Материалдар жинағы – 388-бет

Қазақша жыл санау жүйесі

08.10.2021

Жыл санаудың өзіндік үлгісі қазақ халқында да бар. Қазақтар жылды мүшел арқылы санайды. Бір мүшелді он екі жыл құрайды. Әр жылға он екі аңның аты берілген. Олар: тышқан, сиыр, бары...

Толық оқу

Қарахан кесенесі

08.10.2021

Сәулет өнерінің тамаша туындыларының бірі — Қарахан кесенесі. Ол Тараз қаласындағы «Ежелгі Тараз ескерткіштері» қорық-мұражайында орналасқан. Кесене Қарахан әулетінен шыққан хан Ша...

Толық оқу

Қадырғали Жалайыр

08.10.2021

Қадырғали Жалайыр (XVI-XVII ғасырдың басы) — аса көрнекті орта ғасыр тарихшысы.Ол би және аса білімді кісі болған. Шығыс тарихын және мұсылман мәдениетінің тарихын жетік меңгерген....

Толық оқу

Қамар Қасымов

08.10.2021

Қамар Қасымов (1893-1966) — қазақ арасынан шыққан кәсіби шебер, Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері. Ол Павлодар облысы Баянауыл ауданында дүниеге келген. Қамар Қасымов жас...

Толық оқу

БАҚ-тың монополиялануы мен шоғырлануының ақпарат ағымына тигізер әсері

08.10.2021

Бұқаралық ақпарат құралдарының монополиялануы дегеніміз - ақпарат құралдарының бір немесе бірнеше топтардың иелігінде болуы. Ал шоғырлану, осы монополияланған бірнеше БАҚ - ның бір...

Толық оқу

Қорқыт

07.10.2021

Ұлы ойшыл, нұсқалы ақын, көріпкел, бақсы, аңыз кейіпкері Қорқыт баба IX ғасырда Сыр бойында өмір сүрген. Ол — дүние үнін қобыздың қыл ішегіне сыйғызған, күй шалу дәстүрін алғаш орн...

Толық оқу

Байырғы қашықтық өлшемдері

07.10.2021

Шақырым — ұзындық өлшемі. Шақырым Орта Азия мен Қазақстанда, сондай-ақ бірқатар Шығыс елдерінде де кең тараған. Қазақта шақырым өлшеміне дауыс жетер жердегі қашықтық алынған. Бұл н...

Толық оқу

Қорқыт ата кесенесі

07.10.2021

Қорқыт дананың қабірі қай жерде екенін тап басып айту мүмкін емес. Оның кесенесі туралы көнекөз адамдардың әрқайсысы әр түрлі айтады. Неғұрлым анығы һәм атақтысы — Сырдарияның төме...

Толық оқу

Құлан

07.10.2021

Жамбыл облысы Рысқұлов ауданы Құлан ауылының маңында ортағасырлық Құлан қаласының орны сақталған. Құлан қаласы туралы VII ғасырдағы қытай, араб жазба деректерінде айтылады. Құлан қ...

Толық оқу

Құмкент

07.10.2021

Оңтүстік Қазақстандағы Шолаққорған ауылынан 30 шақырым жерде ортағасырлық Кұмкент қаласының орны сақталған. Ол XIII-XIV ғасырларда Таластан Сайрамға карай созылған керуен жолы бойы...

Толық оқу

Құрманғазы Сағырбайұлы

07.10.2021

Кұрманғазы Сағырбайұлы (1818 - 1889) — қазақ халқының классик күйші-сазгері, төкпе күйдің шебері. Ол қазіргі Батыс Қазақстан облысы Жаңақала ауданында Жиделі деген жерде дүниеге ке...

Толық оқу

Қоңыр балдыр

07.10.2021

Қоңыр балдыр (Рһаеорһуіа) — төменгі сатыдағы споралы өсімдіктер. Сабағы, жапырағы, тамыры, гүлі болмайды, денесі құрылысы бірдей тканьнен құралған.

Толық оқу

Қасен Бижанов

07.10.2021

Бижанның Қасені өмір сүрген 1858-1934 жылдар аралығы – қазақ даласында ежелгі ел билеу дәстүрі – ұлысты біртұтас мықты ұстаған хан (1824 ж), сұлтан (1868 ж) билігі жойылып, Ресейде...

Толық оқу

Тіршіліктің мәні мен негізі

07.10.2021

Қазіргі кезде тіршіліктің мәнін түсінудің жалпыға ортақ методологиялық жолы тіршілікті соңғы нәтижесі өздігінен жаңару процесі ретінде түсіну болып табылады, ол ұдайы өсу түрінде к...

Толық оқу

Жыныссыз көбею

07.10.2021

Жыныссыз көбею өсімдіктердің де, жануарлардың да көптеген түрлеріне тән. Ол вирустарда, бактерияларда, балдырларда, саңырауқұлақтарда, тамырлы өсімдіктерде, қарапайымдыларда, губка...

Толық оқу

Фотосинтез туралы мәлімет

07.10.2021

Фотосинтез — бұл өсімдіктердің жасыл жапырақтарында судан және атмосферадағы көмір қышқылы газынан хлоропластардағы хлорофиллдер сіңірген күн (жарық) энергиясын пайдалана отырып ор...

Толық оқу

Организмдер деңгейіндегі метаболизм

07.10.2021

Ассимиляция сипатына қарай автотрофты, гетеротрофты және миксотрофты организмдерді ажыратады. Автотрофты (грек. autos-өзім, trophe-қорек), немесе өздігінен қоректенуші организмдер,...

Толық оқу

Экзоцитоз дегеніміз не

07.10.2021

Экзоцитоз — әртүрлі заттардың клеткаларының секреттену процесі, сонымен қатар экзоцитоздың реттеуші және анықтағыш жолдары белгілі. Реттеуші экзоцитоздың мысалына инсулин экзоцитоз...

Толық оқу

Клеткалардың көбеюі

07.10.2021

Клеткалардың көбеюі немесе пролиферация (лат. proles — ұрпақ, ferre -әкелу) — клеткалардың жаңаруы мен өсуіне алып келетін процесс. Бұл процесс бірклеткалылар үшін де, көпклеткалы ...

Толық оқу

Клетка туралы жалпы мәлімет

07.10.2021

Клетка — бұл жартылай өткізгіш мембранамен шектелген және тірі жүйелер жоқ ортада өздігінен көбеюге қабілетті тірінің (биологиялық белсенділігінің) негізгі бірлігі.

Толық оқу