Шешендік сөздер — материалдар жинағы – 2-бет

Баланың билігі

11.11.2019

Кіші жүздің Жарабай деген жуан тұқымы қыпшақтың бір адамын өлтіріп, теңдік бермейді. Бір жолы қыпшақтың талапкерлеріне ілесіп жас бала барады.

Толық оқу

Асан қайғы мен Әз Жәнібек

27.08.2019

Асан қайғы қойға қошқар қоймай, жылқыға айғыр салмай, бура шөгермей, сиырды бұқасыз сақтап, малды үш жылға дейін ту қылып ауған екен. Сол ауып бара жатқан бетінде ноғайылының ханы ...

Толық оқу

Сырым батырдың шешендік сөздері

27.08.2019

Бірде алыс сапардан үй ішін сағынып келе жатып ауылына жақындағанда, Сырым жолдастарына:

Толық оқу

Әйгел бидің әділдігі

27.08.2019

Әйгел Айтбайұлы XIX ғасырдың екінші жартысында өмір сүрген. Торы Қыпшақтың Түйішке тобының Мырзабек бұтағынан шыққан атақты әділ би. Торғай уезінің Қарақоға болыстығын 40 жылдай (е...

Толық оқу

Асан қайғы би

27.08.2019

Ол 1361-1469 жылдар аралығында ғұмыр кешкен, қазақтың данышпан ақылгөй жырауы, өз дәуірінің абызы, бас биі, Үйсін Майқы бидің алтыншы ұрпағы.

Толық оқу

Жантұрған би

27.08.2019

Бір жолы Мақаш правительдің үйіне Адай елінен Жантұрған би келе қалады. Мақаш Жантұрғанға сәлемдескенде былай депті:

Толық оқу

Ізбастының назы

27.08.2019

Ізбасты туралы ертегі, әңгіме, аңыз. Қарабалық Қостан деген момын адамның жеріне Қошқарұлы Жәнібек баса көктеп қонып алады. Қостан Жәнібекке тайсақтап тура бара алмай, ағайындас Із...

Толық оқу

Сағиттың сөзден сүріндіруі

27.08.2019

Дуанбасы Жайықбайев Ыбырайдың туысы — Омар өте қатал кісі екен. Өзіне бағынбағандарды табанда тұтқындатып, айдатып жіберу әдетіне айналыпты.

Толық оқу

Жанқұттының жауабы

27.08.2019

Жанқұтты шешен бір күні қыпшақ дуанбасы Ыбырайдың үйіне келеді. Ыбырай именетін, немесе ерекше сыйлайтын кісі болмаса, кез келген адамды өзі отыратын үйіне кіргізбей, қонақ үйіне т...

Толық оқу

Ахметтің сөзден тосылуы

27.08.2019

Торғайда Ахмет төре дуанбасы болып келгенде, арғын, қыпшақтың игі жақсылары сәлемдесе барыпты. Солармен бірге бойы бір тұтам қолтоқпақтай Балақарақшы да барады. Ахмет Балақарақшыны...

Толық оқу

Табайдың тапқырлығы

27.08.2019

Табай шешен тумысынан қолы тар кісі болған екен. Сол кісі бірде жолаушылап келіп түсе қалған Шеген бидің бір баласын үйіне қондырмай жіберіпті. Содан өзі бірде Шегенге сәлем берейі...

Толық оқу

Қазыбектің сұрағы

27.08.2019

Шегеннің Қазыбегі Құлжабайдан: «Кәрілікке не ем?» деп сұрағанда, ол былай деп жауап беріпті:

Толық оқу

Қашаған би

27.08.2019

Қашаған Әуелұлы 1820-1905 жылдар аралығында ғұмыр кешкен. Ұлы жүз Бәйдібек бабаның Албан, оның ішінде Қызылбөрік аталығынан шыққан атақты шешен би.

Толық оқу

Төле бидің жауабы

27.08.2019

Төле би өз тұсындағы хандардың, баһадүрлердің, билердің ұстазы, ақылшысы болған. Мысалы, Шақшақұлы Жәнібек:

Толық оқу

Қарлығаш әулие

27.08.2019

Ел ауған «Ақтабан шұбырынды, алқакөл сұлама» кезінде Төле киіз үйін жықпай, қасиетті жұртын қимапты. Сонда жоңғарлық қолбасы Төле биден көшпей қалуының сырын сұрапты.

Толық оқу

Төле бидің шешендігі

27.08.2019

Атақты билер арқаға жиналыпты. Айтқан мезгілден Төле би кешігіп келеді. Оған шамданған қарт билер:

Толық оқу

Сырым батыр

27.08.2019

Сырым әрі батыр, әрі шешен, тапқыр, ақылды адам болған. Ол халық қамқоры, батыл да адал адам бейнесінде көрінеді. Бір мәжілісте Нұралы хан Сырымнан:

Толық оқу

Қазыбек би

27.08.2019

Төле би тоқсан жасқа келгенінде Қаз дауысты Қазыбек би сәлем бере барыпты. Елдің жақсылары, шешендер, ойшылдары жиналып, әңгімі-дүкен құрып отырғанында:

Толық оқу

Жиренше шешен

27.08.2019

Әз Жәнібек ханның алпыс екі биі болған екен. Бір долы хан билеріне:«Дүниеде не өлмейді?» деп сұрақ қойғанда, алпыс бір биі бір ауыздан былай депті:

Толық оқу

Қазыбек бидің елшілігі

10.08.2019

Бір жолғы елшілік сапарда Жоңғар ханы Қалдан Бошақту Қазақ елшілеріне:

Толық оқу

Кім жақын? Не қымбат? Не қиын?

10.08.2019

Қаздауысты Қазыбектің тапқырлығы мен шешендігін өз құлағымен естіп, көз жеткізігісі келген бір білгір адам оған: Кім жақын? Не қымбат? Не қиын? деген үш сұрақты қатарынан қойса кер...

Толық оқу

Байдалы мен Төле

10.08.2019

Атақты Ұлы жүз Үйсін Төле би Қуандыққа келіпті. Төле бидің жер жарған даңқын естіп жүрген Қуандықтың ел жақсылары жиылып келіп: “Сізбен құда болғымыз келеді, не қыз беріңіз, не қыз...

Толық оқу

Үйсін Төле би мен Әнет баба

10.08.2019

XVIII ғасырдағы ұлы тұлғаның бірі — Үйсін Төле би.

Толық оқу

Төле би

02.08.2019

Бір аңызда Төле Түлкі есімді жігіттің сұрақтарына былайша жауап береді:

Толық оқу