Қызғыш құс
- 3
- 69
Ау, қызғыш құс, қызғыш құс,
Қанатың қатты, мойның бос.
Исатайдан айрылып,
Жалғыздықпен болдым дос.
Ау, қызғыш құс, қызғыш құс,
Қанатың қатты, мойның бос.
Исатайдан айрылып,
Жалғыздықпен болдым дос.
Еңіреу ұлы емшек боз
Ер мінген күні берік болсын.
Еменнің түбі сары бал
Ер ішкен күні көп болсын.
Әй, Шонты би, Шонты би!
Домбыра тартсам, келер күй.
Шын ажалың жетпесе,
Ажалдан бұрын өлмессің,
манап ақниет
күшті
Дана
Күшті
Асылай
Керемет
Гүлсімай
күшті!
Қазақ батыры
Міне нағыз герой
Талас
Махамбет Өтемісұлының «Жақия» — қазақ поэзиясының тарихи әрі батырлық рухты бейнелейтін көрнекті шығармасы. Бұл өлеңде ақын Исатай мен Жақия секілді тарихи тұлғалар арқылы туған елге адалдық, ержүректік пен тағдырдың ауыртпалығы туралы ойды поэтикалық тілмен жеткізеді. Исатай шыққан бас болып, Хан ұлымен қас болып… деген жолдарда оқырман қоғамдағы әділетсіздік пен батырлардың қиындыққа толы күресін сезінеді.
Өлеңде Жақия бейнесі арқылы қазақтың тарихи оқиғалары мен тұлғаларға деген құрметі, замана қиындықтарына қарсы тұру рухы көрсетіледі. Бұл шығарма оқырманға ерлік пен жанқиярлық, жан‑жақты поэтикалық көркемдік сыйлайды және қазақ поэзиясының дәстүрлі батырлар жырына қосқан үлесін айқын көрсетеді.
Мен бұл өлеңді оқып, тарихи тұлғалар мен батырлардың рухы туралы терең ойға шомдым — Махамбет Өтемісұлының тілі жүрекке жылы тиіп, қазақ әдебиетінің бай дәстүрін сезіндіреді. Мұндай поэзияны оқу оқырманға рухани азық береді әрі ұлт тарихына деген құрметті арттырады.