседі екен. Сол маңдағы балалар бұларға келіп қайықпен ойнап серуендейді екен.
Толық оқу
Шал бүркіт

Шал бүркіт

16.11.2019
Ертеде бір қазақтың жанында жақсы көретін, қасқыр мен түлкіге найзағайдай түсетін аңшы бүркіті болыпты. Ол көп жыл өмір сүріп, ақырында қартайып аңшылыққа жарамайды.
Толық оқу
Қоңыр бұқа

Қоңыр бұқа

16.11.2019
Халық аңызында ерте уақытта бір ауылдың өзен жағасында жайылып жүрген бір қора сиырларын жау қуып кетеді. Сол сиырлардың арасында көк бұқа болады.
Толық оқу
Аққудың зары

Аққудың зары

16.11.2019
Ертеде бір сұлу қыз бен күйші жігіт бір-біріне ғашық болыпты. Күндердің күнінде жігіт алыс сапарға аттанады. Аман-есен оралып, қыздың ауылына келсе, ол осыдан сәл бұрын қайтыс болғ...
Толық оқу
Тепеңкөк (ІІ нұсқа)

Тепеңкөк (ІІ нұсқа)

16.11.2019
Астындағы жалғыз атынан басқа маңдайында әке де, шеше де, бауыр да, туыс та, мал-мүлік те жоқ бір кедей жігіт бір ұлан-асыр тойда тепеңкөк жүйрігін бәйгеге қосады. Бәйгеден келер а...
Толық оқу
Айрауықтың ащы күйі

Айрауықтың ащы күйі

16.11.2019
Ұлы жүзде Тайлақ деген кісі өтіпті. Тайлақ батыр асқан сыбызғышы адам болыпты. Тайлақ батыр «Айрауықтың ащы күйін» өзінің Шекер мен Барақ дейтін екі ұлына арнап шығарған деседі.
Толық оқу