Дәуір көшкен жыл

2025 жыл қазақ руханияты үшін ауыр жыл болды. Бұл жыл — бір буынның сахнадан кетіп, тұтас бір дәуірдің тарих қойнауына енген кезеңі ретінде есте қалды. Әдебиет, ғылым, өнер мен ой әлемінде өз ізін қалдырған ірі тұлғалар бірінен соң бірі өмірден өтті. Бұл — жай ғана адамдардың қазасы емес, бұл — ұлттық жадтың, рухани сабақтастықтың үлкен сынағы.

Жыл басында-ақ қазақ әдебиетінің абызы, жазушы, тарихшы Мұхтар Мағауин (02.02.1940 – 09.01.2025) дүниеден өтті. Ол — қазақ сөзінің шекарасын кеңейткен, тарихи сананы тірілткен қаламгер еді. Мағауиннің шығармалары ұлттың өткені мен болашағын жалғаған көпір іспетті болды. Оның кетуімен қазақ әдебиетінде тұтас бір дәуір аяқталды.

Араға көп салмай, алаштанушы ғалым, философиялық ойдың ірі өкілі Мекемтас Мырзахметов (09.05.1930 – 11.01.2025) өмірден өтті. Ол Абайтанудың терең қатпарларын ашып, ұлттық сананың ғылыми негізін қалыптастырған тұлға болатын. Ғалымның өмір бойғы еңбегі — ұлт рухын қорғауға арналған күрес еді.

2025 жыл қазақ драматургиясы үшін де қаралы болды. Дулат Исабеков (20.12.1942 – 21.02.2025) — адам жанының тереңін ашқан, қоғамның шындығын сахнаға алып шыққан жазушы. Оның кейіпкерлері арқылы қазақ өз болмысын таныды. Ал Әкім Тарази (09.09.1933 – 22.04.2025) — қазақ прозасы мен драматургиясына жаңа тыныс әкелген қаламгер. Екеуінің де өмірден өтуі — әдеби ойдың ауыр жоғалтуы.

Ғылым мен фольклор саласында өлшеусіз еңбек еткен Сейіт Қасқабасов (24.06.1940 – 28.04.2025) та осы жылы бақилық болды. Ол қазақ ауыз әдебиетін ғылыми жүйеге түсіріп, ұлттық мұраның сақталуына зор үлес қосты.

Поэзия әлемі де 2025 жылы бірнеше ірі тұлғасынан айырылды. Темірхан Медетбек (06.03.1945 – 10.05.2025) — тәуелсіздік рухын өлеңге айналдырған ақын. Ал Исраил Сапарбай (15.05.1941 – 18.07.2025) поэзиясы арқылы қазақтың ішкі әлемін, махаббат пен мұңды терең жеткізе білді.

Жыл соңына қарай қазақ әдебиеті мен өнері тағы бірқатар ауыр қазаға куә болды. Ақын Күләш Ахметова (25.04.1946 – 14.11.2025) — қазақ поэзиясындағы әйел үні, нәзіктік пен қайсарлықтың символы еді. Оның өлеңдері бірнеше буынның жүрегінде жатталды. Ал ақын, қоғам қайраткері Ғалым Доскен (19.07.1960 – 11.11.2025) — жаңа заманның өткір ойлы өкілі болатын.

Философия саласында терең із қалдырған Жабайхан Әбділдин (16.02.1933 – 03.12.2025) ұлттық ойлау жүйесін әлемдік философиямен ұштастырды. Ол — ой мен жауапкершілікті қатар көтерген ғалым еді.

Жылдың соңғы айында қазақ халқы тағы бір аңыз тұлғасымен қоштасты. Театр мен кино өнерінің тірі символы Асанәлі Әшімов (08.05.1937 – 21.12.2025) дүниеден өтті. Оның сахнадағы бейнесі, сомдаған рөлдері қазақ мәдениетінің мәңгілік қазынасына айналды.

2025 жыл — адамдар кеткен жыл ғана емес, дәуір көшкен жыл болды. Бұл тұлғалардың барлығы қазақ руханиятының тірі тірегі еді. Олардың еңбегі — кітапта, сахнада, халық жадында қалды. Ал біздің міндет — сол мұраны сақтау, ұмытпау және кейінгі ұрпаққа жеткізу.

Дәуір кетсе де, рух қалды.
Ал рух — өлмейді.

Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз: