Өлең, жыр, ақындар

Алдар Көсе мен бай (I нұсқа)

Алдар көсе байдың қойын жайыпты. Жайып жүріп, бір күні шықпақ болыпты. Байдың баласы жоқ екен. Қойнына ыстық нанды тығып, қойына кетіп бара жатса, Алдар көсе келіп:

— Бай, сенімен құшақтасып кетейін, — деп, байға келіпті. Байға «қош» деп, құшақтасып көрісіпті. Қойнындағы ыстық нан қойнын күйгізсе, бай нанды:

— Ит жегір-ай, — деп, лақтырып жіберсе, Алдар көсе:

— Ит жегенше, мен жейін, — деп, сол арада нанды жеп алыпты.

Байдың үш қызы бар екен. Үлкенінің аты — Жуанбіз, ортаншысының аты — Ортаншыбіз, кішісінің аты — Жіңішкебіз екен. Әсіресе, кіші қызы сұлу екен. Алдар көсе байға айтыпты.

— Байеке, байеке, жіңішке бізіңізді бере тұрсаңыз. Етігімді тігіп алайын, — дейді.

Бай:

— Үйге барсаң, қатын береді, — дейді. Алдар көсе үйіне келіп:

— Бай Жіңішкебізді маған ал деді, — деп, қатынына айтыпты. Қатыны «бермеймін» десе, Алдар көсе байға айқай салыпты. Сөйтсе, бай ашуланып, қатынына:

— Бер, — депті. Қатыны Жіңішкебізді Алдар көсеге беріп жіберіпті. Алдар көсе Жіңішкебізді алып келе жатса, бір таз қой бағып жүр екен. Алдар көсе тазға айтыпты.

— Тазым, тазым, басыңды жазып берейін бе? — депті. Таз:

— Мақұл, — депті.

— Көк серкеңді әкел, — деп, серкені сойып, қарнын-жынын таздың басына қаптап:

— Сен енді осы құдыққа түсіп, жылын. Қасыңа бір ешкі байлап қоясың. Сол ешкі маңырағанда, тазың кетеді, — деп, ешкіні байлап кетіпті. Сөйтсе, қой кетіп қалыпты. Алдар көсе Жіңішкебізбен келе жатса, бір қарт қос айдап жүрсе, сартқа келіп, Алдар көсе қартқа айтыпты.

— Сарт, мен сенің үйіңнен тамақ ішіп шықтым. Қатының тамағыңды даярлап тұр, маған «сен айдай тұр» деді, — депті. Сарт сеніп, үйіне кетіп қалса, өгізінің құйрығын кесіп, жерге қадап, екі өгізді Жіңішкебізбен бір белдің астына апарып қойып, сартқа айқайлапты.

— Сартақ сарт, өгізің жерге кіріп кетті, — деп айқайлайды. Сарт келіп, құйрықты тартса, Алдар көсе «жұлынады, тартпа» десе, сарт болмай, жұлып алыпты.

— Әне, жұлма десем де жұлды.

Сарт жерді қазып-қазып, таба алмай, сарт үйіне кетіпті.

Алдар көсе Жіңішкебізді, екі өгізді алып, жолына түсіпті.


Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:

Пікірлер (14)

арсик вектор

жаксы ертеги

Aray

Алдар көсе деген ертегі маған ұнайды. Алдар көсе ертегі маған өте қызықты. Себебі Алдар көсе маған қатты ұнайды

Акдаулет

Кушти керемет

Нұрайым

Жақсы

Myrza

Өте керемет!

Мадина

Алдар көсе ен қу және ен тапқыр персонаж

Айша

Өте керемет үй жұмысына арналған

Дастан

Күшті үй жұмысына арналған жаттап беруге болады

Нұркен

Өте керемет ертегі үй жұмысына арналған

Нұркен

Өте керемет жақсы ертегң

Менннн ғой

Өте керемет мазмұны оңай күштііу

Менннн ғой

Өте керемет мазмұныда күшті мәтін ғойй

Али

Өте керемет ертегі! Алдар Көсе байдың қойын жайып жүріп, ыстық нанмен алдап, сосын қызы Жіңішкебізді алып, тағы да тапқырлық танытып жүргені – қазақ фольклорының алтын қоры ғой. Әр оқиғасы күлкілі әрі ой салатын, қулықпен әділеттіліктің жеңетінін көрсетеді. Балаларға да, үлкендерге де өте пайдалы, тапқырлық пен ақылдылықты үйретеді.

Bilim-all сайтында осындай классикалық ертегілерді жинап, қолжетімді етіп қойғаны үшін үлкен рахмет! Алдар Көсе сияқты ақылды болсақ, өмірде көп нәрсе жеңіл болар еді. Алдардың қулығына қызықтым, әсіресе құдыққа серке қарнын лақтырып, тазды алдағаны өте әдемі шығарылған.

Мектепте оқып жүргенде де осы ертегіні жақсы көретінмін, қазір де оқыған сайын күлемін әрі ойланамын. Баршаңызға осындай қызықты әңгімелермен күн өткізу бұйырсын! Алдар Көсе – мәңгілік кейіпкер!

Пікір қалдырыңыз