Бәрі де, Ана
- 1
- 22
Бәрі де, Ана,
Бір өзіңнен басталды.
Сен деп жаздым алғаш өлең дастанды.
Қуандым ба,
Қауіп – Қадыр Мырза Әли
Бұл бетте «Қауіп» атты Қадыр Мырза Әли жазған өлеңнің мәтіні толық жарияланған.
Талай жігіт қиянаттан күйінді-ау.
Күйінді де қыршын ғұмыр қиылды-ау!
Қиын еді Спартактың ғасыры,
Біздің ғасыр одан гөрі қиындау!
Біз құлдықтан құтылғалы қай заман!
Енді таққа қайта оралмас ханзадаң.
Бірақ, бірақ нейтронды бомба бар,
Құтылсақ та қылыш пенен найзадан!
Бір-ақ бомба — бір қаланы қырған да
Хиросима әруақ болып жүр маңда.
Жеке бастың тауқыметі сөз бе екен
Жер бетінің тауқыметі тұрғанда!
Мынау заман өзің өскен,
Мен өскен
Заман болды екі дүние егескен.
Елің тыныш,
Тыныш емес жер, бірақ,
Шығаруға болмайды, дос, мұны естен!
Музейлерге берілгенмен сауыттар,
Таң атқанша созылғанмен сауықтар.
Аспан астын кезіп жүрген үрей бар;
Адам! Адам!
Адамзатқа қауіп бар!
Жөні бөлек болат сауыт киюдің,
Жөні бөлек Отаныңды сүюдің...
Керек бізге періштенің жүрегі,
Керек бізге күш-қуаты диюдың!
Бір-ақ бомба — бір қаланы қырған да
Хиросима әруақ болып жүр маңда...
Жеке бастың тауқыметі сөз бе екен,
Жер бетінің тауқыметі тұрғанда!?
Күйінді де қыршын ғұмыр қиылды-ау!
Қиын еді Спартактың ғасыры,
Біздің ғасыр одан гөрі қиындау!
Біз құлдықтан құтылғалы қай заман!
Енді таққа қайта оралмас ханзадаң.
Бірақ, бірақ нейтронды бомба бар,
Құтылсақ та қылыш пенен найзадан!
Бір-ақ бомба — бір қаланы қырған да
Хиросима әруақ болып жүр маңда.
Жеке бастың тауқыметі сөз бе екен
Жер бетінің тауқыметі тұрғанда!
Мынау заман өзің өскен,
Мен өскен
Заман болды екі дүние егескен.
Елің тыныш,
Тыныш емес жер, бірақ,
Шығаруға болмайды, дос, мұны естен!
Музейлерге берілгенмен сауыттар,
Таң атқанша созылғанмен сауықтар.
Аспан астын кезіп жүрген үрей бар;
Адам! Адам!
Адамзатқа қауіп бар!
Жөні бөлек болат сауыт киюдің,
Жөні бөлек Отаныңды сүюдің...
Керек бізге періштенің жүрегі,
Керек бізге күш-қуаты диюдың!
Бір-ақ бомба — бір қаланы қырған да
Хиросима әруақ болып жүр маңда...
Жеке бастың тауқыметі сөз бе екен,
Жер бетінің тауқыметі тұрғанда!?
Еңлік
Қадыр Мырза Әлидің «Қауіп» өлеңі – қазақ поэзиясындағы ең өзекті әрі қорқынышты ескертулердің бірі. Спартак ғасырынан қиынырақ заманымызды, құлдықтан құтылғанымызбен нейтронды бомба, Хиросима әруағы сияқты қауіптерді суреттейді. «Жеке бастың тауқыметі сөз бе екен, Жер бетінің тауқыметі тұрғанда!» деген жолдар адамзаттың ортақ қасіретін көрсетеді. Музейдегі сауыттар, сауық-сайран – бәрі де үрейдің алдында әлсіз. Қазақ поэзиясы, Қадыр Мырза Әли өлеңдері, ядролық қауіп туралы өлең, адамзат қаупі іздегендерге міндетті түрде оқу керек!