Өтірік өлеңдер
- 0
- 1
Айттым да өтірік өлең жұртқа жақтым,
Қой қылып құмырсқаны жаздай бақтым.
Айғырын құмырсқаның ұстап бағып,
Қой тастан адыр-адыр түлкі қақтым.
Қаламға
Бұл бетте «Қаламға» атты Ілияс Жансүгіров жазған өлеңнің мәтіні толық жарияланған.
Жаз! Жаз! Қалам, жорғалап,
Тек қағазға барыңды.
Отырмайды қол қарап,
Сен шақырсаң зарыңды.
Қайырылмасқа қайта айтып,
Кетірме, қалам, арынды.
Білсін құрбың, құрдасың,
Қалам, сенің хәліңді.
Зарланғанға құрбансың,
Дәметпе елден алымды.
«Тәуекел» деп аталған,
Айырылмай ұста талыңды.
Теpic болмас бата алған,
Есірке кемпір - шалыңды!
Жұрт пайдасын шет көріп,
Ойлай берме қамыңды!
Сырт қайласын ел керіп,
Бастай көрме ғалымды.
Ит етінен арман кер,
Жұрт бұзақар залымды.
Қағазда заула арман сөз,
Жас жүрекке жалынды.
Тек қағазға барыңды.
Отырмайды қол қарап,
Сен шақырсаң зарыңды.
Қайырылмасқа қайта айтып,
Кетірме, қалам, арынды.
Білсін құрбың, құрдасың,
Қалам, сенің хәліңді.
Зарланғанға құрбансың,
Дәметпе елден алымды.
«Тәуекел» деп аталған,
Айырылмай ұста талыңды.
Теpic болмас бата алған,
Есірке кемпір - шалыңды!
Жұрт пайдасын шет көріп,
Ойлай берме қамыңды!
Сырт қайласын ел керіп,
Бастай көрме ғалымды.
Ит етінен арман кер,
Жұрт бұзақар залымды.
Қағазда заула арман сөз,
Жас жүрекке жалынды.
Өте керемет өлең екен
Маған қатты ұнады
Оте керемет олен
Өте жақсы
Пах шіркін
Осы өлеңді оқығанда жүрегім оттай жалындап кетті! Ілияс Жансүгіровтің "Қаламға" деген жыры — нағыз ақынның рухы, қаламның күшін, сөздің отын асқақтатқан шедевр!
Bilim-all.kz-де осылай сақтап қоюы — үлкен қазына, әсіресе жастарға, қалам ұстағандарға шабыт береді.
"Жаз! Жаз! Қалам, жорғалап, Тек қағазға барыңды..." деп басталатын жолдар — міне, ақынның өзі қаламына бұйрық беріп тұрғандай! Отырмай тұрып, зарын айт, арынды кетірме, елдің қамын ойла, тәуекел ет, жас жүрекке жалын тарат деген өсиеті әр сөзінен ағып тұр. "Зарланғанға құрбансың, Дәметпе елден алымды" — осы жерде ақынның халық үшін жанын пида ететін адалдығы көрінеді. Соңғы жолдардағы "Қағазда заула арман сөз, Жас жүрекке жалынды" — бүкіл өлеңнің мәні осында ғой! Қалам — тек құрал емес, халықты оятатын, арман ұшқындататын қару!
Ілияс аға сияқты ұлы ақынның сөзі әлі күнге дейін күшті әсер етеді: репрессия жылдарында да, қазақтың рухын сақтаған, сөздің қасиетін көрсеткен. Бұл өлеңді оқыған сайын "Мен де қаламымды осылай ұстауым керек" деп ойлайсың. Қазақ әдебиетінің классикасы, мектеп бағдарламасында болса да, әркімнің жүрегіне жетеді.
Ммың алғыс! Осындай асыл өлеңдерді тегін қолжетімді етіп, сақтап жүргендеріңізге рахмет. Ілияс Жансүгіровтің басқа туындыларына да сілтеме қойыпты (Тас, Өмір бекер өтіпті т.б.), енді бірден оқып шығуға ыңғайлы.
Қазақ поэзиясын сүйетіндерге, әсіресе жазушы болғысы келетін жастарға міндетті түрде оқуға кеңес беремін — бұл өлеңді жаттап алсаң, сөзің де, ойың да оттай болады!
Оқыңыздар, сезініңіздер, достарыңызға жіберіңіздер — қазақтың сөз өнері осындай жырларда мәңгі тірі!