Аңыз — материалдар жинағы – 4-бет

Бесіктің пайда болуы туралы аңыз

13.05.2021

Қазақ қоғамында сонау ықылым замандарда бесікке бөлеу және бесік жырын айту сынды дәстүрлердің болғанына дәлелдер көп. Еңлік-Кебек жырында бесік құда туралы, Қобыланды жырында "Алт...

Толық оқу

Аңыз әңгімелердің танымдық қыры

06.05.2021

Қазақ әдебиеті сан ғасырлардан бері өзінің құндылығын жоймай , жас ұрпаққа үлкен үлгі , өнеге - көрсетіп келеді . Оның бастауы қазақ ауыз әдебиетінен бері сарқылмас қазына болып жа...

Толық оқу

Хуа Мулан

07.04.2021

Оңтүстік және Солтүстік патшалықтар кезінде терістіктегі түркі тектес ұлттар қытай еліне шабуыл жасапты. Мемлекетті қорғау үшін император әрбір отбасыдан бір адам әскерге шықсын де...

Толық оқу

Мың Жяаң қыз

07.04.2021

Бұл аңыздың бізге жеткеніне 2 мың жылдан астам уақыт өтті, мұндағы Мэң Дзиаң Чүн Чиу дәуіріндегі оқымысты Фән Чи Лиаңның әйелі — «Чүн Чиу Зуo Шi» кітабындағы жөн-жосықты білетін әй...

Толық оқу

Жынды жел

24.02.2021

Мен бұл аңыз-әңгімені бұдан елу жыл бұрын, ел кезіп жүретін әлдебір емші шалдан естігем. Естігенде де жәйбір жағдайда емес, көлденең жабысқан кеселден есімді енді жия бастаған кезі...

Толық оқу

Ақ жылан аңызы

08.01.2021

Ерте ерте ертеде, Ымей тауында ақ жылан мен жасыл жылан өмір сүріпті. Мыңдаған жылдар өткен соң бұл екі жылан екі сұлу қызға айналыпты. Ақ жылан өзіне Бәй Су Чжын, жасыл жылан Сиау...

Толық оқу

Лиаң Шиан Бо мен Жу Иың Тай

08.01.2021

Бұл аңызда жас қыз бен жігіттің өз махаббаттарын қорғап, феодалдық қоғам тәртіптеріне бас имей күрескен ерліктеріне оқиға желісі құрылған және олардың трагедиямен аяқталатын махабб...

Толық оқу

Сиыршы жігіт пен тоқымашы қыз

08.01.2021

ҚЫТАЙ ӘДЕБИЕТІНДЕГІ ЕҢ АТАҚТЫ ТӨРТ АҢЫЗ

Толық оқу

Абылай және орыс елшілері (І нұсқа)

03.07.2020

Абылай хан заманында орыс жұртынан отыз кісі елшілікке келіп, қыс түсіп кеткен соң қазақ ішінде қыстап қалып, Малай-Жәдігер Қойлыбай бай бір қыс жүз ақ қара бас қой сойып күтіп, қы...

Толық оқу

«Абылай аспаған сары бел» аталған мәнісі (ІV нұсқа)

03.07.2020

Абылай хан Алатауға жорыққа бара жатып, Қаракесек-Шаншар деген елдің бір ұлы жиын асына кез болды дейді. Сонда сол аста «ішкен мас, жеген тоқ» ерігіп тұрған шаншардың желбастары аң...

Толық оқу

«Абылай аспаған сары бел» аталған жер (ІІІ нұсқа)

02.07.2020

Сол Абылай Алатаудағы қырғызға, калмаққа жорыққа аттанып бара жатқан жолында, қаз дауысты Қазыбек бидің елінде бір ұлы жиын асқа кез болыпты. Сол асқа Шаншар деген елдің желбас боз...

Толық оқу

«Абылай аспаған сары бел» аталған жер (ІІ нұсқа)

02.07.2020

Абылай хан қазақтың ханы болған, бір Ботақан дегенді тірі көрге салған. Қайтып үйіне келген, қатынына айтты:

Толық оқу

«Абылай аспаған сары бел» аталған жер (І нұсқа)

01.07.2020

Сол Абылай хан Алатаудағы қырғызға, қалмаққа аттанып жорыққа бара жатқан жолында өрдегі қаз дауысты Қазыбек бидің елінде бір үлкен асқа кез болып, сол аста барып тұрғанда, Шаншар д...

Толық оқу

Абылай туралы

28.06.2020

Әбілпейіз деген Бұхарада хандық құрып тұрған. Оның Мәрәйім деген бас уәзірі болады. Мәрәйім Әбілпейіз ханға білдірмей, соңына ханға қарсы адамдарды ертіп, ханды өлтіру жолын қараст...

Толық оқу

Абылай мен Әмірсананың достығы жайындағы аңыз

28.06.2020

Қалмақ ханы Ғалдан Церен қайтыс болды. Ежелгі дәстүр бойынша хан тағына оның жұрағаттарының бірі ие болуға тиіс. Ғалданның Әмірсанадан басқа баласы жоқ, әрине мұрагер сол ғана. Бір...

Толық оқу

Жапақ батырдың Сары қазақ атануы (VІІ нұсқа)

21.06.2020

Абылайдың Қалдан Серенге тұтқынға түсуі. Жоңғарлардың қырғыздарға жасаған бір шабуылында Абылай жекпе-жекте Қалданның ұлы Шаршыны өлтіреді.

Толық оқу

Абылайдың тұтқын болуы (VІ нұсқа)

21.06.2020

Қалмақтың ханы кәрі Аюке жалғыз қызын қырық қыз қосып, Қалдан Шерінге жіберген екен: «кімге берсе билігі Қалданда» деп.

Толық оқу

Абылайдың тұтқын болуы (V нұсқа)

21.06.2020

Қалмақта құба қалмақтың ханы Қалдан Шерін деген хан болған. Оның Қарабас ханымы деген ханымы болған. Ежен (Айжан) деген жалғыз баласы болған. Қарақалмақ Қатысыбан деген қалмақтың х...

Толық оқу

Абылайдың Қалдан Шерінге елші жіберуі (ІV нұсқа)

19.06.2020

Абылай хан Қалдан Шерінге жауласпай тұрған күнінде көп елші жіберген екен. «Қазақ, қалмақтың тыныштанып, бір-біріне тимей тұруы үшін елдесіп, бітісіп келіңдер» деп. «Қазақтан көп ж...

Толық оқу

Абылайдың тұтқын болуы (ІІІ нұсқа)

19.06.2020

Бұл Сарыарқаны бұрынғы уақытта ноғайлы билеп-төстеп қоныс қылып, «он сан ноғай ормамбет би өлгенде, сол Ормамбеттің елі бір алаша тайдай бүлініпті» деген сөз бар. Сонан қалмақ биле...

Толық оқу

Абылайдың тұтқын болуы (ІІ нұсқа)

19.06.2020

Қалдан Шеріннің Сәру деген інісін жорықта кез болып, Абылай өлтірген екен. Қалмақтан шыққан Сына батыр Қалдан Шеріннен қашып, Абылайға келіп қорғалаған екен.

Толық оқу

Абылайдың тұтқында болуы (І нұсқа)

19.06.2020

Қалмақ елі етек-жеңін жинағаннан кейін, Шарыш сынды батырды өлтіріп, елін үлкен күйзеліске ұшыратқан Абылайды іздеді. Ұзақ уақыт іздеп, ақырында Ұлытау қобылары арасында қапылыста,...

Толық оқу

Абылайдың қамал бұзған жері (V нұсқа)

19.06.2020

Абылай хан 12 жасында қасында Оразалық деген сарт бар екен. Түркістан шаһарына келіп Әбілмәмбет патшаға келіп қызмет қылады. Онда орнығып тұра алмай, ұлы жүз үйсін Төле бидің түйес...

Толық оқу

Абылай туралы (ІV нұсқа)

19.06.2020

Абылайдың аты Әбілмансұр еді. Әкесі қызылбастың ханы еді. Әбілмансұр бес жасқа келгенде әкесі өледі. Хан өлген соң орда иесіз қалады. Әбілмансұр мұрасынан айрылып, сырт елге қаңғыр...

Толық оқу