Онлайн оқу дәстүрлі білімді алмастыра ма?

    Соңғы жылдары технологияның қарқынды дамуы білім беру саласына да елеулі өзгерістер әкелді. Әсіресе онлайн оқудың кеңінен таралуы қоғамда «онлайн оқу дәстүрлі білімді толықтай алмастыра ала ма?» деген сұрақты жиі туындатуда. Бұл – бүгінгі күннің ең өзекті мәселелерінің бірі.

Қазіргі таңда онлайн курстар білім алудың ең танымал әрі қолжетімді түрлерінің біріне айналды. Олар үздіксіз даму мен өзін-өзі жетілдіруге ұмтылған адамдар үшін маңызды құрал болып отыр. Онлайн курстардың басты артықшылығы – қолжетімділік. Әлемдік зерттеулерге сәйкес, интернет қолданушылардың шамамен 70 пайызы кемінде бір рет онлайн курс оқыған. Coursera, Udemy, edX сияқты платформаларда миллиондаған курс ұсынылады, ал кейбірі мүлде тегін. Бұл қаржылық әрі географиялық кедергілерді айтарлықтай азайтады.

Екінші маңызды фактор – икемділік. Онлайн курстардың шамамен 80 пайызы өз қарқынымен оқуға негізделген. Бұл студенттер мен қызметкерлерге жұмысын жалғастыра отырып білім алуға мүмкіндік береді. Зерттеулерге сүйенсек, онлайн курс оқығандардың 60 пайызы оны негізгі жұмысымен қатар аяқтаған. Ал дәстүрлі оқыту жүйесінде мұндай мүмкіндік сирек кездеседі.

Үшінші артықшылық – мамандыққа бағытталуы. Онлайн курстар көбіне нақты практикалық дағдыларды меңгертуге бағытталған. Мысалы, бағдарламалау, графикалық дизайн, маркетинг және тіл үйрену салаларында онлайн курс бітіргендердің 40–50 пайызы алты ай ішінде жаңа жұмыс тапқан немесе қызметтік өсімге қол жеткізген. Бұл онлайн білімнің еңбек нарығымен тығыз байланысты екенін көрсетеді.

Дегенмен онлайн оқудың кемшіліктері де жоқ емес. Ең басты мәселе – тәртіп пен мотивацияның төмендеуі. Статистикаға сәйкес, онлайн курстарға тіркелгендердің тек 30–35 пайызы ғана оқуын толық аяқтайды. Бұл өзін-өзі бақылау мен жауапкершіліктің маңызын дәлелдейді. Сонымен қатар тікелей мұғаліммен қарым-қатынас пен практикалық орта кей жағдайда жеткіліксіз болады. Тағы бір өзекті мәселе – сертификаттардың мойындалуы. Барлық жұмыс берушілер онлайн курс сертификаттарын бірдей қабылдай бермейді. Алайда соңғы жылдары компаниялардың 55–60 пайызы нақты дағды мен портфолиоға көбірек мән бере бастады. Бұл онлайн білімнің беделін біртіндеп арттырып келеді. Онлайн оқу дәстүрлі білімді толықтай алмастыра алмайды, бірақ оны тиімді түрде толықтыра алады. Болашақтағы ең оңтайлы шешім – осы екі жүйені үйлестіре қолдану. Яғни, технология мүмкіндіктерін пайдалана отырып, дәстүрлі білімнің тәрбиелік және әлеуметтік маңызын сақтап қалу – заман талабына сай ең дұрыс жол.

“Journiverse” білім беру орталығының оқушысы: Серік Гүлсана