Ақ періште туралы баллада
Бұл бетте «Ақ періште туралы баллада» атты Ахат Кендебай жазған өлеңнің мәтіні толық жарияланған.
«Шын жылап па едің ғұмырыңда,
Айналып қасіреттің шығырында.
Өзіне шақ қайғысы болады ғой,
Ақылы тайыздың да, ұлының да».
Әбілда Аймақ
Батысында ерімейтін қатқан мұз,
Шығысы да жайуат емес – жатқан құз.
Кекіредей лоқсытады жүректі,
Қиянаттың аралынан татқан құз.
Ол аралда жегі құрттай ылаң бар,
«Келген адам өлсін»- деген ұран бар.
Жын-перілер қалқып жүрген аралға,
Апармауды бір Алладан сұраңдар.
Ол аралда өксіп мейлі жылаңдар
Мұзға тайып, құздан ұшып құлаңдар,
Селт етпейді қиянаттың жүрегі,
Сенбесеңдер Әбілдадан сұраңдар.
Ол аралда сейілмейтін тұман бар,
Аңқаң кепсе – зәр құйлған құман бар.
Сол аралдың дәмін татқан біраз жыл,
Сенбесеңдер Аймақтан кеп сұраңдар.
Бұл аралың арал емес, қиынды,
Қатыгездер зәрін төккен үйінді.
Аласұрып құтылатын жол іздеп,
Әбіл ақын бір Аллаға сиынды.
Шешу үшін қатып-семген түйінді,
Барлық жігер бір арнаға құйылды.
Қайырлатып таяз айлақ кемесін,
Әттеген-ай, соңғы үміт қиылды...
Мұң теңізде мұңға толып көзесі,
Шарқ ұрады шыбын жанның егесі.
Айналасын қаптап алған көр тұман,
Көрінбейді көкжиектің төбесі.
Терген ақын сөз маржанын тырнақтап,
Шашып тұрды мұң теңізге жинақтап.
Соңғы шешім қабылданар алдында,
Бой көрсетті пендешілік қипақтап.
Бір кеудеде үміт, күдік айқасып,
Өлім менен өмір жатты шайқасып.
Ақ орамал тасталынса ортаға,
Кетер еді, кетер еді тарқасып...
Өмір – бейбақ берілмеді ышқынып,
Бірақ ажал бара жатты тықсырып.
Қазы болып сайтан тұрды ортада,
Езуіне ысқырығын қыстырып.
Пенде тұрды тағдырына бағынып,
Әке тұрды ұл-қыздарын сағынып.
Тұзақ тұрды ақтық демге жұтынып,
Ақын тұрды соңғы рет қамығып...
Арман тұрды бел ортадан бүгіліп,
Мойын тұрды қыл арқанда ілініп.
Қазір, қазір жұтылады соңғы дем,
Қыршын өмір бара жатты қиылып...
– «Тоқтат аға, тоқтат мына сұмдықты,
Қалайша тез сенім солды, жыр бітті?...
Жаратушы осыншама боркемік
Осал етіп жарата – ма жігітті?
Тоқтат аға, жараспайды бөркіңе,
Сайтан ойын жібермеген еркіне.
Бір әйелдің мекерлігі ешқашан,
Айналмайды бар әйелдің дертіне.
Тоқтат аға, ерме енді күдікке,
Қан сорды деп – өкпелеме сүлікке.
Өз еркегін пір санамай қорлаған,
Әйелдерің әйел емес – сілікпе.
Тоқтат аға, алшы менің тілімді,
Қарғай көрме балауса жас ұлыңды.
Өсе келе немқұрайды қараса,
Ондай бала балаң емес – жырынды.
Тоқтат аға, өз отыңды өшірме,
Байлап берме қыздарыңды кесірге.
Өз көзімен қарамаса өмірге,
Ондай қыздар қызың емес – көшірме.
Аға мені бұйырмағын айыпқа,
Шығарамын сені енді жарыққа.
Қарғыс атып қайырлаған кемеден,
Ауысып мін ақ желкенді қайыққа.
Қыздың жолы жіңішке,- деп халықта,
Аға мені бұйырмағын айыпқа.
Асқар шыңын әйел махаббатының,
Көрсетейін кейбір соқыр-зағипқа.
Ақын аға, есіңді жи, қамықпа,
Ақын еркі сыя алмаған қалыпқа.
Мойныңдағы қыл арқанды қи дағы,
Ауысып мін ақ желкенді қайыққа.
Асыл аға бағытыңды анықта,
Шабыт шақыр – соқпақ солар тарихқа.
Ешқашан да кірлетпейтін арынды,
Ауысып мін ақ желкенді қайыққа.
Өмір сені талай салды тезіне,
Ақын аға, қолқа салам өзіңе.
Бір әйелге суып қалған көңілің,
Шоршымасын бар әйелден безіне.
Жеңілтек қыз жетіп жатыр қалада,
Бірақ мені жеңілтекке санама.
Бір ақынды қиянаттан құтқару,
Жазылыпты пешенеме, жан аға.
Жырларыңнан нәр алып ем жаныма,
Қыздырынып шуағыңның табына.
Қарымына көктеміңді қайтарам,
Гүл боп еніп қуаң тартқан бағыңа.
Жырларыңның жетпей келген парқына,
Жебір күйе қарайласын артына.
Іші күйіп от-жалынға өртенсін,
Мойындатшы бүкіл әлем халқына.»
Қайран ақын жігері құм бір уыс,
Елең етті, қайдан шықты бұл дыбыс?
Жинап алып қыл арқанды жалма-жан,
Сырғып түсті төбедегі ібіліс.
Қара тұман кетті бірден сейіліп,
Ақын азат жатқан ойдан кеміріп.
Сенерін де, сенбесін де білместен,
Жылап тұрды, жылап тұрды егіліп.
Көзі тоймай аппақ айдай көркіне,
Құлап түсті Марал қыздың еркіне.
Күтіп тұрған ақ желкенді қайықта,
Еніп алып ақ періште кейпіне.
P.S.Қалыптасқан әр кеудекде бір пікір,
Кім біледі – кім періште, кім күпір?
Саусақпенен санарлықтай болса да,
Періштенің қалғанына мың шүкір!
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі