САБАҚ: қазақ әдебиеті

Мектеп:Атырау қаласы НЗМ

Күні: 31-02.04.2016

Мұғалімнің аты-жөні:Текеева Ж.Т,

Сынып:10- сынып

Қатысқан оқушылар саны: 24              Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Әдеби және тарихи ақиқат. Ілияс Жансүгіров«Құлагер» поэмасы

Осы сабақ  арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

AИ4 Салыстыру, анализ жасау

АИ3 Көркемдегіш құралдар мен стильді анықтау

AИ6 Оқу және дәлелді жауап беру

• Әдеби тақырыптардағы жасырын мағыналарды талдау және оларды қазіргі өмірмен байланыстыру
• Ақын-жазушының өзіндік қолтаңбасын, стилін анықтайды.
• Жеке сынды дәлелдеу мен ұсыну, бұқаралық ақпарат құралдарының материалдарынпайдаланып, әдеби шығармалардағы қозғалған мәселелерді талдау

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар:

• Әдеби тақырыптағы сөз мағыналарына талдау жасай алады;
• оларды қазіргі өмірмен байланыстырады;
• Ақынның өзіндік  қолтаңбасын таниды;

Кейбір оқушылар:

• Ақынның стилін анықтайды; Ақпараттық материалдарды пайдаланады;
• әдеби шығармалардағы қозғалған мәселелерді талдайды

Жетістік критерийлері

• автордың оқиға арқылы қандай мәселені көтеріп отырғанын және оны неліктен ашық айтпағандығын түсінеді, қазіргі өмірмен байланыстырады.
• шығармадан ерекше сөз қолданыстарын тауып, айрықшалығын түсіндіреді, әдебиет теориясымен (троп, фигура түрлері) байланыстырады.
• Шығармада көтерілген мәселеге қатысты көзқарасын қосымша ақпарат көздерінен алынған мәліметтер арқылы дәлелдейді.

Құндылықтар

• Қазақтың салт-дәстүрлері, атбегілік дәстүр туралы мағлұматтар беріледі. «Жігітке жеті өнер де аз» демекші Ақан серілік өнері мен өмірін үлгі ету

АКТ-ны қолдану

• Презентация, "Құлагер" фильмінен үзінділерінен сілтемелер

Пәнаралық байланыс

география, Қазақстан тарихы, қазақ тілі, орыс әдебиеті

Осыған дейін меңгерілген білім

Ілияс Жансүгіровтің өмірі мен шығармашылығы  

                                                                      Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы

5  минут

Ұйымдастыру сәті.Сабаққа  қызығушылықты ояту.

Қызығушылықты ояту

Сыныпты жылқы малына қатысты мақал -мәтелдермен 5 топқа бөлу.

1.Жақсы аттың артынан құнан ереді,

Жақсы жігіттің артынан ұлан ереді.

2.Жақсы аттан жал кетсе де,әл кетпейді.

3.Жомарт жоқтығын білдірмейді,

Жүйрік ат тоқтығын білдірмейді.

4.Жақсы ат алдынан сүрінбейді, артынан сүрінеді.

5.Жақсы жігіт пен жақсы ат көптікі.

Оқушылар мақал сөздердің мағынасын қысқаша түсіндіріп кетеді.

Бүгінгі сабақтың тақырыбы мен мақсаты және жетістік критерийлері таныстырылады.

massaget.kz/

Сабақтың ортасы

10  минут

10  минут

10  минут

20  мин

15  минут

Мағынаны тану

Алдыңғы сабақта алған білімдерін байқау мақсатында ортаға сұрақ

тар тасталады.

Сұрақтар:

1.Ақан сері Ермеймен тауының етегіндегі кімнің асына келді?

2.Осы кезде бәйгеге қанша ат жарысқа түсті?

3.І.Жансүгіров "Құлагер" поэмасын қай жылы жазды?

4.Поэма неше бөлімнен тұрады?

5.Құлагерге өз бағасын берген кім еді?

6.Жүйрікті жарыста қай жерде мерт қылады?

7.Құлагерді Ақан қай көлдің жағасына арулап көмеді?

8.Оған белгі орнатқан Жүсіп төре деген кім?

9.Саған шығарманың қай тұсы үлкен ой салды?

Жауапты тақтаға стикерге жазып, аттың суретінің жанына жапсырады.

Соңғы сұрақты дәптерлеріне 2-3 сөйлеммен жазып, пікірлерін айтады.

Режиссер Болат Мансұровтың"Құлагер" фильмінен үзінділер көрсетіледі.https://www.youtube.com/watch?v=AO2Ltnsi3b4

https://www.youtube.com/watch?v=rsY0TlsdFzU      

https://www.youtube.com/watch?v=zU0aGwY86l0

• Оқушылар жұппен талқылайды.
• Тапсырма 1.

•  Ақан серінің "Құлагер" әнінің мәтінімен танысады.
• 3 жанрдың көтерген мәселесі мен тақырыбын, көркемдік шеберлігін, жанрлардың ұқсастығы мен айырмашылығын салыстыра отырып, сыни көзқараста талдау жасайды. Оны кестеге толтырады. Соңында түйінді ойды бүгінгі өмірмен байланыстырып  "Ыстық орындықта"  жеткізеді.

