Қалдыбекке
Алла аты абайласаң қолында тұр,
Жазуы Мұхамметтің формында тұр.
Күн бітсе, кебінге орап көмер халқың,
Өлімнің екі аяғың орында тұр.
Өлеңдер жинағы - 698 бет
Дін жайында
Дін ашқан еді Мұрсал әуел бастан,
Екінші Әбубәкір, Омар, Оспан.
"Зүл һүжжа" қамқам, самсам Зүлпіқармен,
Төртінші тиді қолға Әлі Арыслан.
Тұтқын қыз
Бәденнен жан бұлбұлы ұшса қай күн,
Бөз болар үш-ақ қары алар бәйгің.
Апарып айдалаға аға, інің,
Көрсетпей көміп тастар бардай айыбың.
Данышпан қарт
Ажалдан адамизат қалмайды cay,
Қайраты — еш, қаза жетсе, құлатқан тау.
Санаулы бітіп сүрік сарқылған соң,
Етерсің өрт кездескен қамыстай лау.
Мәрді дихан
Тіл — тілмаш, ақыл — уәзір, көңіл — сұлтан,
Нәпсі — тақ, кеуде — сарай, жығасы — тән.
Қол — жендет, көз — қарауын, құлақ – тыңшы,
Аяқ — құл, мұрын — дәрігер, шамшырақ — жан.
Өтірік хикаясы
Шынкөйдің шырайы артықшамнан-дағы,
Жүзі кір жалғаншының шаңнан дағы.
Ту ұстап туралардың топ бастауы,
Ататын анық бектер таңнан-дағы.
Қатын хикаясы
Үйіне бір қатынның қонды Иса,
Үйіне қой демейтін қонақ сыйса.
Төріне тұра сала төсек жайын,
Болды ойы — Иса үшін жанды қиса!
Аққұс хикаясы
Осындай қауышқанда қатар-құрбы,
Қайтесің, кеуіліндегі шашпай дүрді?!
Жаһанға жаратылып келгеннен соң,
Әркім өз шамасынша дәурен сүрді.
Қаңбақ хикаясы
Ілгергі өткен заманда,
Көріпті біреу қаңбақты.
Аяғы жоқ, қолы жоқ,
Жүреді деп қалай таңлапты.
Нушаруан хикаясы
Бақ құсы баяндаса бастарыңа,
Жұмыс қыл, жарасарлық наштарыңа.
"Жаспын" деп, жауға қарсы шаба берме,
Ақ кірер әлі-ақ бір күн шаштарыңа.
Сүлеймен хикаясы
"Ер" деме елге зұлымдық еткендерді,
"Бай" деме бейсахауат өткендерді.
"Дана, – деп, – дария заңлы" дәріп етпеңдер,
Соңына сөз тастамай кеткендерді.
Дәруіш хикаясы
Кидіріп бір кедейге бейбәһә тон,
Сұлтаны Шам Шәриптің беріп ет шен.
Соны да тыңдасаңдар сөз қыламын,
Дертіне қасталардың болғандай ем.
Жесір қатын хикаясы
Ей, тілім, сөйле шірін, тапсаң тымсал,
Тірілік тұрмас дауам, тербеніп қал.
Асылың, абайласам, гүл сияқты,
Бір салқын, сап боларсың, соқса шамал.
Қамыс мінген хикаясы
Өмірі соққан желдей адамзаттың,
Қызығы түс сияқты көңіл шаттың.
Жүз жылғы "айшы әшірет" аңғарғанға,
Болмайды шамасындай бір сағаттың.
Арам туралы хикая
Бухара Шәриф шәрінде,
Бар еді бір һарамы.
Кеші-күндіз іздеген,
Ұрлық еді талабы.
Дарақ пен сая
Дараққа сая бір күн өкпеледі:
– Айналдың андауымда епке, – деді.
Күн түрін көрсетпеске күні бұрын,
Жаясың жапырағыңды шепке, – деді.
Аққудың айрылуы
Арқада бір жер бар еді,
Жібек самал саясы:
Саяда бір көл бар еді.
Сырлы кесе аясы.
Туған жер — алтын бесік
Атқан таң, арайлы күн, аманбысың?
Самғайды сахарадан саған құсым.
Қымыздай тәтті тірлік, көрмек тірлік,
Сүйем мен сені осынау далам үшін.
Туған жерге арнап
Туған жер — алтын бесік, асыл анам,
Ауаңмен, ақ сүтіңмен асыраған,
Мен - дағы ұлың едім өзің тектес,
Алысқа несібесі шашыраған.
Ялтадағы бір шынар
Ялтада бар бір шынар,
Серік еткен тау, күнді.
Көңіл көкке құлшынар
Көргенде сол зәулімді.
Ғажайып бақ
Осында бәрі жиылған
Әлемдегі ағаш әулеті.
Әкелген не бір қиырдан
Анамыз жердің дәулеті.
Қарлығаш ұясы
Осылай деп атаған
Шың үстінде тұр сарай.
Сонда нұрын сақтаған
Таңнан тұңғыш туса арай.
Теңіздегі кеш
Қара торғын түн еді,
Біз кемеге мінгенде.
Жар шашының жібегі
Мөлдір еді түннен де.
Қара теңіз
Асылған асау теңіз шыңға басы,
Жағаңа келді міне қыр баласы.
Басынды тасты сүзген бір көтеріп,
Қаракөк жанарыңмен бір қарашы!
Табрида тамашалары
Қырмызы Қырым, тау Қырым,
Қызығың неткен көп еді.
Жұпарға толы бауырын,
Қай жомарт күнде себеді?!
Жылдар жүздескенде
Түн болды міне, қара аспан
Жұлдызын жақты төбеден,
Төңірек аппақ, қар басқан
Жаздағы шырша, көк емен,
Шахта астында
— Көрмедік оның бос күнін,
Жүз келіп мұнда, жүз кетпек.
Десе де шахта бастығын
Жолықтық, бүгін іздеп кеп.
Қарағандыны көргенде
Атыңмен арбаушы едің бар адамды,
Қадірлі, қасиетті Қарағанды,
Мен ыстық құшағыңа кеттім сүңгіп,
Өзің де ана екенсің балажанды!
Ай тіл қатты
Қара аспан, көкшіл аспан, сұрғылт аспан,
Ақ аспан, күрең аспан, күңгірт аспан.
Осынша құбылса да, құлпырса да,
Көп уақыт келіп еді жым-жырт аспан.
Таулар сөйлейді
«Қинады - ау мына Дина қыз,
Тездетші, — дейді тойыңды.
Өзі де әсем күй нағыз
Барады баурап бойыңды.
Қызбел суреттері
Арқада жер еркесі Қызбел деген,
Аралап алуан жүрдім Қызгерменен.
Табар жан қайда барып жерұйықты
Қызбелден, сірә, күдер үзгенменен!
Жазылмаған кітап
Күн еңкейіп, көлеңке есіп бауырда,
Соңғы сәуле аз қонақтап тау, қырға,
Қандай жақсы, қырауытып алыстан
Кешке жақын келе жатсаң ауылға!
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі