Қазақша есімдер және олардың мағынасы
Бұл бөлімде қазақша есімдердің толық тізімі алфавит бойынша берілген. Мұнда ұл және қыз есімдері, адам аттары және олардың мағынасы ұсынылған.
Егізбай
бұндай есімдер егіз туган балаларға қойылып отырған. Синонимі — Қосжан.
Елебай
бала елеулі, жұрт аузында атақ-даңқы шығып жүретін кісі болсын деген мағынада қойылған есім. Түрі — Еле- бек.
Елшібай
ел хабаршысы, жаршысы, ел арасындағы тыныштық сақтаушы. Синонимі — Елшібек.
Ербақ
араб тілінен алынған бақыт сөзінің қысқарған түрі. Яғни бақытты ер, батыр.
Ербосын, ерболсын
бала батыр, қаһарман, ержүрек болсын деген тілекпен қойылған.
Еркебай
ерке бала болсын деп қойылған есім. Еркелете айтылатын түрі — Еркеш.
Ерубай
қазақ тілінен алынған ер + у - соңынан ілесу + 6ай; соңынан еретін балалар көп болсын деген мағыналы есім.
Есбатыр
Естібатыр деген есімдегі ті қосымшасы түсіп қалып, Есбатыр боп кеткен. Есті, ақылды батыр болсын деген мағынаны білдіретін есім.
Есберген
жаратқан ақыл, ес берген деген мағынадағы есім. Синонимі — Есберді.
Жабағы
бұл есім о бастағы көне түркі тілінде ябғу — патшанын, хағанның орынбасары деген сөз. Жабағы сөзі осымен қатар: — бір жасар құлын; түйе мен қойдын жабағы жүні деген мағынаны да береді.
Жабай
көне түрік тіліндегі ябгу, жабгу патшанын хағанның орынбасары деген мағынаны білдіреді.
Жабайхан
көне түрік тіліндегі жабай + хан. Ханнын, хағаннын орынбасары деген ұғымды береді.
Жабырбай
көне түрік тіліндегі жабыр — жазық, кең жер + қазақтың сөзі - бай.
Жазылбек
араб тілінен алынған жазия — жазал мол, үлкен, зор + қазақтың сөзі бек.
Жақсыбай
көпке жағымды, жұртқа сүйкімді болсын деген тілекпен қойылған есім. Қысқартып-еркелете айту тұлғасы — Жакей. Синонимі — Садыбай.
Жанбай
иран мен қазақ тілдерінен — жаны бай, жомарт болсын деген тілекпен қойылған есім.
Жанбек, жәнібек
иран сөзі жан + қазақ сөзі бек. бала жаны мықты, берік, өмір жасы ұзақ болсын деген тілекпен қойылған есім.
Жанбосын
иран тілінен алынған джон + қазақ сөзі босын ,болсын - өмірі берік болсын, тірі болғай.
Жанғабыл
иран тілінен алынған джон + араб тілінен алынған қабыл, жан біткеннің қабілеттісі. Қабылетті адам.
Жармұхамбет
иран тілінен алынған йар - дос, көмекші — араб тілінен алынған Мұхамбет, Мохаммед. Мұхамбеттің досы, жәрдемшісі.
Жасыбай
қазақ есімі — баланың өмір-жасы ұзақ болсын, көп жасасын деген тілекпен қойылған есім.
Жаялаубай
жайлау сияқты кең, жайлы болсын деп қойылған есім. Синонимі — Жайлаубек.
Жексенбай
иран тілінен алынған йек — бір, шамбэ — күн + қазақ сөзі — бай. Бұрын жексенбі күні туған балаға Жексен, Жексенбі, Жексенбай деген есім берген.
Жемісбек
бала ержеткенде ата-ананың еңбегін ақтап, жемісін жегізетін болсын деген тілекпен қойылған.
Жетібай
ерте кезде 3, 7, 9 сандары киелі саналған, соған байланысты ер баланың өмір-жасы ұзақ болсын деген тілекпен осындай есімдер жиі қойылған. Қысқарта айтылу түрі — Жетен.
Жұбан
жұбану, тынышталу, екінішін басу. Ертеде баласы тұрмай жұргенде туған балаға осындай ат берген.
Жұмабике
араб тілінен — джумга — жұма, бике — хан кызы, яғни жұма күні туған ханиза. Түрі — Жұмагүл. Еркелетіп айту тұлғасы — Жүмаш.
Заманбек
араб тілінен алынған замона — дәуір, кезең + бек. синонимі — дәуірбек.
Зиба
иран тілінен алынған зебо — сұлу, көркем, әдемі, әсем. Дыбыстың өзгерген түрі — Зипа.
Ибрагим
көне еврей тілінен келген Авраам есімінің айтылу түрі. Ел ағасы деген мағыналы есім. түрлері — Ыбрайым, Ыбрай, Ыбыш, Ыбыкен, Ыбыраш.
Изатбек
араб тілінен алынған — иззат — даңқ, атақ + бек. Аса даңқты, атақты.
Ізбасар
әкесінің мұрагері, ізбасары болсын деген мақсапен қойылған есім. Қысқарған түрі — Ізтай.
Іңкәрбек
араб тілінен алынған инкар — құмар, ынтың; ата-ана перзентке зар болып, құмар болып жүргенде туған балаға қойылған есім.
Кабира
араб тілінен алынған кабир — ұлы, зор, үлкен; маңызды, байыпты, салмақты.
Кәдірбай
араб тілінен алынған кадр + қазақ сөзі бай. Күшті, құдіретті, бай деген мағынаны білдіреді.
Кәдірбек
араб тілінен алынған кадр + қазақ сөзі бек. Қадірі жоғары, кәдірлі кісі. Еркелете айтылу түрі — Кәдіртай.
Кәкімбек
араб тілінен алынған хаким + қазақ сөзі бек. Дана, білгір адам. Қысқартылып-еркелете айту түрі — Кәкен.
Киікбай
қазақ тілінен алынған киік — елік, бекен, тау ешкісі, қара құйрық тектес жабайы аң + бай.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақша есімдерді қайдан табуға болады?
Бұл бетте толық тізім берілген.
Есімдердің мағынасы бар ма?
Иә, барлық есімдердің мағынасы көрсетілген.
- Нарша Булгакбаев
- Азамат Төре
- Редьярд Киплинг
- Азамат Төре
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі