Қарағай да қайғырып
- 1
- 1
Қарағай да қайғырып,
Суылдайды заманға.
Иесінен айрылып,
Кездескен берік қамалға.
Тұрмысқа – Сұлтанмахмұт Торайғыров
Бұл бетте «Тұрмысқа» атты Сұлтанмахмұт Торайғыров жазған өлеңнің мәтіні берілген. Өлең тексті, өлең жолдары және толық нұсқасы осы жерде жарияланған.
І
Өмірімнің өрлерін,
Жазы шықпас, қыс қылшы!
Жылы шырай бер десем,
Аждаһадай ысқыршы!
Құлдық ұрып жалынсам,
Арт жағыңа қыстыршы!
Алтын, күміс асылыма,
Баға бермей мыс қылшы!
Оңға қарай қол созсам,
Теріске жорып пысқыршы!
Нахақ мазлұм болсаң да
Күншілікпен іс қылшы!
Бұлардың барлығы ойыншық,
Тек аурудан тыс қылшы!
II
Тұрмыс, маған от шашып,
Бар дүниені лау қылшы!
Түйдектеп үйіп қайғыңды,
Абылай аспас тау қылшы!
Таптырмастан емге дос,
Бар әлемді жау қылшы!
Көзіңнің құны бардай - ақ
Аяқ бассам, ау құршы!
Бермек тұрсын, өзіме
Жала жасап дау қылшы?
Сөндір Ай мен Күніңді,
Тек денімді сау қылшы!
III
Ден сау болса, тағдырдың,
Көкке ұшырам күлдерін!
Жігермен талап еткен соң,
Қоям ба екен сүлдерін.
Аждаһадай ақырып,
Алдымнан қарсы шапса да
Естімеймін үндерін!
Серпіп тастап түндерін,
Туғызамын күндерін!
IV
Ден сау болса, тұрмыстың
Маған солай құрығын
Бойлап алып кетермін!
Таудай үйген қайғысын
Ойнап алып кетермін.
V
Қаңқылдатып қаздарын,
Шығарармын жаздарын.
Мен айтамын осылай
Кім біледі, ол тұрмыс
Нешелер қабір қазғанын.
Қазса қазсын, көрермін
Келешектің жазғанын,
А, дүние халқымның
Жөнге салсам азғанын,
Тұрмасты салып көлденең,
Қарғытар Махмұт азбанын.
Өмірімнің өрлерін,
Жазы шықпас, қыс қылшы!
Жылы шырай бер десем,
Аждаһадай ысқыршы!
Құлдық ұрып жалынсам,
Арт жағыңа қыстыршы!
Алтын, күміс асылыма,
Баға бермей мыс қылшы!
Оңға қарай қол созсам,
Теріске жорып пысқыршы!
Нахақ мазлұм болсаң да
Күншілікпен іс қылшы!
Бұлардың барлығы ойыншық,
Тек аурудан тыс қылшы!
II
Тұрмыс, маған от шашып,
Бар дүниені лау қылшы!
Түйдектеп үйіп қайғыңды,
Абылай аспас тау қылшы!
Таптырмастан емге дос,
Бар әлемді жау қылшы!
Көзіңнің құны бардай - ақ
Аяқ бассам, ау құршы!
Бермек тұрсын, өзіме
Жала жасап дау қылшы?
Сөндір Ай мен Күніңді,
Тек денімді сау қылшы!
III
Ден сау болса, тағдырдың,
Көкке ұшырам күлдерін!
Жігермен талап еткен соң,
Қоям ба екен сүлдерін.
Аждаһадай ақырып,
Алдымнан қарсы шапса да
Естімеймін үндерін!
Серпіп тастап түндерін,
Туғызамын күндерін!
IV
Ден сау болса, тұрмыстың
Маған солай құрығын
Бойлап алып кетермін!
Таудай үйген қайғысын
Ойнап алып кетермін.
V
Қаңқылдатып қаздарын,
Шығарармын жаздарын.
Мен айтамын осылай
Кім біледі, ол тұрмыс
Нешелер қабір қазғанын.
Қазса қазсын, көрермін
Келешектің жазғанын,
А, дүние халқымның
Жөнге салсам азғанын,
Тұрмасты салып көлденең,
Қарғытар Махмұт азбанын.
Пікірлер (1)
Пікір қалдырыңыз
Жиі қойылатын сұрақтар
Тұрмысқа өлеңінің авторы кім?
Сұлтанмахмұт Торайғыров — осы өлеңнің авторы.
Тұрмысқа өлеңінің толық мәтінін қайдан оқуға болады?
Бұл бетте өлеңнің толық мәтінін және текст нұсқасын онлайн оқуға болады.
Тұрмысқа өлеңі не туралы?
Бұл өлеңде Сұлтанмахмұт Торайғыров өз ойы мен сезімін көркем түрде жеткізеді.
Тұрмысқа өлеңінен үзінді бар ма?
Бұл бетте өлеңнің толық мәтіні, шумақтары және өлең жолдары ұсынылған.
Мақсат
“Тұрмысқа” – Сұлтанмахмұт Торайғыровтың терең ойлы, сезімге бай өлеңі. Бұл шығармада автор жүректің арпалысы мен тұрмыс тосқындарына қарсы адамның жан сезімін айрықша шынайы жазады. Өлеңнің ырғақты, көркем тілі оқырманға өмір қиындықтарына төтеп беруді, жүректегі жігер мен үмітті сақтауды ойландырады.
Торайғыровтың бұл туындысы қазақ поэзиясы оқырмандарына тұрмыс пен адам болмысын терең сезінуге мүмкіндік беретін естен кетпес шығармалардың бірі болып табылады.