Қазақша есімдер және олардың мағынасы
Бұл бөлімде қазақша есімдердің толық тізімі алфавит бойынша берілген. Мұнда ұл және қыз есімдері, адам аттары және олардың мағынасы ұсынылған.
Әмірбек
көне түркі тілінен келген, дос, сүйікті жолдас. біріккен тұлғалы есім — әміржан.
Әшімбай
араб тілінен алынған хәшим + қазақ сөзі бай. Құрметті, қадірлі болсын деген тілекпен қойылған есім.
Баба
иран тілінен алынған бобо — арғы ата, дада. Біріккен тұлғалы есімдер — Бабажан, Бабахан, Бабанияз.
Бабағали
иран тілінен алынған бобо + араб тілінен алынған ғали, яғни Ғали ата.
Бабағожа
иран тілінен алынған бобо + араб тілінен алынған ғожа , хожа - яғни үлкен қожа.
Бабақан
иран тілінен алынған бобо + қазақ тілінен алынған қан ( хан) яғни үлкен, ата хан.
Бабанияз
иран тілінен алынған бобо + нияз —өтініш, тілек; үміт, сый, тарту. Еркелете қысқартып айту тұлғалары — Бабатай, Бабаш.
Бағашар
иран тілінен алынған бәхт + қазақ тілінен алынған ашар. Бағы ашылған, құт қонған, ырысы бар.
Бағила
Араб тілінен алынған бахи - мәңгілік, өмірлік, берік, тұрақты, мәңгі жасаушы.
Бағлан
қазақ тілінен - ерте туып, жетілген қозы. Ауыспалы мағына - жайнаған жас.
Бағыбай
араб тілінен алынған бәхт + қазақ сөзі бай. Бақытты адам деген мағыналы есім. Түрі — Бағыбек.
Бағымша
Араб тілінен алынған бақ, бах — бақыт, ырыс, құт, яғни менің бағым, ырысым деген сөз.
Бадамбай
иран тілінен алынған бадам — оңтүстікте өсетін жеміс ағашы, соның жемісі.
Базарайым
Парсы тілінен алынған базар және қазақ сөзі айым - менің қуанышым, базарым, айша жарқыраған аппағым.
Базаргүл
Парсы тілінен алынған базар және қазақ сөзі гүл, яғни гүл жайнаған қуанышым, базарым деген мағынада қойылған есім.
Базарлы
иран тілінен алынған базар +араб тілінен алынған ғали немесе әлі. Өмірі тамашаға пен қызыққа бай болсын деген тілекпен қойылған есім. Синонимі – Базарғали.
Базыл
араб тілінен алынған базл – жомарттық, мырзалық, сый тарту. Түрлері – Фазыл, Пазыл. Біріккен тұлғалы есімдер – Базылбек, Фазылбек, Фазылхан, Пазылбек.
Бай
бұл сөз түркі халықтары тілінде мал-дүниесі мол, ауқатты, әлді адам деген мағынаны білдіреді.
Байарыстан
арыстан сияқты батыл, ер жүрек балаға бай болсын деген тілекпен қойылған есім.
Байбақты
дүниеге, өмірге бай адам, ер бала келеді деп күтті, үміттенді деген мағыналы есім.
Байбарыс, бейбарыс
бұл түрікмен, татар, қазақ, қырғыз тілдердегі ескі есім. Барыс ертедегі түркілердің жыл санауындағы үшінші жыл аты, сол жылы туған балаға осындай ат қойылған.
Байбосын , байболсын
бала дәулетті, күйлі-қуатты, бай болсын деген тілекпен қойылған есім.
Байбөрі
көне түркі тілінен келген бөрі-қасқыр. Біріккен тұлғалы есімдер — Бөрібай, Қасқырбай.
Байғали
қазақ тілінен алынған бай + араб сөзі ғали — биік, жоғары. Өте бай адам деген мағынаны білдіреді.
Байғанат
бай + қанат, яғни сүйенері, тірегі көп, туысы мол деген мағынада қойылған есім.
Байғани
қазақ тілінен алынған бай + араб сөзі ғани — дәулетті, ауқатты, адам.
Байғожа
қазақ тілінен алынған бай + иран сөзі ходжа - қожайын, мырза, ұстаз.
Байділда
қазақтың сөзі бай + араб сөзі - дилла, алтын, алтын ақша, яғни алтынға, алтын ақшаға бай болсын деп қойылған есім. Еркелете, қысқартып айту тұлғасы — Байдаш.
Байжан
қазақ тілінен алынған бай + тәжік тілінен алынған джон, үйде бала көп бөлсын, адам саны көбейсін, өсе берсін деген тілекпен қойылған есім. Түрі — Жанбай.
Байжанбай
жанға, адамға бай болсын, баланың жолдастары, туған-туыстары көп болсын, бай болсын деген тілекпен қойылады.
