Аңыз — материалдар жинағы – 2-бет

Олжабай батыр (ІІІ нұсқа)

31.07.2023

Бұл — тарих, шежіре. Ауыздан-ауыз алынған сөздерден жиналған. Он сан орта жүзге ұран болған Олжабай батырдан сөйлейік.

Толық оқу

Өтегеннің айласы немесе қырық тазы туралы

18.07.2023

Өтеген батырдың қартайған шағы болса керек. Бір күні аң аулауға шыққан ол қасындағы аз ғана адаммен Шу өзенінің саласындағы көкорай шалғынға келіп, тынығып отырады. Осы арада серуе...

Толық оқу

Өтегеннің адамға сын беруі

18.07.2023

Ұлы жүздің шанышқылы руында Бердіқожа деген батыр болады. Ол өзінің жалғыз ұлына Тауасардың баласы (Тауасар — өтеғұлдың інісі өтептің баласы) Малдыбай бидің қызын алып беру ниетіме...

Толық оқу

Өтегеннің араша түсуі

18.07.2023

Бірде Қыстаубай деген кедей адам Қоңырдағы дауын шештіру үшін Абылайға келеді. Абылай Қыстаубайды тыңдап болған соң:

Толық оқу

Өтегеннің сәуегейлігі

18.07.2023

Бір жылдың тамыз айында Өтеген өз руластарын жинап алып, қыстың қатты, малға жайсыз болатындығын айтып, малға жайлы жерге қоныс аударуға шақырады. Ауылдың қариялары: «Өтеген біліп ...

Толық оқу

Қаракерей Қабанбай батыр

06.07.2023

Қаракерей Қабанбай батыр туралы. Қабанбай елінен аулақ сапарда жүргенде ежелден өштесіп, кек сақтап, қапысын тауып, аңдып жүрген қырғыздың Аманәлі деген батыры Қабанбайдың елін шау...

Толық оқу

Қаракерей Қабанбай

06.07.2023

Қаракерей Қабанбай туралы әңгәме. — Сен алмаған жау болмады, сен жүрмеген жер болмады, сенде де арман бар ма екен? — депті.

Толық оқу

Қабанбай мен Жәнібек

29.06.2023

Қабанбай туралы Шыңжаңда тараған аңыз-әңгімелердің бірқыдыруына Жәнібек батыр араласып келеді. Бір күні Қабанбай, Бөгенбай, Жәнібек үшеуі жорыққа аттанады. Бұлардың кім екенін білм...

Толық оқу

Қабанбайдың бас қолбасы болып, «Дарабоз» атануы

16.06.2023

Абылайдың қолы осы Арқаны бойлап, қалмақпен қуа соғысып келе жатқанда, бір уақыт қалмақтар тәсіл жасапты. Бір тастың үңгіріне кіріп, бекініп жатып алып, жасырынып қалады.

Толық оқу

Қабанбай батыр

16.06.2023

Ертеде Жетісу елінде Қабанбай деген батыр өтіпті. Қабанбайдың отыз ұлы, отыз ауылы болыпты. Жер қайысқан малы бар екен. Жаз жайлауға шығарда мал, жан Тас-өткел арқылы судан тегіс ө...

Толық оқу

Ескелді мен Қараменде бидің кездесуі

05.05.2023

Балқаштың арғы жағындағы арғын елінің барымташылары келіп, жалайырдың бір жылқышысын ұрып өлтіріп, жылқысын айдап әкетеді. Ел құлақтанып, «әне, міне» дегенше мұз түсіп кетіп, қуғын...

Толық оқу

Абылай ханмен соңғы кездесу

05.05.2023

Жалайыр елінің бір топ игі жақсылары ел арасындағы бір даулы істі бітіріп, үйлеріне қайтып келе жатып, бір байдың ауылына қонған екен. олардың ішінде Жылкелдіұлы Ескелді де болыпты...

