Зиян екенін біле тұра адамдар неге зиянды заттарға әуес?

Темекі шегу, алкогольді шамадан тыс пайдалану, есірткі қолдану — бұлардың барлығы адам өміріне қауіп төндіретіні ғылыми түрде дәлелденген. Соған қарамастан, көптеген адамдар бұл әрекеттерден бас тарта алмайды. Неліктен адам саналы түрде зиянды нәрсені таңдайды? Бұл сұрақтың жауабы бірнеше маңызды себептерге байланысты.
  Ең алдымен, тәуелділік мәселесін атап өткен жөн. Зиянды заттар адам ағзасына ғана емес, оның миына да әсер етеді. Олар қысқа уақыт ішінде ләззат сезімін тудырып, адамға сол күйді қайта сезінуге итермелейді. Нәтижесінде, адам бірте-бірте тәуелділікке ұшырап, өз әрекетін бақылау қабілетін жоғалта бастайды. Бұл жағдайда “зиян екенін білу”жеткіліксіз болып қалады, себебі ағза өзі сол затты талап етеді.
  Екінші маңызды себеп — психологиялық жағдай. Көптеген адамдар күйзеліс, уайым, жалғыздық немесе өмірдегі қиындықтардан қашу үшін зиянды әдеттерге жүгінеді. Мысалы, кейбіреулер темекі немесе алкогольді “стресті азайтатын құрал” ретінде қабылдайды. Алайда бұл тек уақытша әсер беріп, мәселені одан әрі ушықтыруы мүмкін.
  Үшіншіден, араласатын ортаның әсері зор. Адамның достары, отбасы, қоғамдағы қалыптасқан түсініктер оның мінез-құлқына тікелей ықпал етеді. Әсіресе жасөспірімдер арасында “бәрі жасап жатыр” деген оймен зиянды әрекеттерге бару жиі кездеседі. Бұл — өз ортасына бейімделуге деген ұмтылыстың нәтижесі.
Зиянды әдеттер көбінесе әдетке айналып кетеді. Алғашында жай қызығушылықпен немесе бір рет байқап көру үшін басталған әрекет уақыт өте келе күнделікті дағдыға айналады. Мұндай кезде адам не үшін бастап кеткенін де ұмытып, оны автоматты түрде қайталай береді.

---