Байзақ
бай + зақ —ұзақ сөзінің қысқарған түрі. Баланың өмір-жасы ұзақ болып, көп жасасын деген тілекпен қойылған.
Баймағамбет
қазақ тілінен алынған бай + иран тілінен алынған мағамбет. Атақты, даңқты, атағы жайылған. Еркелетіп айту тұлғалары — Байкен, Бәкен, Байкеш.
Байман
қазақ тілінен алынған бай + тәжік тілінен алынған ман — адам, кісі, яғни бай адам, дәулетті кісі. Түрлері — Баймен, Бәймен.
Баймұрат
қазақтың сөзі бай + араб тілінен алынған мурад — мұратына жеткен бай. Түрі — Мұратбай.
Баймырза
қазақтың сөзі бай + иран тілінен алынған - мырза. түрлері — мырзабай, мырзабек.
Байназар
қазақ тілінен алынған бай + араб тілінен алынған назар — ықылас, іңкәр, көзқарас.
Байнұр
қазақ тілінен алынған бай + араб тілінен алынған нұр. Нұры жанған, бағы асқан адам болсын деген тілекпен қойылған есім.
Байсан
біріккен тұлғалы есім. Ауыспалы мағынасы есебі жоқ, қисапсыз. Түрі — Сансызбай.
Байсары
бай + сары. Байсары есімінің соңғы «ы» дыбысының түсіп, қысқарған түрі Байсар. Синонимі - Сарыбай.
Байсұлтан
қазақ тілінен алынған бай + араб тілінен алынған сұлтан. Билік жүргізуші деген мағынаны білдіреді.
Байтас
адам өміріндегі бақыт пен байлық тастай берік, мықты болсын деген тілекпен қойылған есім.
Байтемір
баланың өміріндегі байлығы мен бақыты темірдей мықты болсын деген тілекпен қойылған есім.
Байтуғай
бала бақытты, өмірі бай боп туса екен деген тілекпен қойылған есім.
Байтұр
бақытты өмір сүр, өмірінде молшылық-береке болсын деген тілекпен қойылған есім.
Байызбай
араб тілінен алынған фаиз — молшылық, жомарттық. Тіліміздегі Жомартбай, Мырзабай есімдерімен мәндес.
Баққожа
араб тілінен алынған бахт — бақыт, құт, ырыс + араб тілінен алынған ходжа — ұстаз, мырза қожайын. Бақытты ұстаз, ырысы асқан мырза.
Бақталап
араб тілінен алынған бахи + қазақтың сөзі талап. Бағы асқан талапты, талант иесі болсын деген тілекпен қойылған есім.
Бақтарай
араб тілінен алынған бәхт + қазақтың сөзі арай. Бақыты жанған, жайнаған деген мағыналы есім.
Бақтыгүл
Араб тілінен алынған бақыт және қазақ сөзі гүл, яғни гүл жайнаған бақытты бала деген мағына беретін есім.
Бақытжан
араб тілінен алынған бәхт + иран тілінен алынған жан. Бақытты жан, бағы асқан адам.
Бақытжар
араб тілінен алынған бәхт + қазақтың сөзі жар — дос. Бақытты жолдас болсын деген тілекпен қойылған есім.
Балахмет
араб тілінен алынған бала — жүрек, жан, ес, ой, зейін; қанат, қол + ахмет. Ата-ананың сүйеніші, қанаты, тірегі. Біріккен тұлғалы есімдер — Балқыбал, Балқыбек.
Балбала
Балдай тәтті бала деген мәнді есім; араб тілінен бал - парасат, ақыл, ес, зерде, яғни ақылды, есті бала.
Балгүл
Балдай, шырынды гүл; яғни ата-ананың ең сүйікті, балдай тәтті баласы болсын деген мағынада қойылған есім.
Балғабек
балға + бек, бала балғадай мықты, берік болсын деген тілекпен қойылған есім.
Балғожа
араб тілінен алынған бал — жүрек + қожа, жүректің әміршісі, деген мағынаны білдіреді.
Балмұқан
араб тілінен алынған бал + араб тілінен алынған мухқан — қызмет етуші. Адал жүрегімен қызмет етуші.
Балта
бала өткір, қайтпас-қайсар батыл, мықты болсын деген ниетпен қойылған. Біріккен тұлғалы есімдер — Балтабай,
Балуанғали
иран тілінен алынған пахлеван — батыр, ер, күрескер, палуан + араб тілінен алынғанғали — жоғары биік. Ең мықты күрескер, батыр деген мағынаны білдіреді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақша есімдерді қайдан табуға болады?
Бұл бетте толық тізім берілген.
Есімдердің мағынасы бар ма?
Иә, барлық есімдердің мағынасы көрсетілген.
- Нарша Булгакбаев
- Азамат Төре
- Редьярд Киплинг
- Азамат Төре
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі