Әңгіме мен мақала – 214-бет

Ортеке

Ортеке

30.11.2019
Аңшы Құламерген таутекені көп атқан екен. Құламергеннің анасы баласы әрбір саяттан қайтқан сайын бір жапырақ етті кесіп қыл арқанға кигізіп қояды екен. Күндердің күнінде арқан етке...
Толық оқу
Еркеатан (ІІ нұсқа)

Еркеатан (ІІ нұсқа)

30.11.2019
Баяғыда шал мен кемпір болады. Олардың жалғыз қызы, мал дегенде, боталаған түйесі бар екен. Қыз бала ерке атанға бауыр басып, әбден үйренісіп кетеді. Күндердің күнінде қыз бой жеті...
Толық оқу
Еркеатан күйі (І нұсқа)

Еркеатан күйі (І нұсқа)

30.11.2019
Баяғыда бір шал мен кемпір болған екен. Олардың Еркетай деген жалғыз қызы бар екен. Еркетайдың ботасынан өзі ақ ірімшік беріп, еркелетіп, үйретіп асыраған тайлағы бар екен. Еркетай...
Толық оқу
Ақсақ қаз (ІІІ нұсқа)

Ақсақ қаз (ІІІ нұсқа)

30.11.2019
Баяғы өткен заманда шал мен кемпір болады. Олардың ақсақ қазы бар екен. Мал дегенде жалғыз өгізі болады. Кедейшілік, жоқшылықтан әбден жауыр болады. «Ұлынабалы-ысынабалы» деген жер...
Толық оқу
Ақсақ қаз (ІІ нұсқа)

Ақсақ қаз (ІІ нұсқа)

30.11.2019
Жазғы жасыл жайлаудың көз құртын тартар сәнінің бірі — көл жағалай, өзенді бойлай жүретін, жайлау төсін думанға бөлеген қаз болса керек. Ақ қанат балапандарын артынан ертіп, өзіне ...
Толық оқу
Жаяу дел-дал

Жаяу дел-дал

30.11.2019
Ертеде бір сыбызғышы бай болыпты. Сыбызғының назды қоңыр үнін ести-ести жылқылары да сыбызғы даусына әбден үйреніп алыпты. Бай сыбызғы тартқанда өрісте жатқан жылқылары шұрқырап қо...
Толық оқу
Өлім үстінде

Өлім үстінде

29.11.2019
1913 жылдан 1916 жылға дейін Қарағандыны ағылшын капиталистері пайдаланып тұрған кезде жер астында шанашы болып істедім. «Шанашы» дегеніміз — забойшылардың өңдірген таскөмірін ағаш...
Толық оқу
Күй сандық

Күй сандық

29.11.2019
Жаугершілік заманында бір ақсақал адам торғауыттардың қолына түседі. Торғауыттар оны ауылына әкеліп, аяқ-қолына кісен салып тастайды. Сол кезде ауылға бір сыбызғышы келеді. Ауыл ад...
Толық оқу
Жеті атым

Жеті атым

29.11.2019
Өзі кедей, өзі сыбызғышы Делдал деген адам болыпты. Делдалдың бірінен-бірі өтетін жүйрік жеті аты болады. Бір күні жеті ат ұры қолына түседі де, жеті жүйрікті ұрылар алып кетеді. Ж...
Толық оқу
Ат келді

Ат келді

29.11.2019
Бір тойда тұс-тұстан келген халық атпен бірге бәйгеге Көгалай дегеннің көк аты қосылады. Көк ат ұзақтан келген екен де, той істеген елдің ешкімі оның сырын білмейді. Сондықтан оған...
Толық оқу
Өрелі кер (ІІІ нұсқа)

Өрелі кер (ІІІ нұсқа)

29.11.2019
Байдың жылқысын шауып алған бай кері атты шідерлеп бөлек бақтырады. Жылқы соңынан қуа келген жылқышылар жылқыны тартып алғаннан кейін кер аттың жоқ екенін біледі. Сөйтіп, екі жігіт...
Толық оқу
Өрелі кер (ІІ нұсқа)

Өрелі кер (ІІ нұсқа)

29.11.2019
Бір байдың өріс тола жылқысын жау айдап кетеді. Жаудың шапқыншылары қалың жылқыны қораға айдап келгенде байдың көзі ең алдымен қамыс құлақ кер атқа түседі. Бай жал құйрығы сүзілген...
Толық оқу
Өрелі кер (І нұсқа)

Өрелі кер (І нұсқа)

29.11.2019
Бай есігінде күн көрген бір кедей жігіттің шапса да, жорғаласа да алдына ат салмаған кері аты болады. Мал мен дәулет бермесе де, елге атағын жайған әрі жүйрік, әрі жорға ат берген ...
Толық оқу
Өрелі көк

Өрелі көк

29.11.2019
Ертеде бір кедей бай аулында болатын бәйгеге жүйрік көк атын қосуға келеді. Түнде өрелеп қоя берген атын әлдекімдер ұрлап кетіпті. Таңертең кедей байғұс ауыл адамдарынан «Өрелі көк...
Толық оқу
Қос келіншек (ІІ нұсқа)

Қос келіншек (ІІ нұсқа)

29.11.2019
Бір бай өзінің екі ұлына елдегі қыздарды түгелдей таңдап жүріп, баламның теңі осы болар-ау деген екі қызды келін ғып түсіреді. Байдың қос келіні де байдың өзі дәрежелес дәулетті ад...
Толық оқу
Қалажан қашқан

Қалажан қашқан

29.11.2019
Ертеде біреудің Қалажан деген келіншегі болады. Қалажан көрікті, сымбатты болса керек. Ол тұрмысқа шыққаннан кейін қосағына көңілі толмай, ауыл арасының Кит деген жігітімен күйеуін...
Толық оқу
Кербез қыз (V нұсқа)

Кербез қыз (V нұсқа)

29.11.2019
Құба жонда жылқы бағып жүрген жылқышы жігіт жақын маңдағы ауылдардың біріне қыдырып барса, үйде тұлғасы көз тартып, көңілді баурарлықтай, ақ тістері тізілген, алма мойны үзілген, қ...
Толық оқу
Телқоңыр (ІІ нұсқа)

Телқоңыр (ІІ нұсқа)

29.11.2019
Дәулеті шалқыған, елге беделі артқан бір ұлықтың төскейді жайлаған қаптаған қалың жылқысының ішінде мәпелеген қоңыр тұлпары болыпты. Қоңыр ат қамыс құлақ, тік бақай, бөкен қабақ, с...
Толық оқу
Телқоңыр (І нұсқа)

Телқоңыр (І нұсқа)

29.11.2019
Қазақпен моңғол жауласып тұрған ерте кезде екі жетім бала болыпты. Екі жетімнің үлкені ештемемен шатағы жоқ жуас екен де, кішісі пысық, ән құмар, әрнеге әуес, домбырашы екен. Талап...
Толық оқу
Есте қалған екі оқиға

Есте қалған екі оқиға

28.11.2019
Менің әкем Ахан Дүйсенұлы — бүкіл өмірін осы Успен руднигінде жұмысшылықпен өткізген адам. Ұзақты күн жүріп жұмыс істегендегі табысы шиеттей жеті бала мен қарт анамызды асырауға же...
Толық оқу
Жығылған үстіне жұдырық

Жығылған үстіне жұдырық

28.11.2019
Кейін сол Хорбатель басқарған «Юнский» шахтасында шанашы болып істедім. Қазіргі жас шахтерлерге «шахтада шанашы болып істедім» деген сөз біртүрлі жат естіледі. Біз ол кезде қара же...
Толық оқу
Айран ішу

Айран ішу

28.11.2019
Қожанасыр досы екеуі бірігіп айран сатып алады. Олар айранды ішкелі отырғанда, досы табақтың ортасын сызып: — Мен өз жағыма тәтті қосайын деп едім, — дейді. — Ау, айран сұйық емес ...
Толық оқу
Шие

Шие

28.11.2019
Әпенді байдың шиесін жинауға жалданады. — Саған ақша төлемеймін. Жарты күн істейсің, — дейді, — ал сосын шиені қанша жесең, сонша же. Шарт бойынша, күн түс болғанда, Әпенді талдың ...
Толық оқу
Кімді айыптау керек

Кімді айыптау керек

28.11.2019
Қожанасыр ұстаған бөденелерінің жүнін жұлып, оларды қуырыпты да, қазанды жауып, мұның аңшылығы шамалы деп жүргендерді қонаққа шақыруға кетеді. Сол арада аңдып жүрген қулардың бірі ...
Толық оқу
Әдептілік үшін сый

Әдептілік үшін сый

28.11.2019
Базардан бір қадақ жаңғақ алып орамалға түйген Қожанасыр үйіне қарай бара жатады. Жол-жөнекей бір бала әдептілік пен иіліп: — Ассалаумағалайкүм! — деп сәлем береді. Баланың әдептіл...
Толық оқу
Қожанасыр мен қолөнершілер

Қожанасыр мен қолөнершілер

28.11.2019
Бір күні Қожанасыр бұқашығын сатуға базарға шығарады. Еріккен қолөнершілер Қожаны қылжақтамақ болады. «Біз оған бұқашықты ат деп айтайық», — деп келіседі өзара. Олар солай істейді....
Толық оқу
Бір кесек мұз

Бір кесек мұз

28.11.2019
Базардан бір кесек қой етін алған Қожанасыр үйіне келеді. — Не әкелдің? — деп сұрайды әйелі.
Толық оқу
Әрқайсысына өз аяғын қайтарады

Әрқайсысына өз аяғын қайтарады

28.11.2019
— Балалар аяқтарын суға салып, шулап отыр екен: «Менің аяғым қайда», — дейді бір-біріне. «Жоқ, бұл Хусейннің аяғы». — «Біздің аяқтарымыз ауысып кетті, аяқты суға салмайық» деп едім...
Толық оқу