А әріпінен басталатын қазақша есімдер тізімінде ұл және қыз балаға арналған әдемі, мағыналы және заманауи аттар берілген. Бұл бетте адам аттары мен олардың мағынасы ұсынылған.
Бұл бөлімде А әріпінен басталатын ұл есімдері, қыз есімдері және есімдердің мағынасы жинақталған.
қазақ есімі — айбат, айбын. Бұл есім сәбиге айбатты, айбынды болсын деген мақсатпен қойылады. Сыйлап, құрметтеп айту түрі — Айаға, Айеке, еркелетіп айту түрі — Айбаржан, Айке, Айкеш, Айкен.
араб тілінен айдар — күшті + ғали — биік, жоғары. Бұл есімнің бірінші нұсқасы Хайдарғали болу керек. Бұл есімнің бірінші сыңарын хайдар «арыстан» деп білсек, екінші сыңары араб тілінен — ғали - Әли. Сонда Хайдарғали арыстан Ғали, батыр Әли деген мағынаны білдіреді. Түрі — Айдаралы.
қазақтың сөзі ай + иран тілінен алынған зада — «бала» сөздерінен жасалған есім. Ай сияқты аса әдемі, көрікті бала деген мағына береді.
біріккен қазақ сөздері айна + бек. Пәктіктің, тазалықтың, адалдық пен шынайылықтың бейнесі.
"ай" мен "сұлтан" сөздерінен жасалған есім, сәби айдай болсын, өз ортасында сұлтандай қадірлі болсын деген ниетпен қойылады. Сұлтан араб тілінен – "билеуші, әкім".
"ай" мен "ару" сөздерінің қосындысы. Айдай сұлу ару болсын ниетпен қойылған.
бұл есім, негізінен, түрік қыздарына жиі қойылады. "Ай нұры" деген мағына береді.
Есімнің мағынасы мен сипаттамасы: Мағынасы: Мейірімділік, жанашырлық, қамқорлық, мәпелеу. Шығу тегі: Қазақ тілінен алынған («аялау» сөзінен), сондай-ақ араб тілімен де байланыстырылады. Тілек-ниет: Ата-аналар баласы мейірімді, жанашыр, аяулы болсын және тағдыры қатерлерден аулақ болсын деген ниетпен қояды. Аяла есімі қазақ қоғамында кең таралған, позитивті қасиеттермен ассоциацияланатын, баланың нәзік тұлғасын айқындайтын әдемі есімдердің бірі.
Аяулым есімі — қазақ тілінен шыққан, «аяулы», «сүйкімді», «ардақты», «менің жаным, қымбаттым» деген мағыналарды білдіретін әйел есімі. Бұл есім нәзіктік пен сұлулықты, қазақ халқының дәстүрлі құндылықтарын білдіреді, сондай-ақ бұл аттас жандар жұмсақ әрі қырсықтау мінезді болып келеді. Есімнің ерекшеліктері: Мағынасы: Аяулы, ардақты, сүйкімді, қымбатты. Төркіні: Қазақ тілі.Мінезі: Аяулым есімді арулар жұмсақ, сүйкімді болғанымен, қырсық мінезді келеді. Танымал тұлғалар:Аяулым Тажибаева — волейболшы, спорт шебері.Аяулым Мұсабекова — шаңғышы.
Асылым есімінің мағынасы қазақ тілінде «асыл», «қымбат», «баға жетпес», «текті», «бекзат» дегенді білдіреді. Бұл есім қыз балаларға жиі қойылады және ата-анасының баласына деген шексіз сүйіспеншілігі мен оның өміріндегі құндылығын, ерекшелігін көрсетеді. Есімнің негізгі сипаттамалары: Шығу тегі: Қазақ тілінен шыққан, араб тілінің де әсері бар («асыл» сөзі арабша «текті», «ақсүйек» мағынасын береді). Мағынасы: «Менің асылым», «менің қымбаттым» деп аударылады. Тұлғалық сипаты: Асылым есімді адамдарды көбіне мейірімді, бауырмал, адамгершілігі жоғары, ізденімпаз және нәзік жандар ретінде сипаттайды. Асылым — баланың таза, пәк және бағалы екенін білдіретін, қазіргі таңда Қазақстанда сәбилерге жиі қойылатын танымал, көркем есімдердің бірі.
Адина есімі — негізінен парсы және араб тілдерінен енген, «жұма», «мейрам», «әдемі» немесе «нәзік» деген мағыналарды білдіретін нәзік те терең есім. Көбіне жұма күні туған қыз балаларға қойылады. Бұл есімді иеленушілер жауапкершілігі жоғары, тәртіпті, қиялшыл және өмірдің қиындықтарын жеңе алатын тұлғалар ретінде сипатталады.Адина есімінің негізгі мағыналары мен сипаттамалары: Төркіні: Парсы тілінен («одина» — жұма) және араб тілінен («нәзік», «әдемі») шыққан. Мағынасы: Жұма күні туған, мереке, көркем, сұлу, нәзік. Тұлғалық қасиеті: Адина есімді қыздар әдетте еңбекқор, жауапкершілігі жоғары, адамдармен тез тіл табысатын, бірақ кейде импульсивті (іс-әрекеті ойланбай жасалатын) келеді. Олар өмірде өз принциптеріне берік, мақсатқа ұмтылғыш, қиындықтардан қорықпайды және эстетиканы, әдемілікті сүйеді. Танымалдығы: Орта Азия, Кавказ және мұсылман елдерінде кең тараған, қазіргі таңда Қазақстанда да сәнге айналған заманауи есімдердің бірі. Қысқаша айтқанда, Адина — «жұма күнінің сыйы» немесе «нәзік ару» дегенді білдіретін ерекше есім. иран тілінен одина – 1) әдеміленген, безенген; 2) жұма күні, аптаның бесінші күні туған балаға қойылатын есім. Бұл есім бізде қыз балаларға ғана қойылады. Ал Иран тілдерінде көбіне ұл балаларға қойылады. Синонимі – Әтина.
араб тілінен енген, қазақ қыз балаларына жиі қойылатын есім. Оның негізгі мағынасы: «сенімді», «адал», «саламат», «қауіпсіз», «шынайы» дегенді білдіреді. Бұл есім ислам дінінде ерекше қасиетті болып саналады, өйткені Мұхаммед пайғамбардың анасының есімі Әмина бинт Уахб болған. Әмина есімінің толық сипаттамасы: Шығу тегі: Араб тілі. Мағынасы: Сенімді, адал, жан-дүниесі тыныш, қауіпсіз жерде болған жан. Исламдағы орны: Мұхаммед пайғамбардың анасының есімі болғандықтан, рухани маңызы жоғары. Сипаттамасы: Бұл есімді иеленген қыздар сенімді, байсалды, жауапкершілігі жоғары және адал болып келеді.Қазақ тілінде бұл есім әлі күнге дейін өз мәнін жоймаған, нәзіктік пен сенімділікті білдіретін ең танымал есімдердің бірі.
Аружан есімі — қазақ және парсы тілдерінен енген, «сұлу», «көркем», «нәзік» және «жан» (рух) деген мағыналарды білдіретін терең мағыналы есім. Бұл есімді ата-аналар қызының арудай әдемі, сымбатты, ішкі жан дүниесі таза, мейірімді әрі рухани бай болсын деген ниетпен қояды. Есімнің ерекшеліктері мен мағынасы: Тілдік негізі: Парсы тілінен «ару» (сұлу, әдемі) және «жан» (рух, жан) сөздерінің бірігуінен жасалған. Символикасы: Әдемілік, нәзіктік, рухани тазалық, мейірімділік және сымбаттылық. Танымал сипаттамасы: Аружан есімді қыздар көбіне пысық, қайсар, сәнге талғамы жоғары, иманды және сабаққа жақсы болып келеді. Қорыта айтқанда, Аружан — сұлулық пен ішкі үйлесімділікті білдіретін, ізгілікке бағытталған ерекше есім.
Аяна есімі, негізінен, араб тілінен енген, «өз көзімен көру», «айқындылық», «анықтық», «ақиқат» және «шындық» деген мағыналарды білдіреді. Сондай-ақ, бұл есім «құрметті», «қадірлі» немесе «аялау», «қорғау» деген мағыналарда да қолданылады. Аяна есімінің толық мағыналары: Араб тілінен: «ийан» сөзінен шығып, айқын, анық, ақиқат, шындық деген мағынаны береді. Қазақ тіліндегі мағынасы: «ая» (аялау) сөзіне байланысты аяулы, сүйкімді, қорғаушы, қамқоршы дегенді білдіреді. Тікелей мағынасы: Адамның айналасына нұр шашуы, адалдығы мен шыншылдығын білдіретін, айқын, анық, шындық деген ұғымдарды қамтитын, болашағы жарқын есім. Аяна есімі нәзіктік пен ақылдылықты, сонымен қатар айқын шындықты паш ететін, қазақ қыздарына жиі қойылатын есімдердің бірі.
Айкөркем есімі «ай» және «көркем» сөздерінен құралған, «айдай сұлу, көркем болсын» деген мағынаны білдіретін қазақтың дәстүрлі қыз есімі. Бұл есім қыз баланың сұлулығы мен айдындылығын, көркемдігін сипаттайды. Есімнің ерекшеліктері: Мағынасы: Ай сияқты жарқыраған, көркем, сұлу қыз. Құрылымы: Ай (аспан денесі) + Көркем (сұлу, әдемі). Тілек: Ата-ананың қызына «айдай сұлу болсын» деген ақ тілегімен қойылады. Айкөркем – нәзіктік пен сұлулықтың символы болып табылатын есім.
Бұл бетте барлық А әріпінен басталатын есімдер бар.
Иә, бұл бетте ұл және қыз бала есімдері қамтылған.
Иә, әр есімнің мағынасы жазылған.
- Рымғали Нұрғалиев
- Серік Қирабаев
- Мұхтар Әуезов
- Міржақып Дулатұлы
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі