Негр Джемс

(Баллада)

1
Бітті майдан...
Болған ойран,
Ішінде қаланың,
Қалып қайран,
Қарап жан-жаққа
Келдім деп қайдан?
Туғанда жеңіс,
Тұр аңырып,
Негр Джемс.

2
Ойран да ойран...
Шықпас ойдан,
Қара жер қанға,
Шығар тойған.
«Бітті майдан!
Бітті майдан!
Жеңілді неміс»,—
Деп мәз болды
Негр Джемс.

3
Терімен жуып,
Көмірдей бетін.
Аңсап дүние,
Әділетін.
Жаса Жеңіс!—
Қол соқты,
Сөйле, Джемс.

4
Аңғартқандай,
Әлемге күшін,
Ағартқандай
Қап-қара түсін. —
Соғыстым мен де
Әділет үшін,
Керек маған да
Жеңістен бөліс!—
Деп шаттанды
Негр Джемс.

5
Бітті майдан,
Бірақ ойдан
Шықпай тұр үйі
Алыста қалған.
Көрмей көп жыл
Көңілінде арман
Туса да жеңіс,—
Қайтпай үйіне
Күрсінді Джемс.

6
Мұхиттан әрі
Бұлттар көшкен.
Жарты жер бар,
Жалаңдап өскен.
Сарайлар бар сонда,
Көк тілдескен,
Аппақ тегіс,
Ие емес оған
Негр Джемс.

7
Тұрады онда,
Мырзалар аппақ
Басқан аяғын
Алшаңдап аттап,
Өзінен басқаға
Ірілік сақтап,
Жақтырмай қараны,
Айтқан сөгіс,
Естіген соны
Негр Джемс.

8
Қайда оның үйі?
Қаладан қашық.
Тықсырған оны
Сарайлар басып.
Құр ғана үңгір,
Қараңғы лашық
Қап-қара тегіс,
Тұрады сонда
Негр Джемс.

9
Мұхиттан әрмен,
Зор қалалардан,
Қорек іздеп,
Көп сандалған,
Көп жыл, көп күн,
Шаршаған, талған,
Таппай жұмыс,
Сорлы болған
Негр Джемс.

10
Мұхитты кешіп
Таулардан асып.
Оқтармен, өртпен
Араласып.
Қар жамылып,
Қанды басып,
Болсын деп жеңіс,
Төрт жыл соғысты
Негр Джемс.

11
«Мен де адам,
Мен де болам
Ақ түстілердей
Алшаңдаған.
Енді теңдік
Тиер маған.
Туды ғой Жеңіс!» —

12
Алшаң басып
Кетті жүріп,
Баладай мәз боп,
Қуанып күліп,
Кездесті сонда,
Ақ түсті ұлық.
Туды деп Жеңіс
Қол созды оған
Негр Джемс.

13
Қарашы паңын,
Американың,
Мәрт мінез жанын—
Тарт қолыңды!
Көтермес арым
Ұстауға - қолын,
Сендей қараның,—
Деп зекіді,
Айтып сөгіс,
Қалды аңырып
Негр Джемс.

14
«Мен де адамы
Американың,
Кем бе екен менің
Содан жаным,
Қайда төрт жыл
Соғысқаным.
Туар деп теңдік
Туғанда Жеңіс»,—
Деп баладай,
Еңкілдеп жылады
Негр Джемс.

15
«Неткен алдау,
Неткен жалған,
Ақ түсті жандар,
Мейірімcіз аңнан,
Мәңгілік қорлық,
Таңба салған —
Көргенім аштық,
Істейтін жоқ іс»,—
Деп зарланды
Негр Джемс.

16
Мұхиттан әрмен
Несі бар қалған?
Қорлық пен азап,
Сөздері жалған.
Ақ түсті адамдар,
Қатыгез аңнан.
Айтқаны: «Соғыс.
Майданға шық,
Негр Джемс».

17
«Доллар жанды,
Ақ түстілер,
Доғар сөзді,
Ей, мистерлер!
Енді маған
Тыныштық бер,
Керек емес
Енді соғыс!» —
Деп, жар салды
Негр Джемс.

---