Көкала ат
Бәрекелді, ат бақсаң осындай бақ,
Жіп құйысқан байла да қоңырау тақ!
Сүйектері ән салсын салдыр-күлдір,
Құр тулағын қалдырып мін дағы шап!
— Кенжетай! — деді Жеңгетай, —
Сен, осы бойдақсың ба?
— Бойдақпын.
— Қызын көрдің бе Қой бақтың?
Шәлдірбайға Мәлдірбай
Айтып отыр қалдырмай:
"Тоест "... дей қалса Шәлдірбай,
Түсінбей қалып Мәлдірбай:
Кеше өлгенше ішіпті,
Көзімді ісіріпті,
Бетке таңба түсіріпті,
Ұрты салбырап тұр,
Бастығына бір күні
Кіргісі келді Жалпақбай,
Бары-жоғын бетін,
Қапелімде жан таппай,
— Шешей-ау, шешей,
Берірек келсей!
— Не боп қапты, Есей!?
— Сұмдық есіттім, шешей!
Ауданнан шықты Айдабол,
Колхозға барды айдап ол.
Бастықтарды шақырып,
Бұйырып тұр ақырып:
Жұмысы жүрмей ақсаған,
Жиналыс сайын қақсаған,
Бір ауыз сөз сөйлесе,
Заявкадан бастаған:
"Дейді екендер дейді" деп,
"Пәлендер ішіп - жейді" деп,
Көбірек ашса көмейді,
"Демейділер" көргенін,
Молдекеңнің маңдайы,
Май жаққандай жылтырап,
Шапанының шалғайы
Жер қапса, шаң бұрқырап,
Тоғышар, топас Маймұрын,
Жатып алып бір қырын,
Газет оқи қалады,
Абыржып айқай салады:
Маймұрын Әлкебайды "Әуке" десіп,
Әлкебай Маймұрынды "Мәуке" десіп,
Қол алысты, шұрқырасты,
Әңгіменің кілтін ашты.
Жас жігіт жиырма жастағы
Барлық сәндікті мұрттан бастады.
"Кавказский мұрт жасаймын" деп,
"Таулықтардың айбатына ұсаймын" деп,
— Астанадан Дөкей кетті!
Күтіп алсын Бөкей депті.
Абыржып ол сасып қалды,
Кнопканы басып қалды.
Айтайын, сөзге құлақ сал,
Құпия сыр қып құлқынды.
Құлқын атты бір құзғын
Құбылды күнде мың түрлі,
Опера ма, драма ма,
Сіз, ол жағын сұрама да!
Я опера, я драма...
Дей сал қоймай сұрағанға!
Горпищеторг кеңсесіне,
Бір күн барып кіріп қалдық,
Отыр екен "бассыз бастық",
Аңтарылып тұрып қалдық.
Жақапбайдың қолынан
"Қара дәптер" түспейді,
Онсыз көзін жұмбайды,
Онсыз асын да ішпейді.
Ойласып, ақылдастық та,
Хат жазып тұрмыз бастыққа:
"Бізде қанша жазық бар,
Үстімізге қар жауып,
Жазбас та едім фельетонды,
Қолға алмасам телефонды,
Қолға алып ем телефонды,
Мынадай бір қызық болды.
Жайдары жарқын, жылы шырайлы,
Сүйкімді сөзі, жұмсақ ырайлы,
Есікті қағып бір кісі келді,
Күлімдеп көзі кіргісі келді.
Түнімен ұйықтап, түсте тұрады,
Кейде сағат үште тұрады,
Бір-екі сағат жуынып жүреді.
Үйдің апшысын қуырып жүреді
Белгілі Беке ағаның Нәзігүлі,
Жоқ екен табелінде еңбеккүні.
Бухгалтер қондырыпты аздап еңбек
(Бұл бірақ биыл емес өткен жылы.)
Баяндамашы:
— Жолдастар! — деп алды.
Соның өзіне бес минут дем алды.
"Сонымен, солай..." деп тоқтап еді,
Майса құрақ шабындық та
Тұр бөленіп таңғы шыққа.
Жел қозғалса толқынданып,
Жел басылса тынышталып,
Тоқтабайдың тоқтамаймын
Сұлу сымбат бейнесіне.
Көтеріңкі, кеуде қаққан
Мінездері кейде есіңе
Қаламым менің желді аяқ,
Желе жортты, көр енді!
Алатаудан әрі өтіп,
Қаратауға жөнелді!
"Көп-көп сәлем басқармаға,
Баспасаң да басқамды, аға,
Бұл хатымды басыңыздар,
Былық бетін ашыңыздар.
Есбергенов мақтана келеді.
Ішіндегі сырын ақтара келеді.
"Министрдің путевкасымен
Келдім!" — деп сөзі бастала береді, —
Бетіңе қарай, күлімдей келеді,
Күле қарасаң, күлімдей береді,
Майпаздап жүріп, мәпелеп сөйлеп,
Жыландай жылжып, білінбей келеді.
Апар - топыр Ауанов келеді,
Күнде бір қиқу "жау " алып келеді.
Мысқылдап күліп, кекете сөйлеп,
Өзімен бірге дау алып келеді.
Арыз түссе алдына,
Бір оқуға ерініп,
Алқымынан қиғаштап,
"Тәртіп" салады керіліп.
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Али Акбар Деһхода
- Али Акбар Деһхода
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі