Жағадағы жартас туралы баллада – Сырбай Мәуленов

Сонау теңіздің жағасынан
Алып аспандай жартас көрінеді.
Арыстандай аласұрып,
Аптығып келген толқындар
Кеудесіне қалған-ды арман тұнып.
Жағаға жайласыпты
Жалпақ теңізді жалдап шығып.
Жылайды күн бір соны оята алмай,
Жылайды теңіз бір соны оята алмай,
Тулайды толқындар да оята алмай,
Шулайды желдер оны оята алмай.
Ұшады көкірегінен шағалалар,
Теңіздің толқынындай ала көбік.
Оған сонау көк айдын көрген түстей,
Оған енді мынау жатқан жаға серік.
Төсіне қонады таң ұрланып,
Бетін оның сүйеді жаңбыр барып.
* * *
Солтүстікте кейде суық жаз қатал,
Тұрған терек теңселеді қаз-қатар
Бір-біріне иіліп.
Кейде сары шымшықтардай жапырақ,
Жаурап тоңып, үрпиісіп қалтырап
Сау етеді құйылып.
Жазық жерден түседі ерте тау кеші,
Бұлтта қалып күннің соңғы сәулесі
Жанады-ай кеп шөптердей
Көз алдыңнан жаңа көрген көш ағып,
Күндізгі бар сұлулықты кеш алып
Кеткендей.
* * *
Бабамнан қалған мұра бар:
Ол мынау төбелер,
Ол мынау жатқан жыралар,
Әжемді аспан, көне жер.
Бабамнан қалған асыл бар:
Ол мынау жатқан көк көлдер,
Ол мынау жатқан асулар,
Ол мынау жатқан өткелдер.
Бабамнан қалған байлық бар
Шетіне ұшып шығып көр:
Ол мынау жатқан бай жұрттар,
Ол ару қыз,
Жайсаң жігіттер.
* * *
Ұлы ақынның руы жоқ ұлтымен,
Жаралады ол күндей күміс күлкіден,
Жаралады ол сәулелердей сезімнен,
Сырласады ол көктің аппақ бұлтымен,
Ұлы ақынның руы жоқ ұлтымен.
Көкірегінде жоқ көлеңке қара дақ
Адамдарды түстемейді ол алалап,
Жалпақ жиһан, байтақ аспан туысы
Жәндікті де жылатпайды жаралап,
Көкірегінде жоқ көлеңке қара дақ,
Арамдықтың аяғына бас ұрмай,
Әділетті айқын айтып жасырмай,
Жауыздыққа жалғыз оқ боп атылып,
Күркірейді көктен түскен жасындай
Арамдықтың аяғына бас ұрмай.
* * *
Лорка жазған себі ме күшті өлеңнің,
Испания, мен сені түсте көрдім.
Көрдім түсте құздарын Пиренейдің
Жинап алған булығып ішке демін.
Испания, желпиді мені желің
Шақырады алыстан серілерің.
Шақырады Мадрид,Гренада
Сол жерлерге өлең боп төгілемін.
Аударғанда дүние атласын,
Айқара ашып әлемнің сахнасын,
Испания, бүркіттей саңқыл қағып,
Соңғы майдан шебіне шақырасың.
* * *
Көңілде ғана болмаса
Бұл қала әлі туған жоқ.
Біріне бірі жалғаса
Көшелер мұнда тұрған жоқ.
Экскаватор жирафтай
Жатқан жоқ мұнда жер қазып.
Әзірше мұнда үн қатпай
Қалғиды марғау кең жазық.
Әзірше мұнда жоқ қала
Қиял боп тартып тұр көзді.
Естисің мұнда тек қана
Болады деген бір сөзді.
Болады мұнда сонымен
Театр, бақша, үй, мектеп.
Сәулетшінің қолымен
Сызады жерді иректеп.
Орнайды осы араға
Ескерткіші Лениннің.
Тұрады ол жаңа қалада
Дестесін құшақтап егіннің.