«ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТТІҢ АҒЫЛШЫН ТІЛІНІҢ ДАМУЫНА ӘСЕРІ» - Жидебаева Ділнәз Серікбайқызы

     Аннотация.Бұл мақалада жасанды интеллекттің ағылшын тілінің дамуына әсері қарастырылады. Қазіргі таңда цифрлық технологиялар мен жасанды интеллект құралдары адамдардың қарым-қатынас жасау тәсілін өзгертіп, тілдің дамуына ықпал етуде. Әсіресе ағылшын тілі халықаралық коммуникация тілі болғандықтан, жасанды интеллект жүйелерінде кеңінен қолданылады. Мақалада ChatGPT, Grammarly, Google Translate сияқты технологиялардың тілдік ортаға әсері, академиялық жазылым мен сөйлеу дағдыларын дамытудағы рөлі талданады. Сонымен қатар интернет тілі, қысқартылған сөздер және онлайн коммуникацияның ерекшеліктері қарастырылады. Зерттеу нәтижесінде жасанды интеллекттің ағылшын тілінің қолданыс аясын кеңейтіп, тіл үйрену процесін жеңілдететіні анықталды.

     Тірек сөздер. Жасанды интеллект, ағылшын тілі, цифрлық технологиялар, академиялық жазылым, онлайн коммуникация, ChatGPT, тілдің дамуы, интернет тілі.

     XXI ғасыр — технологияның қарқынды даму ғасыры. Қазіргі қоғамда жасанды интеллект күнделікті өмірдің маңызды бөлігіне айналып отыр. Білім беру, медицина, бизнес және коммуникация салаларында жасанды интеллект технологиялары кеңінен қолданылуда.

     Соңғы жылдары ағылшын тілі мен жасанды интеллект арасындағы байланыс күшейе түсті. Ағылшын тілі халықаралық тіл болғандықтан, көптеген цифрлық платформалар мен жасанды интеллект жүйелері осы тілде жұмыс істейді. Бұл жағдай ағылшын тілінің әлемдік деңгейде таралуына және жаңа форматта дамуына әсер етуде.

     Қазіргі таңда адамдар мәтін жазу, аударма жасау, грамматикалық қателерді түзету және ақпарат іздеу барысында жасанды интеллект құралдарын жиі пайдаланады. Мұндай технологиялар тіл үйрену процесін жеңілдетіп қана қоймай, тілдің құрылымы мен қолданылуына да өзгерістер енгізуде.

     Бұл мақаланың мақсаты — жасанды интеллекттің ағылшын тілінің дамуына әсерін талдау және оның қазіргі қоғамдағы рөлін анықтау.

     Жасанды интеллект — адамның ойлау қабілетін модельдеуге арналған технологиялар жүйесі. Қазіргі AI құралдары мәтін құрастыру, сұрақтарға жауап беру, аударма жасау және сөйлеуді тану сияқты күрделі тілдік тапсырмаларды орындай алады.

     Ағылшын тілі жасанды интеллект технологияларында негізгі тілдердің бірі болып табылады. Себебі интернеттегі ақпараттың үлкен бөлігі ағылшын тілінде жазылған.      Сондықтан көптеген AI жүйелері ең алдымен ағылшын тілінде дамиды.

     Бүгінгі күні адамдар:

• мәтін жазу үшін;

• грамматиканы тексеру үшін;

• жаңа сөздерді үйрену үшін;

• аударма жасау үшін;

• академиялық жұмыстар орындау үшін

жасанды интеллект платформаларын қолданады.

     Бұл технологиялар ағылшын тілін үйренуді жеңілдетіп, оқушылар мен студенттердің тілдік дағдыларын дамытуға көмектеседі.

     ChatGPT платформасы қазіргі таңда кең таралған жасанды интеллект құралдарының бірі болып табылады. Бұл жүйе пайдаланушыларға мәтін жазуға, сұрақтарға жауап беруге және ағылшын тілінде қарым-қатынас жасауға мүмкіндік береді.

     ChatGPT арқылы:

• эссе жазуға;

• жаңа сөздерді үйренуге;

• диалог құруға;

• грамматиканы түсіндіруге;

• speaking practice жасауға болады.

     Бұл әсіресе ағылшын тілін үйренушілер үшін өте тиімді құрал болып саналады.

     Grammarly платформасы академиялық ағылшын тілін дамытуда маңызды рөл атқарады. Бұл бағдарлама грамматикалық, орфографиялық және стильдік қателерді автоматты түрде тексереді.

      Студенттер мен оқушылар Grammarly арқылы:

• академиялық эсселерін;

• ғылыми мақалаларын;

• ресми хаттарын түзете алады.

     Нәтижесінде академиялық жазылым сапасы жақсарады және ағылшын тіліндегі сауаттылық деңгейі артады.

     Жасанды интеллект пен әлеуметтік желілер ағылшын тілінің өзгеруіне де ықпал етуде. Қазіргі интернет кеңістігінде қысқартылған сөздер, жаңа сленгтер және бейресми сөйлеу формалары жиі қолданылады.

     Мысалы:

• LOL (laughing out loud);

• BTW (by the way);

• OMG (oh my God);

•  IDK (I don’t know)

сияқты қысқартулар онлайн коммуникацияда кең таралған.

     Сонымен қатар emoji, meme және қысқа мәтіндер қазіргі ағылшын тілінің жаңа ерекшеліктеріне айналып отыр. Бұл өзгерістер тілдің икемді және үнемі дамып отыратын құбылыс екенін көрсетеді.

     Жасанды интеллекттің ағылшын тілін дамытудағы көптеген артықшылықтары бар.

     Артықшылықтары:

• тіл үйренуді жеңілдетеді;

• ақпаратқа қолжетімділікті арттырады;

• грамматикалық қателерді түзетуге көмектеседі;

• speaking және writing дағдыларын дамытуға мүмкіндік береді;

• уақытты үнемдейді.

     Сонымен қатар кейбір кемшіліктері де бар:

• оқушылардың технологияға тәуелді болуы;

• дайын мәтіндерді көшіру қаупі;

• сыни ойлау қабілетінің төмендеуі;

• тілдік қателердің толық жойылмауы.

     Сондықтан жасанды интеллектті тиімді әрі дұрыс пайдалану маңызды.

     Қорытынды

     Қорытындылай келе, жасанды интеллект қазіргі ағылшын тілінің дамуына үлкен әсер етуде. AI технологиялары тіл үйрену процесін жеңілдетіп, адамдар арасындағы коммуникацияны жылдамдатуда.

     ChatGPT, Grammarly және Google Translate сияқты платформалар ағылшын тілін меңгеруге жаңа мүмкіндіктер ашуда. Сонымен қатар интернет тілі мен онлайн коммуникация ағылшын тілінің жаңа формаларының қалыптасуына ықпал етуде.

     Дегенмен жасанды интеллектті пайдалану барысында оқушылардың өз бетінше ойлау және тілдік дағдыларын дамыту мәселесіне де назар аудару қажет.

     Қазіргі қоғамда жасанды интеллект пен ағылшын тілі бір-бірімен тығыз байланысты дамып келеді. Сондықтан бұл тақырып болашақта да өзектілігін сақтайды.

     Пайдаланылған әдебиеттер

1.ChatGPT

2.Grammarly

3.Google Translate

4.The Cambridge Encyclopedia of the English Language Crystal D. The Cambridge Encyclopedia of the English Language. Cambridge University Press, 2003.

5.English as a Global Language Crystal D. English as a Global Language. Cambridge University Press, 2012.

6.Linguistics бойынша ғылыми еңбектер мен интернет материалдары.