24 наурыз күні паравоздың туған күні атап өтіледі. Дәл осы күні, 1802 жылы, британдық инженер Ричард Треветик әлемдегі алғашқы бу локомотивін — бу қозғалтқышымен жүретін өздігінен қозғалатын рельсті көлікті патенттеді. Осыған орай паравоздың пайда болу тарихы туралы бірнеше фактілер келтіремін.
• Алғашқы бу локомотивін 1804 жылы ағылшын инженері Ричард Тревитик жасап шығарды. Ол паровозды теміржолда сынақтан өткізіп, бірнеше вагонды сүйрей алған.
• 1825 жылы 27 қыркүйекте әлемдегі алғашқы қоғамдық теміржол – Стоктон–Дарлингтон бағыты ашылды. Бұл жолда Джордж Стефенсон жасаған “Locomotion No. 1” паровозы алғаш рет жолаушылар тасымалдады.
• 1829 жылы “Rainhill Trials” атты жарыста Стефенсонның “Rocket” паровозы жеңіске жетіп, бу локомотивтерінің тиімді моделін көрсетті.
• Алғашқы паровоздар өте баяу болды: олардың жылдамдығы шамамен 10–15 км/сағ ғана еді.
• Паровоз бу қозғалтқышының көмегімен жұмыс істейді: су қыздырылып, бу қысымы поршеньдерді қозғалысқа келтіреді, сол арқылы доңғалақтар айналады.
• XIX ғасырдың ортасына қарай паровоздар Еуропа мен Америкада кең таралып, өнеркәсіп пен сауданың дамуына үлкен әсер етті.
• Паровоздардың арқасында алыс қашықтықтарға жүк тасымалдау бірнеше есе жылдамдады, бұл экономикалық өсімге жол ашты.
• XX ғасырдың ортасында паровоздардың орнын біртіндеп дизель және электр пойыздар алмастыра бастады.
-
- Төлепбек Жантай
- Есбол Бозан
- Виктор Франкл
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі