Мен көрдім ұзын қайың құлағанын
- 0
- 11
Мен көрдім ұзын қайың құлағанын,
Бас ұрып қара жерге сұлағанын.
Жапырағы сарғайып, өлімсіреп,
Байғұстың кім тыңдайды жылағанын?
Бұл бетте «Еріксіз түскен ылдидан» атты Абай Құнанбайұлы жазған өлеңнің мәтіні толық жарияланған.
Мен көрдім ұзын қайың құлағанын,
Бас ұрып қара жерге сұлағанын.
Жапырағы сарғайып, өлімсіреп,
Байғұстың кім тыңдайды жылағанын?
Шілік пен емен бір күн сөйлесіпті:
— Аллаға, сорлы, неден жаздың? — депті.
Торғайға да майысып солқылдайсың,
Жел бүлк етсе, тебесің әлпеншекті.
Қорасына бір байдың
Түнде кірді ұрылар.
Қазынасы қайда сондайдың,
Аңдығыш, білгіш құрғырлар.
Жол көрмек, жоба білмек, жиһан кезбек,
Бой жеңбек, ер жігітке, ғақыл таппақ.
Тағдырын көрушінің хақтан біліп,
Көшелі өнер иесін жүрсе жақтап.
Менсінбеуші ем наданды,
Ақылсыз деп қор тұтып.
Түзетпек едім заманды,
Өзімді тым-ақ зор тұтып.
Дулат
“Еріксіз түскен ылдидан” өлеңін оқып шықтым — бұл қысқа ғана жолдардан ақынның терең ойы мен өмір туралы философиялық түсінігі айқын сезіледі. Абайға тән қарапайым тілмен айтылған дана ойлар маған адам рухының күшті әрі шыдамды болуын еске салды. Өлеңде еріксіз күйзеліс пен қиналыс, сонымен бірге адамға тән үлкен арман мен өмірге деген ішкі сенім көрініс табады. Мұндай шығармаларды оқыған сайын қазақ поэзиясының мән‑мағынасына ризашылық артамын.