Менің Қазақстаным
- 0
- 8
Алтын күн аспаны,
Алтын дән даласы.
Думанды бастады,
Далама қарашы.
31 декабрь – Жұмекен Нәжімеденов
Бұл бетте «31 декабрь» атты Жұмекен Нәжімеденов жазған өлеңнің мәтіні толық жарияланған.
Бір календарь бітті-ау тағы жыртылып,
Міне, соңғы парақ қана тұр қалып:
Күздің соңғы жапырағы секілді
уақыттың бұтағында дір қағып.
Келер жылдың есебінен құй бастап,
Жұлам қазір мына жалғыз парақты —
Сағат мұрты бір шалғысын қиғаштап
он екіге қарап тұр.
Теледидар, мультфильм еселе:
екі-үш шыбын пілді оятты тұр-тұрлап,
Піл оянып қаққанша бір құлағын
тағы бір күн айналады "кешеге",
тағы бір жыл — "былтырға".
Жұлынғалы тұр ақырғы бір парақ,
Жапырақтың соңғы демін естідім.
Содан,
Содан жасап салып ұлтарақ
соңғы жолға шыққалы отыр ескі жыл.
Сәт пен сәт тұр тартысып:
Бокалында шарабың бар бір елі,
Жартысын сен биыл іштің,
Жартысы
Келер жылдың есебіне кіреді.
Жоқ екен-ау бөлінбейтін тұтас түк.
Кісілік пен кісілік,
қысастық пен қысастық
бөлінеді уақыт та қас қағым:
Осы жолды келесі жыл бітірем,
Өткен жылы бастадым.
Бір шекесін сәл көтеріп піл тұрды.
Менің жаным, шыбын болсаң — шыға қал:
Алған демді былтырғы
келесі жыл шығарам.
Ей, кеңкелес, саған адам тең келмес,
Мас боп, кенет айыққаның бір түрлі
Мешін жылы көмейіңе төңкер, дос,
толтырылған бокалыңды былтырғы.
Міне, соңғы парақ қана тұр қалып:
Күздің соңғы жапырағы секілді
уақыттың бұтағында дір қағып.
Келер жылдың есебінен құй бастап,
Жұлам қазір мына жалғыз парақты —
Сағат мұрты бір шалғысын қиғаштап
он екіге қарап тұр.
Теледидар, мультфильм еселе:
екі-үш шыбын пілді оятты тұр-тұрлап,
Піл оянып қаққанша бір құлағын
тағы бір күн айналады "кешеге",
тағы бір жыл — "былтырға".
Жұлынғалы тұр ақырғы бір парақ,
Жапырақтың соңғы демін естідім.
Содан,
Содан жасап салып ұлтарақ
соңғы жолға шыққалы отыр ескі жыл.
Сәт пен сәт тұр тартысып:
Бокалында шарабың бар бір елі,
Жартысын сен биыл іштің,
Жартысы
Келер жылдың есебіне кіреді.
Жоқ екен-ау бөлінбейтін тұтас түк.
Кісілік пен кісілік,
қысастық пен қысастық
бөлінеді уақыт та қас қағым:
Осы жолды келесі жыл бітірем,
Өткен жылы бастадым.
Бір шекесін сәл көтеріп піл тұрды.
Менің жаным, шыбын болсаң — шыға қал:
Алған демді былтырғы
келесі жыл шығарам.
Ей, кеңкелес, саған адам тең келмес,
Мас боп, кенет айыққаның бір түрлі
Мешін жылы көмейіңе төңкер, дос,
толтырылған бокалыңды былтырғы.
Фұрқат
Жұмекен Нәжімеденовтің «31 декабрь» — уақыттың тұрақсыздығын, өткен жыл мен жаңа жыл арасындағы өткінші сәтті поэтикалық тілмен суреттейтін әсерлі шығарма. Өлеңде календарь бетіндегі соңғы парақтың соңғы демі сияқты уақыттың жылжығаны, өткен жыл мен келер жылдың арасындағы тартыс сезімі көрсетілген. Ақын жылдың соңғы сәттерін сахналай отырып, сағаттың уақыт белгісіне қарап тұрған сезімді табиғаттың өзгерісімен салыстырады, бұл оқырманға өмірдің үздіксіз қозғалысын түсінуге мүмкіндік береді.
Бұл шығармада жылдың соңғы күнінің эмоционалды сәті, өткен жылға есеп беру мен жаңа жылға үміт арту ойлары көркем тіл арқылы шебер жеткізілген. Өлеңді оқыған сайын жылдың соңғы уақыттарының маңызын сезініп, адам өміріндегі уақыттың құндылығын қайта ой елегінен өткізуге болады.
Мен бұл поэзияны оқып, уақыттың тез өтуі мен өткінші сәттердің қадір‑қасиетін терең түсіндім — мұндай шығармалар қазақ поэзиясының уақыт пен сезімді үйлестіретін әсем дәстүрін көрсетеді.