Толық оқу

Ескелдінің елшілікке баруы (Абылай ханның Ескелдіні алдыруы)

05.05.2023

«Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» Абылайдың жас шағында басталған. Абылай Уәлиұлы 1750 жылы орта жүзге хан болған. Оны хан етіп көтерушілердің ішінде: Жүзәли, Қараша, Әбілқайыр, ...

Толық оқу

Аңыз қиссалардың маңыздылығы мен шетелдік зерттеулер

06.11.2022

Аңыз-қиссалар адам үшін соның ішінде қазақ қоғамында алатын орны үлкен. Исламға дейін де исламнан кейінгі кезең де түрлі дастандар мен қиссалар халық арасында таралып адамның қасие...

Толық оқу

Көкше теңіз туралы аңыз

13.12.2021

— Ерте, ерте, ертеде, ешкі жүні бөртеде төрт түлік малға бай Көкше деген батыр арқада өмір сүріпті. Жаугершілік заманда бұл далада қоныс, құдық, жайылым-жайлау үшін алыс-жұлыссыз ө...

Толық оқу

Кетбұға күйші мен Жошы хан туралы аңыз

02.12.2021

Шыңғыс ханның Жошы деген баласы жабайы құлан аулап, өзін қаумалаған нөкер серіктерінен тым ұзап кеткенін сезбей де қалады. Ханзада жүйткіген құландарды өткір жебемен дәл көздеп құл...

Толық оқу

Құмай ұясы

02.12.2021

Сауыр мен Сайхан тауларын қақ жарып ағып жатқан өзеннің бойында құз жартас бар. Мұнда алып құс ұясының орны жатыр. Әбден сарғайып, көнеріп кеткен үлкен ағаш бұтақтарынан және шөп қ...

Толық оқу

Үй Гоңның тау көшіруі

14.11.2021

«Үй Гоңның тау көшіруі» атты бұл аңызды қытайдың ұлы көсемі Маузыдуң: «Адамды жігерлендіретін, тәрбиелейтін тамаша аңыз», — деп бағалаған болатын. Бұнда ертеде жасы тоқсанға таяп қ...

Толық оқу

Да үй аңызы

14.11.2021

Шя 夏 патшалығы тұсында су істерімен айналысатын Гу есімді адам болатын. Бір жолы үлкен сел болып, патша Гуге суды тоқтатуды бұйырады, алайда су тоқтамайды, патша Гуды өлтіреді.

Толық оқу

Алып құс пен айдаһар аңызы

14.11.2021

Баяғы өткен заманда бір кісінің бір қызы, бір ұлы болыпты. Жылдардың өтуімен қыз бен ұл атадан қалған мал-мүлікке таласыпты, ұл ұлдығын істеп, бүкіл жерді тартып алып, қызға суды б...

Толық оқу

Ат бейнелі айдаһар аңызы

14.11.2021

Хынан өлкесінің Ло Яаң шығыс терістігінде Мың Жияң дейтін ежелгі ел бар болатын, ол жердің шөбі шүйгін, суы тұнық, жайсан жер болған, аңыз бойынша, сол арадағы көлде бір құбыжық бо...

Толық оқу

Қыш айдаһар аңызы

14.11.2021

Баяғы заманда Тайқу көлінің маңында бір қап-қара алып айдаһар болыпты. Ол жаңбыр жаудыра алатын ерекше күшке ие болыпты. Қай жерде құрғақшылық болса, ол сол жерге барып аузындағы с...

Толық оқу

Айдаһар туралы түсінік

14.11.2021

Қытай халқының аңыз-әңгімелері айдаһардың қатысуымен жасалады, ол аңызда ерекше ғажайып хайуан болып табылады. Оның түрі де, түсі де сан алуан болып бейнеленеді, тіпті ол қытай хал...

Толық оқу

Отыншы Лью Хай

14.11.2021

Оқиға өте ертеде орын алған деседі. Лью Хай есімді жігіттің әкесі ерте көз жұмып, шешесі көз жанарынан айырылған болатын, тұрмысы нашар ол күнде тау бөктерінен ағаш шауып, оны база...

Толық оқу