Қазақша есімдер және олардың мағынасы - 17-бет

Бұл бөлімде қазақша есімдердің толық тізімі алфавит бойынша берілген. Мұнда ұл және қыз есімдері, адам аттары және олардың мағынасы ұсынылған.


Парзан

иран тілінен алынған фарзане — данышпан, ғұлама; ақылды.


Есімге сілтеме: Парзан

Пердебек

араб тілінен алынған парда — күш; яғни күшті, мықты.


Есімге сілтеме: Пердебек

Перизат

иран тілінен алынған — пани ~ пері + зат әдемі, сұлу, асқан сұлу, көркем қыз.


Есімге сілтеме: Перизат

Пірәлі

араб тілінен алынған пир — ауыспалы мағынасы мықты, күшті. Біріккен тұлғалы есім – Пірімғұл.


Есімге сілтеме: Пірәлі

Рабат

араб тілінен алынған рафоат — ұлылық, биіктік, жоғары дәреже.


Есімге сілтеме: Рабат

Рабия

араб тілінен — тәрбиелеуші, тәрбие беруші.


Есімге сілтеме: Рабия

Разақ

араб тілінен алынған раззақ — өмір сүруге, тіршілік етуге ризық беруші.


Есімге сілтеме: Разақ

Рай

араб тілінен жағдай, көзқарас, пікір; адамның көңіл-күйі, сезімі.


Есімге сілтеме: Рай

Райбай

дүниеге өз көзқарасы, пікірі бар, саналы адам.


Есімге сілтеме: Райбай

Райбек

араб тілінен - райы қатты, бір бет бала.


Есімге сілтеме: Райбек

Райгүл

араб тілінен — райхан гүлі.


Есімге сілтеме: Райгүл

Райл

араб тілінен — негізін салушы.


Есімге сілтеме: Райл

Райнұр

араб тілінен - жарық өмір.


Есімге сілтеме: Райнұр

Райса

грек тілінен - биязы, жұмсақ, жөн білгіш.


Есімге сілтеме: Райса

Райхан

араб тілінен — хош иісті гүл.


Есімге сілтеме: Райхан

Райымбек

араб тілінен алынған раим - рақымды, мейірімді + бек — мықты, мығым; берік, яғни мейірімді, қайырымды; бет алысынан қайтпайтын қайсар батыл, берік адам.


Есімге сілтеме: Райымбек

Райыс

араб тілінен алынған рэиса — бастық, басшы, әкім.


Есімге сілтеме: Райыс

Рақап

араб тілінен - кең, ұлан-ғайыр; мырза, жомарт, жарқын жүзді.


Есімге сілтеме: Рақап

Рақат

араб тілінен - тыныштық, тыным, тыныс.


Есімге сілтеме: Рақат

Рақым

араб тілінен алынған рәхим — қайырымды, мейірімді, ізгі ниетті. Басқа сөздердің қөсылуы арқылы да күрделі есімдер жасалады. Мәселен, Рақымбай, Рақымберді, Рақымбек, Рақымжан. Қысқартылып-еркелете айтылатын түрі — Рақыш.


Есімге сілтеме: Рақым

Рамазан

араб тілінен алынған — рамадан — күйдіруші, жандырушы. Араб жерінде бұл өте ыстық ай. Мұсылман жыл санауының тоғызыншы айы, осы айда туған балаға осындай есімдер койылған.


Есімге сілтеме: Рамазан

Рамиз

араб тілінен - белгі, таңба.


Есімге сілтеме: Рамиз

Расима

араб тілінен — рәсім, әдетті берік ұстаушы.


Есімге сілтеме: Расима

Расул

араб тілінен - хабаршы; елші, уәкіл. Біріккен тұлғалы есім — Расулбек.


Есімге сілтеме: Расул

Рауан

иран тілінен алынған рэван — жан өмір.


Есімге сілтеме: Рауан

Рауза

араб тілінен — бақша, гүл бақшасы, көгал; көрікті.


Есімге сілтеме: Рауза

Раушан

иран тілінен алынған рәушан — жарық, нұрлы, сәулетті; айқын, таза.


Есімге сілтеме: Раушан

Рафик, рафих

араб тілінен -қайырымды, жомарт, мәрт; айқын, таза, мөлдір, көрікті.


Есімге сілтеме: Рафик, рафих

Рафиха

араб тілінен алынған рафих — қайырымды, жомарт, мәрт; серік, жолдас, дос; көңілдес, яғни қайырымды, жомарт, дос қыз.


Есімге сілтеме: Рафиха

Рахила

араб және тәжік тілдерінен — пысық, елгезек қыз.


Есімге сілтеме: Рахила

Рахима

араб тілінен — мейірімді, қайырымды, рақымды.


Есімге сілтеме: Рахима

Рахия

араб тілінен — көңіл аударушы, сүйкімді, әсем.


Есімге сілтеме: Рахия

Рахман

араб тілінен — рақымды, мейірімді, кішіпейіл. Қысқаша айтылу түрі — Раман.


Есімге сілтеме: Рахман

Рахмет

араб тілінен — алғыс.


