Жастар арасында құқықтық мәдениетті қалыптастыру

Қоғамдағы тұрақтылық пен тәртіптің сақталуы әрбір азаматтың құқықтық сауатына байланысты. Жастар үшін бұл мәселе ерекше маңызды, себебі дәл осы кезеңде тұлғаның көзқарасы, өмірлік ұстанымы және қоғамға қатынасы қалыптасады. Құқықтық мәдениет адамның заң талаптарын түсініп қана қоймай, оларды күнделікті өмірде орынды қолдана алуымен сипатталады.

Қазіргі жастар түрлі ақпарат көздеріне еркін қол жеткізе алады. Алайда ақпараттың көптігі оның сапасын арттыра бермейді. Көп жағдайда жастар заң нормаларын толық білмей тұрып, әлеуметтік желіде эмоцияға беріліп, өзіне де, өзгеге де зиян келтіретін әрекеттерге жол береді. Мысалы, жеке деректерді рұқсатсыз жариялау, жалған ақпарат тарату немесе онлайн ортада этикалық шектен шығу құқықтық жауапкершілікке әкелуі мүмкін.

Құқықтық мәдениет адамның шешім қабылдау дағдысымен тығыз байланысты. Заңды түсінетін жас кез келген жағдайда «мен не істей аламын?» емес, «менің әрекетімнің салдары қандай?» деген сұрақ қояды. Бұл – жауапкершіліктің белгісі. Мұндай көзқарас адамды асығыс қадамдардан сақтап, даулы жағдайларды бейбіт жолмен шешуге мүмкіндік береді.

Жастар арасында құқықтық сауаттылықты арттырудың тиімді жолдарының бірі – тәжірибелік оқыту. Теориялық мәліметтен гөрі нақты өмірлік жағдайларды талдау, пікірталас жүргізу, рөлдік ойындар арқылы заң нормаларын түсіндіру анағұрлым нәтижелі болады. Мысалы, еңбек шартына қол қою, тұтынушы құқығын қорғау немесе интернеттегі алаяқтықтан сақтану секілді тақырыптар жастардың күнделікті өмірімен тікелей байланысты.

Сонымен қатар құқықтық мәдениет тек жеке мүддемен шектелмейді. Қоғамдық орындарда тәртіп сақтау, ортақ мүлікке ұқыпты қарау, өзге адамдардың көзқарасына құрметпен қарау да заң талаптарымен астасып жатады. Осындай ұсақ көрінетін әрекеттердің өзі адамның құқықтық деңгейін көрсетеді.

Жастардың құқықтық санасының қалыптасуына білім беру мекемелерінің рөлі зор. Университет қабырғасында студент тек мамандық игеріп қана қоймай, азамат ретінде де қалыптасады. Құқықтық тақырыптағы ашық дәрістер, пікірсайыс клубтары, қоғамдық жобаларға қатысу жастарды белсенді ойлауға үйретеді.

Қорытындылай келе, құқықтық мәдениет – бұл қағаздағы заңдар жиынтығы емес, күнделікті өмірде көрініс табатын дағды. Заңды білетін әрі оны саналы түрде қолданатын жастар өз болашағына ғана емес, қоғамның дамуына да жауапкершілікпен қарайды. Белсенді, сауатты және жауапты жас ұрпақ – тұрақты қоғамның негізгі тірегі.

ҚазҰУ-дың 3курс студенті

Дариға Уйсбек

Жетекшісі: фил ғ.к., доцент Р.С. Жақсылықбаева

Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз: