Кереғарлық заңы
Бұл бетте «Кереғарлық заңы» атты Ахат Кендебай жазған өлеңнің мәтіні толық жарияланған.
І
Дарындыға сатып беріп сәлемді,
Қарындылар билеп жатыр әлемді.
Заң күшіне ие болған қисынсыз,
Аксиома керек етпес дәлелді.
Құдай берген жүректегі жалынды,
Қоздатуға күш салады дарынды.
Құйтырғысы қырық қатпар жалғанда,
Әттең, бірақ, қарындылар алымды.
Солар әкім, солар «ғалым-данышпан»,
Мүдделері бір арнада табысқан.
Сарқытынан нәпах алған төбеттер,
Айбат шегіп, қақпайлайды алыстан.
Қорқауланған қоғамынан жеркеніп,
Шарасыздық шарап ішкен белсеніп.
Қанша ақын қисын іздеп қисықтан,
Өз отына өзі кеткен өртеніп.
Кертартпа күш тауып алып есебін,
Қазанаттан артық қойды есегін.
Ой саларлық сөз айтпастан соларға,
Өз қолымды өзім қалай кесемін?..
Енді-енді, ақын болып атанып,
Жүрген кезде, келіп қалды Шаханов.
Дөкей інім атын естіп Мұхтардың,
Кеңірдегін қырнай берді, шашалып.
Сыңайынан ой түйе алмай, татымды
Бөлек шығып, күтіп алдым ақынды.
Бақ ішінде өлең оқып, сыр шертіп –
Шер тарқаттық, қыса бермей тақымды.
Қарындыны қолпаштаған ортадан,
Екеумізді бөліп тұрды он қадам.
Кереғарлық көз алдымда кездесіп,
Ортасында қырық пышақ ой-санам.
Туған халқын қиянатқа қимаған,
Бірі ақын – ізгілікті жырлаған.
Аңғал елдің телім-мүлкін, үмітін,
Бірі ұры – заңдастырып ұрлаған.
Дарын отыр – ой толғатып, қомданып,
«Қарын» отыр ісіп-кеуіп, жонданып.
Жер мен көктей қарсы қойып жаратқан,
Мен отырмын – табиғатқа таң қалып.
Бір сағаттай ой-пікірлер астасып,
Мұхтар аға жүрмек болды, қоштасып.
Сәлем бер,- деп ымдап едім ініме,
Керегі не,- деп қайтарды, достасып.
«Нарық заңын ажыратпай шатақтан,
Жаңа қазақ бақшасына тас атқан –
Ақындарды елшілікке жіберсе,
Аулағырақ жүрер еді қазақтан».
Деген тілек көрінеді көзінен,
Қонағымды қорашсынды өзінен.
Туысқаным болғаннан соң сол жігіт,
Әлі күнге, кінәлідей сезінем.
ІІ
Кереғарлық шиелеген түйінді,
Ақылмандар шеше алмай күйінді.
Жалғаныңды жалпақ басқан тоғышар,
Кісілікке өлшем етті тиынды.
Келіспейсің, кіжінесің, сыбайсың,
Өлмеген соң амалың не, шыдайсын,
Үлесіңді алу үшін түгелдеп,
Күресесің, мертігесің, құлайсың.
Көрге тығып, сүйегіңді таптайды,
Сонан кейін кінә тақпай, ақтайды.
Тіршілікте қадіріңе жетпестен,
Өлгеннен соң мәңгі есте сақтайды.
P.S. Қарындылар көбігіндей қазанның,
Дарындылар сүйегіндей заманның.
Тарих – сүзгі қалқып тастап көбігін,
Тек сүйегін алып қалар қоғамның.
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі