Ғұндардың Батыс елдерін бағындырған жеңімпаз жорықтары Аттила патшаның атымен тығыз байланысты. Осы жорықтардың арқасында ғұндар Еуразия кеңістігінде үстемдік жүргізген.
Аттила - әйгілі Ғұн империясының әміршісі, шамамен 400 - 453 жылдары өмір сүрген. Оны Аттила деп сол кездегі латын тілінде, яғни Рим империясының мемлекеттік тілінде атағандықтан тарихта осы есім қалыптасты. Алайда оны әр халық әр түрлі атайды. Ғұн ордасымен тығыз байланыста болған герман тайпалары мен Скандинавия тарихында Этцель (Еtzеl), славяндарда Атыл, қазақ және басқа түркі халықтарында Еділ деген атпен белгілі. Бабамыздың есімінің түбірі Еділ өзенінің атауымен байланысты болуы мүмкін.
434 жылы Ғұн империясының билеушісі Руғила өлгеннен соң мемлекет билігі оның немере інілері Бледа мен Аттиланың қолына тиеді. Аттила 10 жылдай немере ағасы Бледамен бірге билік етеді. 445 жылдан бастап билікті өз қолына алады.
Аттиланың тұсында империя өзінің шарықтау биігіне көтеріледі. Шығыста - Кавказға, батыста Рейнге, солтүстікте - даниялық аралдарға, оңтүстікте - Дунайға дейінгі жерлер Ғұн империясының иелігіне айналады. Аттила әскері 447 жылы Фракия мен Иллирияны талқандап, Фермопил мен Константинопольге дейін жетеді. Қуатты Шығыс Рим империясына (Византия) жорық жасап, оны тізе бүктіреді. 451 жылы Галлияға басып кіреді. Мұның соңы тарихта бұрын болмаған үлкен қырғын, осы дәуірдің ұлы оқиғасы - Каталаун (Франция жерінде) шайқасына алып келеді. 452 жылы Италияны ойрандап, Падуя, Милан секілді қалаларын алады. Алайда ол Рим қаласын қиратпай, тек салық жинап кері кайтады. Еділ патшаның кезінде Ғұн империясы аумағын кеңейтіп, көркейе түскен. Қаншама халықтар мен қалалар Еділдің алдында бас иген. Осылайша Ғұн империясының даңқын аспанға шығарған жаужүрек Еділ қаған 453 жылы қайтыс болды. Оның денесі Тисса өзенінің арнасына жерленген. Аттиланың өлімінен кейін ғұн тайпалар одағы ыдырап, тарап кетті.
Жер қайысқан қолымен Еуропаны тізе бүктіріп, қол астына қаратқан бабамыз Еділ - Аттиланың есімі «адамзат тарихындағы ұлы адамдар - Александр Македонский мен Юлий Цезарь есімдерінің қатарында» аталады.
Аттила жайлы көп изден дим
Мен туралы жазылған ба? Басқа да жазбалар деген жерде ең соңында. Wow
Көп көп рахмет
Керемет тарихтан жарайсың деген белгі алдым!
Өте жақсы жазыпты.көп көп рахмет❤
Бул малимет Маган унады.Мундагы Аттила туралы малимет дурыс екен.Себеби мен сабакка барганда мугалим дурыс деди.Муны жазган адамга коп ракмет.Маган бул малиметтин коп комеги тиди.Бул малиметтин коптеген магынасы бар.Адамдар ешкашан бундай малиметти керекте кылмайды.Себеби олар тек коптеген сайттарда отырады.Менин осы малиметти окыган,осы малиметти окыгысы келесин,окыйтын адамдарга айтарым тек осы малимет аркылы шага Аттила туралы коп малиметтер билуге болады.Коп коп рахмет.Тек айтарым мол,Рахмет,рахмет коп коп.
керемет
Керемет керекті мәлімет сабаққада.
Маған қатты ұнады! Жақсы жазылған екен!
Маған қатты ұнады!
Көп рахмет!
Көп көп рақмет және маған керекті
Рахмет көп көп
Көп көп рахмет
рахмет
Бұл өте жақсы шығыпты
Керемет
Жаксы жазыпты
Көп -көп рахмет
Керемет оте кушти унады админ рх ✊
Маган унады керемет
Үлкен рахмет☺
Маган унамады батыска жорыгы туралы жазылмаган
Өте жақсы жазылған керек ақпарат екен рахмет
Адина сен жөндеп қара барлығы жазылған
Шынымен өте жақсы екен
Дәл маған керек болып тұр еді осыны шығарған адамға алғысымды айтамын
менің алғысым шексіз өте қатты ұнады алғысым шексіз
16.04.2019
өте керемет
көп көп рахмет!Атилла туралы деректер рас.осындай мəлімет қазақстан тарихы пəніне сай келеді.жазған адамға алғысым шексіз.
Маған сол мәлемет ұнады
Рахмет
Маған қатты ұнады.Рахмет
Маған ұнады.Рахмет
Тамаша.Рахмет!!!!
Зор.
Өте жақсы нақты жазылған тамаша
Көп көп рахмет. Апайдан өте жақсы деген баға алдым. Тағы да көп көп рахмет.
Оте керемет
Көп рахмет сізге алла разы болсын маған қатты ұнады мен апайдан тек жақсы баға алдым көп көп рахмет сізге
Маған қатты ұнады
Рахмет өте рахмет
Өте керемет
Маған ұнамады бірақ мəлеметтер жақсы жазылған екен маған ұнамаған себебі ішінде Аттила туралыы мəлемет берген адамның есімі жоқ!
Бул малимет маган катты унады..
Коп коп рахмет
Аттила қандай жерлепді басып алғанын айтыңдаршы
Аттила туралы коп малиметтер алдым коп рахмет
Өте керемет
Өте жақсы жазылған. Аттила туралы өте көп ақпараттар жазылған екен. Бір сөзбен айтсам маған ұнады.
Рахмет
Томирис, еділ патша елтері хан
Көп - көп рахмет
👎👎👎👎 мугалым Кате дедген жок👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍👍
Аттила туралы бұл мақала өте қызықты әрі танымдық жазылған.
Аттила – ғұндардың ұлы көсемі, Еуропаға дейінгі алып империя құрған тарихи тұлға. Мақалада оның ерлігі мен тарихи рөлі жақсы ашылып, оқырманға түсінікті жеткізілген.