Топқа поэмадан 5 тақырып таңдау беріледі.

«Ақан сері», «Еремендегі ас»,  «Құлегер- әкең тұлпар...», «Бәйгедегі егес», «Ақан трагедиясы

Тапсырма 2.

ТЖОқушыларға поэмадан үзінділер беріледі.Олар топта шығарма үзіндісінің негізгі идеяларымен жұмыс жасайды және мағынаны түсіндіру үшін өлең жолдарын оқи отырып, бет қимылын, би, музыканы қолданып қойылым қояды.

Басқа топтар қойылымда не баяндалғанын, оқушылардың осы бөлім арқылы негізгі идеяны сипаттай алғандығына комментарий білдіреді.

Топ өздері таңдаған поэма бөлімінде нені сипаттай алды, ақын өлеңі туралы өз ой пікірлерін ескертпелер  арқылы жазып қалдырады.

Өздері бейнелеген оқиғада қандай мәселе ой тастады, оны бүгінгі өмірмен байланыстыра сөйлеу тапсырылады.

Ескерту: Оқушылар сөз қолданысында көркемдік тілді анық  жеткізе алуы керек.

Саусақпен не жұлдызшамен бағалайды.

‘Ф’жұптық кері байланыс

Тапсырма 3.

• Әрбір топ өздеріне берілген поэма үзінділерінен ерекше сөз қолданыстарын тауып, ақынның тіл шеберлігіне талдау бере отырып, стилін анықтайды.

• Оқушыларға троп пен фигура туралы әдебиет теориясынан түсінік беріледі.

Троп (гр. tropos – айналым, тіл оралымы, иін, иірім, сөз қолданысы)

Троп түрлеріне көріктеу, меңзеу, теңеу, ауыстыру, бейнелеу, алмастыру, кейіптеу, пернелеу, әсірелеу, арнау, қайталау, шендестіру, дамыту, түйдектеу, бүкпелеу, кекесіндеу, т.б. жатқызылады. Мысалы, Жарқ етпес қара көңілім не қылса да, Аспанда ай менен күн шағылса да (Абай).^[1][

Сөз айшықтары орыс. фигуры речи — сөйлеудін әсемдігін, мәнерлілігін жиі қолданылатын амал-тәсілдер. Оларға: шендестіру, қайталау,

 параллелизм, риторикалық сұрақ-жауап, дауыс ырғағы т. б. жатады

АИ6

1. Поэманы оқыған соң қандай сезім тудырады?
2. Поэманың құндылығы неде?
3. Ақын көтерген мәселе өзекті ме?

Сұрақтар арқылы пікірлесе отырып, ақпарат құралдарынан деректер алады.Оны дәлелді оймен қорытындылай отырып,  поэманың құндылығын, көркемдігін дәптерлеріне жазады.

"Ф" бағалау

www.youtube.com/ Ақан сері фильмі

Ілияс Жансүгіровтің «Құлагер» шығармасы

http://koshpendi.kz/index.php/ander/halyk-kompozitorlarynyn-anderi/#akan

Сабақтың соңы

5 минут

1. Рефлексия Бүгінгі сабақ сізге қандай сезім сыйлады?

Қосымша ақпарат

Дифференциация – Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз? 

Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

Қауіпсіздік ережелері

АКТ-мен байланыс
Құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)

Дифференциацияны берілетін тапсырма, күтілетін нәтиже, қолдау көрсету, бөлінетін уақыт, қолданылатын дереккөздер арқылы жүзеге асыруға болады.

Дифференциация сабақтың кез келген бөлімінде қолданылады.

Бұл бөлімді оқушылардың сабақ барысында алған білімдерін бағалау үшін қолданылатын әдіс-тәсілдеріңізді жазу үшін пайдаланыңыз.

Сабақ жоспарын құру үшін сізге өзге пән мұғалімдерінің көмегі керек пе?

Берілген тапсырмалардың қайсыбірі оқушылардың қауіпсіздігіне немесе денсаулығына қауіп төндіре ме?

Оқушылар сабақ барысында өздерінің АКТ дағдыларын дамыта ала ма?

Осы сабақ барысында НЗМ құндылықтарын дамытуға қандай мүмкіндік бар?

Ойлану

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары жүзеге асырымды болды ма?

Бүгін оқушылар нені үйренді? Сыныптағы оқу атмосферасы  қандай болды? Дифференциацияны жүзеге асыру қолымнан келді ме? Мен жоспарланғануақытымды ұстандым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен? 

Төменде берілген бөлімді осы сабақ  туралы ойларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Сол жақ бағанда берілген сабағыңызға қатысты ең маңызды сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сәтті өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

1:

2:

Қандай екі нәрсе сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (сабақ беру және оқытуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақ барысында сынып немесе жеке оқушылар туралы менің келесі сабағыма дайындалу үшін қажет болуы мүмкін қандай ақпарат алдым?