Есімге сілтеме: Рахмет

Рахметолла

араб тілінен — мейірімділік, рақымшылық.


Есімге сілтеме: Рахметолла

Рашида

араб тілінен алынған рашид — бастаушы, бағыт беруші.


Есімге сілтеме: Рашида

Рашит

араб тілінен — саналы, ақылды, парасатты; батыл, ер.


Есімге сілтеме: Рашит

Раяна

араб тілінен — 1) толық, тегіс, түзу; 2) дамыған, кемелденген, жетілген. Тағы бір мағынасы – жұмаққа кіретін қақпа.


Есімге сілтеме: Раяна

Рәбиға

араб тілінен — төртінші, төртінші қыз; көктем, көктем кезі; жолдас, серік.


Есімге сілтеме: Рәбиға

Рәзия

араб тілінен — жағымды, ұнамды, сүйкімді, сүйікті; риза, разы, қалаулы.


Есімге сілтеме: Рәзия

Рәш

араб тілінен — сіркіреп жауған жауын.


Есімге сілтеме: Рәш

Ренат

жаңа есім - орыс тіліндегі революция, наука, труд сөздерінен қысқартылып жазылған есім.


Есімге сілтеме: Ренат

Ришат

араб тілінен — ақылды; саналы, әділдік.


Есімге сілтеме: Ришат

Роза

Роза гүлі атынан қойылған.


Есімге сілтеме: Роза

Руслан

көне түркі тіліндегі Арыслан есімінің орыс тілінде өзгерген түрі.


Есімге сілтеме: Руслан

Руслана

көне түркі тілінен— Руслан есімінен қойылған қыз есімі.


Есімге сілтеме: Руслана

Руфия

иран тілінен — алтын немесе күміс тиын.


Есімге сілтеме: Руфия

Рухия

иран тілінен — көңіл-күй, рух.


Есімге сілтеме: Рухия

Рүстем

иран тілінен алынған раода — жүз, келбету бейне; тама — күшті. Сонда бұл есімнің жалпы мағынасы — батыл, күшті, мықты, зор денелі. Біріккен тұлғалы есімдер - Рүстембек, Рүстембай, Рүстемғали.


Есімге сілтеме: Рүстем

Рысбек

(қараңыз: Оразбек).


Есімге сілтеме: Рысбек

Рыскелді

(қараңыз: Оразгелді).


Есімге сілтеме: Рыскелді

Сабаз

иран тілінен алынған шаһбаз — ер, азамат, батыл; сұңқар. Біріккен тұлғалы есім — Сабазбек.


Есімге сілтеме: Сабаз

Сабаншы

көне түркі соқашы, егінші, дихан, көктемде егін айдау кезінде туған балаға қойылған есім.


Есімге сілтеме: Сабаншы

Сабатай

қазақ сөзі саба — қымыз ашыту, сақтау үшін жылқы терісінен істелген кен ыдыс; ауыспалы


Есімге сілтеме: Сабатай

Сабиғат

араб тілінен — жаңа, жас; сұлулық, әдемілік. Фонетикалық түрі. — Сәбиғат.


Есімге сілтеме: Сабиғат

Сабыр

араб тілінен — шыдамды, төзімді.


Есімге сілтеме: Сабыр

Сабыржан

сабырлы, шыдамды, төзімді кісі. Синонимі — Сабырқан.


Есімге сілтеме: Сабыржан

Сағадат

араб тілінен - бақыт, құт.


Есімге сілтеме: Сағадат

Сағат

араб тілінен алынған саад - бақытты сәт, уақыт.


Есімге сілтеме: Сағат

Сағи

араб тілінен — бақытты, ырысты, құтты; мырза.


Есімге сілтеме: Сағи

Сағида

араб тілінен — бақытты, табысты болу, рахат өмір сүруші, ауқатты.


Есімге сілтеме: Сағида

Сағира

араб тілінен — тіл алғыш, құрметті, кіші, кішкене.


Есімге сілтеме: Сағира

Сағит

араб тілінен — бақытты; ырысты; аман-есендік, саулық.


Есімге сілтеме: Сағит

Сағия

араб тілінен алынған — сагийе — қыз бала.


Есімге сілтеме: Сағия

Сағым

көне түркі тілінен саг — ақыл + тәуелдік жалғауы ым, яғни менің ақылдым, ойшылым деген мәнде қойылған ескі есім. Біріккен тұлғалы есім — Сағымбай.


Есімге сілтеме: Сағым

Сағын

қатты аңсау, құмарту, көруге ынтық болу, яғни ата-ана ұлға зар болып жүргенде көрген балаға қойылған есім. Біріккен тұлғалы есімдер — Сағынбай, Сағынғали, Сағынтай.


Есімге сілтеме: Сағын

Сағындық

ұзақ уақыт сағынып, сарғайып жүріп көрген ер бала.


Есімге сілтеме: Сағындық

Сағыр

араб тілінен — кішкене, кенже бала.


Есімге сілтеме: Сағыр

Садан

моңғол тілінен— туыс, туған-туысқан.


Есімге сілтеме: Садан

Садида

араб тілінен - нағыз, дұрыс, пайдалы; лайықты.


Есімге сілтеме: Садида

Садыбай

(қараңыз: Жақсыбай).


Есімге сілтеме: Садыбай

Садық, сыдық

араб тілінен - шын, адал, таза, ашық; сенімді адал дос.


Есімге сілтеме: Садық, сыдық

Садыр

араб тілінен алынған — кеуде, көкірек; басшы, бірінші; ұлы мәртебелі. Біріккен тұлғалы есімдер — Садырбай, Садырбек, Садырқан, Садыралы.


Есімге сілтеме: Садыр

Сайбақ

араб, моңғол тіліндегі жақсы, оңды деген мағынаны білдіретін сайын сөзіне араб тіліндегі бақ - бақыт сөзін қосу арқылы жасалған есім. Яғни, аса бақытты, жақсы ғұмыр деген мағынаны білдіреді.


Есімге сілтеме: Сайбақ

Сайда

араб тілінен алынған сейид , саид — мырза, бастық, әкім; құрметті.


Есімге сілтеме: Сайда

Сайдар

моңғол тілінде - сай (сайын), иран тілінде ие болуды білдіретін + дар қосымшасы қосылу арқылы жасалған есім. Мағынасы «жаксылық, қайрымдылық иесі» дегенді білдіреді.


Есімге сілтеме: Сайдар

Сайлау

жаңа есім, халық депутаттарын сайлау кезінде дүниеге келген балаға қойылған есім. Біріккен тұлғалы есім — Сайлаубай.


Есімге сілтеме: Сайлау

Сайлаугүл

сайлау күні туған қыз бала.


Есімге сілтеме: Сайлаугүл

Саймасай

бала әкесінен не анасынан аумайды, қатты ұксайды, дәл өзі сияқты деген мәнді есім.


Есімге сілтеме: Саймасай

Сайра

араб тілінен алынған сайера — жұлдыздар, яки жұлдызы жарқырап туған қыз.


Есімге сілтеме: Сайра

Сайрамбай

Сайрам қаласында туылған адам.


Есімге сілтеме: Сайрамбай

Сайран

бала өмірде бақытты өмір сүрсін, сайрандап жүрсін деген тілекпен қойылған есім.


Есімге сілтеме: Сайран

Сайын

моңғол тілінен— жақсы, онды. Біріккен тұлғалы есім — Сайынбек.


Есімге сілтеме: Сайын

Сақтар

бале-жаладан сақтасын деген мәнді есім.


Есімге сілтеме: Сақтар

Сақып

араб тілінен алынған сахиб — серік, жолдас, дос; таныс.


Есімге сілтеме: Сақып

Сақыпжамал

араб тілінен алынған - сұлу, көркем, әдемі. Сұлулық серігі деген мағынада.


Есімге сілтеме: Сақыпжамал

Саламат

араб тілінен - бейбітшілік, тыныштық, саулық; сәлем.


Есімге сілтеме: Саламат

Салауат

араб тілінен - қаттылық, беріктік, табандылық, тұрақтылық; қажырлылық, жігерлілік.


Есімге сілтеме: Салауат

Салтанат

араб тілінен алынған — сұлтандық, патшалық; мақтаныш, абырой, тәкаппарлық, байлық; әсемдік, асқан әдемілік, сән-салтанат.


Есімге сілтеме: Салтанат

Салық

араб тілінен салих — жақсы, ізгілікті, рақымды, тауфикты; адал.


Есімге сілтеме: Салық

Самат, сәмет

араб тілінен - мәңгі, тұрақты. Қысқарған түрі — Саматай.


Есімге сілтеме: Самат, сәмет

Самға

аспанға ұшу, шарықтау.


Есімге сілтеме: Самға

Самұрат

иран тілінен алынған шах + араб тілінен алынған мурад, Мақсатына жеткен шах. Синонимдері — Шахмұрат, Шаймұрат, Шамұрат.


Есімге сілтеме: Самұрат

Сана

бала ынталы, ақылды, парасатты болсын деген тілекпен қойылған есім.


Есімге сілтеме: Сана

Санат

араб тілінен алынған - өнер, сәулет, жарасым; ұлылық, дәреже.


Есімге сілтеме: Санат

Сандуғаш

көне түркі тілінен сандувач — бұл-бұл.


Есімге сілтеме: Сандуғаш

Сандыбай

қазақ тілінен алынған санды — әдеттен тыс, сирек кездесетін + бай.


Есімге сілтеме: Сандыбай

Санжар

араб тілінен - патша, император. Түркі тілдерінде — тесіп, түйреп өтуші деген мағынаны білдіреді.


Есімге сілтеме: Санжар

Сансызбай

(қараңыз: Байсан).


Есімге сілтеме: Сансызбай

Сапа, сафа

араб тілінен - тазалық, ашықтық; адалдық; тыныштық.


Есімге сілтеме: Сапа, сафа

Жиі қойылатын сұрақтар

Қазақша есімдерді қайдан табуға болады?

Бұл бетте толық тізім берілген.

Есімдердің мағынасы бар ма?

Иә, барлық есімдердің мағынасы көрсетілген.