күй аңыздар — материалдар жинағы – 3-бет

Жолаушы

05.01.2020

Бәзғаламның әкесі Айқынбаймен бірге туысқан Қажыке молланың кенже ұлы Ергенбай оқытқан дін сабағына қанағат етпей, 1919 жылы үлкенірек ғұламадан дін оқуын оқымақ болып Дөрбілжін ау...

Толық оқу

Молқоңыр

04.01.2020

Өткен XIX ғасырдың соңғы жылдары болса керек, арғын, найман, керей, уақ елдеріне сауын айтқан төре Мамырбек Үкірдайұлы Тұрысбекке және көзінің тірісінде өзінің асын қосып беріп, Ма...

Толық оқу

Жаңылтпаш

04.01.2020

Өскенбайдың өскен ортасы қашаннан түркімен ағайындармен жапсар жатқан соң да, дос көңілді аралас-құраластық үзілмеген. Әсіресе, ер азаматтар арасында біліштік-тамырластық қарым-қат...

Толық оқу

Дайрабай (V нұсқа)

04.01.2020

...Дайрабай Алтай руынан Сармантай елінен екені рас, ол аса мықты балуан жігіт болған. Әрі әнші, әрі домбырашы, бірақ өте кедей болған. Оның жамағайыны Көбен деген бай кісі болады....

Толық оқу

Дайрабай (ІV нұсқа)

04.01.2020

Дайрабай — әңгімеге шебер, әзілге ұста, ашық-жарқын адам болыпты. Өзі әнші, күйші, сері атанған, жалғыз атты кедей екен. Бір күні Дайрабайды Алтайдағы Тобықты Құбылтай деген нағашы...

Толық оқу

Дайрабай (ІІІ нұсқа)

04.01.2020

Көбен байдың қиянат-зорлығымен түрмеге түскен Дайрабай бір күні орайын тауып, қашып шығады ғой. Сол бетінде, бой тасалау үшін Қорғалжын көлінің қалың қамысын паналайды.

Толық оқу

Дайрабай (ІІ нұсқа)

04.01.2020

Дайрабай мен Көбен деген жамағайын байдың арасы жақсы болмапты дейді. Мұндай қырбайлыққа себепші Көбеннің шолжың болып өскен жалғыз баласы болса керек. Көбен бай өзімен иықтас Қанж...

Толық оқу

Дайрабай (І нұсқа)

04.01.2020

Дайрабайдың жамағайыны Көбен деген бай жалғыз ұлына Қанжығалы жағынан қыз айттырса керек. Ата салтында құда мен құданың бастары сай келіп, сөздері жарасқан соң, болашақ күйеу бала ...

Толық оқу

Ақшолпан (ІІ нұсқа)

04.01.2020

Бірде Мәмен күйші жолаушылап келе жатып, Шолпан атты қыздың ұзатылу тойына тап болады. Шолпан атына заты сай, төңірегіне ақыл көркімен ұнаған аяулы ару болса керек.

Толық оқу

Ақшолпан (І нұсқа)

04.01.2020

Мәмен «Ақшолпан» күйін өткен заманның атадан балаға жеткен бір аңыз әңгімесін естігенде шығарып еді дейді.

Толық оқу

Кіші Қаратөс

04.01.2020

Ел арасында Қаратөс атанған Аймағамбет деген атақты домбырашы болыпты. Қаратөстің жасы Қазанғаптан үлкен екен. Қазанғап Қаратөспен кездесіп, күй тартысады. Бірақ бірін-бірі жеңе ал...

Толық оқу

Қыз Ақжелең мен Қазанғап

04.01.2020

Қарашаның үйіре соққан бораны айналаны ақтүтек етіп жіберген.

Толық оқу

Бұраңдама, келіншек!

03.01.2020

Қазанғап күйшінің өнері шартарапқа тарап белгілі бола бастаған шағы болса керек. Қайда барса да, елі құрметтеп қарсы алған ғой. Жылда жазғытұрым ауыл-елді аралап, күмбірлетіп күйін...

Толық оқу

Домалатпай

03.01.2020

Бір жылы Қазанғап ел аралап жүргенде Адай ауылындағы Ботақара деген байдың үйіне барады. Үйде бойжеткен қыз ұршық иіріп отырады. Жанында сүйеулі домбырасы тұрады. Ол — Ботқара байд...

Толық оқу

Торы жорғаның бөгелек қақпайы

03.01.2020

Қазанғаппен сыйлас, қадірлес Бүркітбай деген бай болған. Мал тегін адамға бітпейді ғой, Бүркітбай төрт түліктің тілін білетін, шаруаның ығын тапқыш, табиғат сырын танығыш зерек жан...

Толық оқу

Көкіл (Көкейге түскен Көкілжан) (ІІ нұсқа)

03.01.2020

Бірде Қазанғап оңтүстік өңірінен астық алып қайтпақшы болып, сауда керуеніне ілесіп жолға шығады. Қарақамыс аулының тұсынан өтіп бара жатып, белгілі күйші Үсен төремен танысып, сәл...

Толық оқу

Көкіл (I нұсқа)

03.01.2020

«Көкіл» күйіне қатысты ел ішінде аңыз-әңгіме көп. Соның бірі Қазанғап пен Үсен төренің алғаш кездесуіне байланысты айтылады. Бірде Қазанғап ел аралап жүріп Қарақамыста отырған Үсен...

Толық оқу

Балжан қыз

02.01.2020

Балжан деген қыз қарақалпақтар ортасында туып-өскен қазақ қызы екен. Ақылына көркі сай, қылығына өнері сай, жұрт аузына іліккен ару бойжеткен болса керек. Қазанғап жер көріп, ел та...

Толық оқу

Ташауыз

02.01.2020

Мырза Ташауыз жерінде базар аралап келе жатады, — деп баян етеді күйдің ұзын-ырға тарихы. — Халық жиналған жаймада бір түркімен жігіті дутар тартып, өнер көрсетіп отырады. Түркімен...

Толық оқу

Раздасу

02.01.2020

1925 жылдар шамасында «Ойынду» деген алқапта қыз ұзату тойы өтеді. Бұл — қазіргі Қазалы ауданы, Құмжиек елді мекенінен он шақырымдай жер.

Толық оқу

Тәнтән қыз

02.01.2020

«Тәнтән қыз» тарихын айтушылар «Мырза бұл күйді бір үлкен тойда шығарған екен» деседі. Жаздың күні, ми қайнатқан шілде айы. Көрші ауылдың үлкен жиынында бас қосқан ел сауық құрды. ...

Толық оқу

Мұңлы қыз

02.01.2020

Бұл күй халық арасында «Әуппәли, бөпем-ай», «Жетім қыз», «Мұңлы қыз» деген атауларға ие. Көп тараған аты — «Мұңлы қыз». Күйдің де, аңыздың да бірнеше нұсқалары бар. Сол аңыздардың ...

Толық оқу

Жалтаң қарға

02.01.2020

Жапан далада өлексеге қонып, жемтік шоқыған қарға балапандарына ақыл айтыпты, деп басталады аңыз. «Балапандарым, мен қартайдым! үш жүз жасқа келдім.

Толық оқу

Арман (ІІІ нұсқа)

02.01.2020

Мергенбай он алты жасында батыр атаныпты. Ол былай болған екен.

Толық оқу