Бабалар сөзі — материалдар жинағы – 4-бет

Жұрын батыр

02.08.2023

Жігіт болып, ат жалын тартып мінгеннен кейін, тұңғыш бала ретінде әкесінің сырттай жүріп, ағайын болып саналатындардың ауылдарына жақын жерлерді жайлап, қыстаған көрінеді. өзі қайр...

Толық оқу

Малайсары батыр

02.08.2023

Тоқтауыл батыр болған кісі. Ауылы бір қопаға қонғанда, қопаға қаптап жайылып кеткен түйелерді бір нәрсе аспанға лақтыра бергенін көрісіп, «дәу де болса жолбарыс шығар» деп жұрт көт...

Толық оқу

Олжабай батыр

02.08.2023

Олжабай батыр жалпақ жауырынды, орта бойлы, қалың қабақты, кішіпейіл және сабырлы болған дейді. Батыр қанша жаужүрек болса да, ашу-ызаны, қайнаған кекті әрдайым ақылға жеңдіріп оты...

Толық оқу

Олжабай және Жасыбай

01.08.2023

Біздің бұл қазақ Сыр бойынан ауып келгенде, Ұлытау, Кішітауды қыстап, Сұрқарасортыны жайлап, сол маңа[йға] орын теуіп жүріпті. Баянаулаға «Барлыбай» ұранды Бәсентиін [келіп] «Ақ та...

Толық оқу

Малайсары және Олжабай

31.07.2023

Орта жүз Арғын, Сырым, Малайсары батырдың әкесі Тоқтауыл батыр заманында «батыр» атанған кісі екен.

Толық оқу

Олжабай батыр (ІV нұсқа)

31.07.2023

«Он сан орта жүзге ұран болған Олжабай» деседі. Бұл сөзге дәлел боларлық әңгіме айтады.

Толық оқу

Олжабай батыр (ІІІ нұсқа)

31.07.2023

Бұл — тарих, шежіре. Ауыздан-ауыз алынған сөздерден жиналған. Он сан орта жүзге ұран болған Олжабай батырдан сөйлейік.

Толық оқу

Олжабай батыр

30.07.2023

Он сан Орта жүзге ұран болған Олжабай[дың] әкесі Толыбайдың жалғыз құла шолақ биесі бар екен. Құла шолақ бие құлындап, арбаға байлап сауып отырғанда, ұры алып кетіпті. Он жеті жаса...

Толық оқу

Сүйіндік Олжабай батыр ертегісі

30.07.2023

Әз Тәукенің тұсында үш жүздің баласы оңтүстіктен шөлейтке қарай жайлайды екен. Сырдың бойын жағалап, Жетісу, Алматы, Қапал тауларын өрлей отырады екен. Орта жүздің қыс қыстауы шүйг...

Толық оқу

Өтегеннің айласы немесе қырық тазы туралы

18.07.2023

Өтеген батырдың қартайған шағы болса керек. Бір күні аң аулауға шыққан ол қасындағы аз ғана адаммен Шу өзенінің саласындағы көкорай шалғынға келіп, тынығып отырады. Осы арада серуе...

Толық оқу

Өтегеннің адамға сын беруі

18.07.2023

Ұлы жүздің шанышқылы руында Бердіқожа деген батыр болады. Ол өзінің жалғыз ұлына Тауасардың баласы (Тауасар — өтеғұлдың інісі өтептің баласы) Малдыбай бидің қызын алып беру ниетіме...

Толық оқу

Өтегеннің араша түсуі

18.07.2023

Бірде Қыстаубай деген кедей адам Қоңырдағы дауын шештіру үшін Абылайға келеді. Абылай Қыстаубайды тыңдап болған соң:

Толық оқу

Өтегеннің сәуегейлігі

18.07.2023

Бір жылдың тамыз айында Өтеген өз руластарын жинап алып, қыстың қатты, малға жайсыз болатындығын айтып, малға жайлы жерге қоныс аударуға шақырады. Ауылдың қариялары: «Өтеген біліп ...

Толық оқу

Өтегеннің қыз беруі

15.07.2023

Өтеген далада жүріп, бір күні кешке таман Албан деген елдегі Әжібай деген өзімен қатарлас бір азаматтың үйіне қонуға келсе, Әжібай үйінде жоқ екен. Әжібайдың әйелі Өтегенді қондыры...

Толық оқу

Өтегеннің қарызын қайтаруы

15.07.2023

Өтеген бір күні базарға келіп, аралап жүріп, өзімен ру- лас Жүсіп деген адамды кездестіріп қалады. Жүсіп ақшаға мұқтаж болып тұр екен, батырды көріп қуанып кетеді, қарызға ақша сұр...

Толық оқу

Өтегеннің Абылайды сынауы

15.07.2023

Асан деген бір кедей өтегеннен бір аттың майын сұрап мініп, алты-жеті жылдай бермей қашқақтап жүріпті. Бірде өтеген Асанды кездестіріп калады да, оны алып келуге жігіттерін жұмсайд...

Толық оқу

Өтегеннің жер қарауы

15.07.2023

Өтеген — халықтың жоғын жоқтап, еліне құтты мекен, жайлы қоныс іздеп жер-дүниені кезген жиһангер. Қасына қырық жігітті ертіп, орта Азияны жалпақ кезіп, орыс патшасы сұраған елді де...

Толық оқу

Қанжығалы қарт Бөгенбай хақында

15.07.2023

Қанжығалы қарт Бөгенбай сексеннен асқан шағында шаруа жайымен жапан далада жалғыз келе жатып, елдің қарасы көрінген соң «атымды таң асырамын ғой, шалды- рып барайын» деп атының ауы...

Толық оқу

Қаракерей Қабанбай батыр

06.07.2023

Қаракерей Қабанбай батыр туралы. Қабанбай елінен аулақ сапарда жүргенде ежелден өштесіп, кек сақтап, қапысын тауып, аңдып жүрген қырғыздың Аманәлі деген батыры Қабанбайдың елін шау...

Толық оқу

Қабанбай мен Райымбек

30.06.2023

Қабанбай батыр жас кезінде ұлы жүздің атойшыл батырлары Ханкелді, Аралбай, Мергенбай, Жауатар, Ырыскелді сияқты ірі тұлғалармен талай рет үзеңгілес болып, жоңғарларға қарсы қанды ш...

Толық оқу

Қабанбай мен Жәнібек

29.06.2023

Қабанбай туралы Шыңжаңда тараған аңыз-әңгімелердің бірқыдыруына Жәнібек батыр араласып келеді. Бір күні Қабанбай, Бөгенбай, Жәнібек үшеуі жорыққа аттанады. Бұлардың кім екенін білм...

Толық оқу

Қабанбайдың бас қолбасы болып, «Дарабоз» атануы

16.06.2023

Абылайдың қолы осы Арқаны бойлап, қалмақпен қуа соғысып келе жатқанда, бір уақыт қалмақтар тәсіл жасапты. Бір тастың үңгіріне кіріп, бекініп жатып алып, жасырынып қалады.

Толық оқу

Қабанбай батыр

16.06.2023

Ертеде Жетісу елінде Қабанбай деген батыр өтіпті. Қабанбайдың отыз ұлы, отыз ауылы болыпты. Жер қайысқан малы бар екен. Жаз жайлауға шығарда мал, жан Тас-өткел арқылы судан тегіс ө...

Толық оқу

Абылай ханның сыны

16.06.2023

Жоңғарлардан туған жерін азат еті үшін үш жүздің басын біріктіріп, бәріне басшылық жасаған Абылай хан қолбасшыларды өзі таңдайтын көрінеді.

Толық оқу