Ерлікті аңсау
- 0
- 0
Жорық сап түнде көшелік,
Ямардың суын кешелік,
бұлақтан қанып ішелік,
жаудың бәрі қуылсын.
Дауылды аңсау – Фариза Оңғарсынова
Бұл бетте «Дауылды аңсау» атты Фариза Оңғарсынова жазған өлеңнің мәтіні толық жарияланған.
Ақтымық.
Теңіз-
Маужырап дел-сал жас келіншектей жар құшқан,
қымсынып жатыр, тұншығып жатыр рахат пенен
алғыстан...
Тәкаппар, тентек теңізге мынау
таңданып кетіп барады
ақ шағалалар таңда ұшқан.
Ұйқыда теңіз,
албырап жатыр қас арулардай құлпырып,
дүние-ай, қанша сұлулық деген, нәзіктік деген
тұр тұнып!
Әншейіндегі арман боп жүрген аспан да
бүгін қас қақпай
телміріп тұрды ынтығып.
Мен тұрдым сонда
алапат ойдың толқындарына мың батып,
көңілімде бір сәт қол жетпестерге
жанымның күйін тыңдатып.
Қарсы ағыстарға құлашты сермеп кеттім мен,
қалғып кетпесем, бұл - бақыт!
Мезі боп кеттім тыншудан.
Аңсарым ауған ақ толқындардың арманы қалай
тарқады, тентектеу сенің
мінезің қайда, шалқарым?!
Самарқау мына бей-жайлығыңды сенің серпуге
дауылы керек Арқаның!
Мен нәзіктеу болғанмен,
бұйығы сенің әсемдігіңнен ләззәт ала алман,
тентектігің керек табыну үшін саған жан!
Қыз-толқындарың алысып жатса
жалынан құшып асаудың,
парлатып жасын жанардан!
Сондай бір шақта
найзағай болып жарқ етіп өтсем төбеңнен,
о, сонда менің бақыттылығымды көрер де ең!
Мүлігіген меңіреу тыныштығыңды талқан етуге
ақ дауыл болып келем мен!..
Теңіз-
Маужырап дел-сал жас келіншектей жар құшқан,
қымсынып жатыр, тұншығып жатыр рахат пенен
алғыстан...
Тәкаппар, тентек теңізге мынау
таңданып кетіп барады
ақ шағалалар таңда ұшқан.
Ұйқыда теңіз,
албырап жатыр қас арулардай құлпырып,
дүние-ай, қанша сұлулық деген, нәзіктік деген
тұр тұнып!
Әншейіндегі арман боп жүрген аспан да
бүгін қас қақпай
телміріп тұрды ынтығып.
Мен тұрдым сонда
алапат ойдың толқындарына мың батып,
көңілімде бір сәт қол жетпестерге
жанымның күйін тыңдатып.
Қарсы ағыстарға құлашты сермеп кеттім мен,
қалғып кетпесем, бұл - бақыт!
Мезі боп кеттім тыншудан.
Аңсарым ауған ақ толқындардың арманы қалай
тарқады, тентектеу сенің
мінезің қайда, шалқарым?!
Самарқау мына бей-жайлығыңды сенің серпуге
дауылы керек Арқаның!
Мен нәзіктеу болғанмен,
бұйығы сенің әсемдігіңнен ләззәт ала алман,
тентектігің керек табыну үшін саған жан!
Қыз-толқындарың алысып жатса
жалынан құшып асаудың,
парлатып жасын жанардан!
Сондай бір шақта
найзағай болып жарқ етіп өтсем төбеңнен,
о, сонда менің бақыттылығымды көрер де ең!
Мүлігіген меңіреу тыныштығыңды талқан етуге
ақ дауыл болып келем мен!..
Алма
Фариза Оңғарсынованың «Дауылды аңсау» — поэзиядағы табиғат кейпін және адам ішкі сезімдерінің толқынын терең бейнелейтін көркем шығарма. Бұл өлеңде ақын теңіздің беймаза сипатын, оның күрделі мінезін адам жүрегінің ұмтылысына теңестіріп суреттейді: ақжал толқындардың тентек те әсем қозғалысы оқырманға тахылық пен шабыттың, тыныштық пен дауылдықтың үйлесімін сезіндіреді.
Өлеңде алапат ойдың толқындарына батқан жанның сезімі адам мен табиғат арасындағы байланыс пен ішкі толғаныс бейнесіне айналады. Ақын теңіз бен толқындардың қиқуында өзіндік бақыт пен толғаныстың сырын іздейді — бұл оқырманға терең эмоция мен поэтикалық бейнелер арқылы заман әсемдігін қабылдауға шақырады.
Мен бұл шығарманы оқып, табиғаттың күші мен адам сезімінің күрделі үйлесімін тағы бір рет сезіндім — мұндай поэзия жүрекке әсер етеді және қазақ әдебиетінің рухани байлығын терең түсінуге мүмкіндік береді.