Өлеңдер жинағы - 932 бет

Күңшіл ақ кірпік

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Алты жастан оқып ең, ақ кірпігім,
Не айтар ең, сұраса егер: «не бітірдің?»
«Пәленшелер молдадан оқып жүр» деп,
Жел ауыз боп мақтаған сөзбен жүрдің.

Толық оқу

Кеше түндегі түс, бүгінгі іс

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Жіп-жиі көкте жұлдыз жымдасқандай,
Күлімдеп, айға қарап ымдасқандай.
Қорылдап, бас жақтарын бүркей түсіп,
Жер жүзі жатыр ұйықтап жын басқандай.

Толық оқу

Кеш

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Желі бар бетке тиген жылы еспе,
Күн жылы, аспан жарық оңды кеште.
Қарасаң бұл уақытта кең далаға,
Әртүрлі қиял келіп түсер еске.

Толық оқу

Кедейлік

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Кедейлік, сен жексұрын, түсін, суық,
Іздемес сені адам керек қылып.
Амал жоқ, ықтиярсыз құл қыласың
Маған салса касыма келме жуық.

Толық оқу

Итаршыға

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Көрсетсін қарашекпен еккен ісін,
Қиналып жан аямай жеккен күшін,
Шекпенге жұрт айтқаны қандай алғыс,
Көрсетіп көз алдыма ашсын түсін.

Толық оқу

Жұмбақ

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Қара дария жердің жүзін алып жатқан
Қаз бен қу суын ішпей қанып жатқан.
Суына тек тұмсығы тиіп кетсе,
Саңқылдап жер жүзіне сөз таратқан.

Толық оқу

Жұмақ

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Кең сарай — ұғуынша жұрттың жұмақ,
Бар мұсылман жиналып сонда тұрмақ.
Ұйқы жоқ, ас ішу жоқ, махаббат жоқ,
Не қылған «қызық тірлік» біткен қурап!

Толық оқу

Жүрек

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Туламашы, журегім,
Барасың тулап кіміңе?
Тар тағдырдың тасқыны
Су толтырған ініңе.

Толық оқу

Жылы кеш

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Жазғы кеш, жарық айлы, қоңыр самал,
Рахат таза ауасын жұтқанда бал.
Сұлу жұлдыз жымыңдап шақырғандай
Көрікті нұр сәулеме «өзіңді сал.

Толық оқу

Жас жүрек

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Жас жүрек, қайда сенің ыстык қаның;
Тап мұндай мұздауыңның айтшы мәнін?
Тәтті үміттің қиялы сәуле беріп,
Ұйықтатпайтын толқынның жойдың бәрін.

Толық оқу

Жарқынбай

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Жарқынбай дәулетімен «қадірлі» адам,
Болса да көрдей соқыр, нағыз надан.
Мал мақтатпай қоя ма өтірік-ақ,
Ақыл, ойсыз болса да малдан жаман.

Толық оқу

Жарлау

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Құрметті қазақ байдың баласына,
Кіші іні, жасы үлкен ағасына.
Біз де сол жұрт не болса, боламыз деп,
Сахараның ұйықтай бердің даласында.

Толық оқу

Жапырақтар

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Гүлдеген, біткен жапырақ,
Бүтақтары салбырап,
Уақыты еді жетілген
Көз тартарлық балбырап.

Толық оқу

Жан қалқам

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Енді, әрине, мен бір шөп
Қозғалмаймын тіпті көп.
Қозғалмаймын демеймін,
Толқитын енді жерім жоқ.

Толық оқу

Жалыну

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Қыздырманың қызыл тіл,
Түбіне жетер соны біл,
Бұл алғашқы ауыр жыл,
Еңбек істе, адал қыл.

Толық оқу

Жазғы қайғы

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Жаз жетіп, қарлар кетті, сулар ағып,
Күн де тұр жарқ-жұрқ етіп нұрын жағып.
Құлпырып, жүз құбылып жердің жүзі
Қуанбас жан-жануар бұған нағып.

Толық оқу

Ж

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Қарақат көздің сәулесі,
Жүректі түртіп тулатат.
Мен сол ойдың әуресі
Түйінін таппай улатат.

Толық оқу

Ендігі беталыс

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Кірді ғой түстен кейін тентек ақылы,
Сертімнің бұл өмірлік ең ақыры:
«Адам — құл өзін жеңіп ұстамаған»
Деген бір Сократтың бар нақылы.

Толық оқу

Екі тышқан (Ғ. Тоқайдан)

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Даладан екі тышқан май тауыпты,
Шығынсыз екеуі де жай тауыпты.
Жанжалдасып бұл майды бөлісе алмай,
Маймылға бөлдіруге көңілі ауыпты.

Толық оқу

Достыма ұмытпастық үшін хат

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Шын достым шыбынымдай Шайбайжан,
Болғанда біріміз жан, біріміз тән.
Болса да қырық жыл қырғын ұмытпаспыз,
Сонда да, біраз сөздің реті бар.

Толық оқу

Достыма хат

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Уай, дүние, қайда біздің өткен күндер,
Қызықты сауық-сайран еткен күндер?
Сарғая сағынып хатың көргеннен соң,
Түсті ғой еске келіп кеткен күндер.

Толық оқу

Достыма

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Бұлтты кетір ойыңнан,
Жазды шығар бойыңнан.
Ақылың болса айныма,
Өз жасаған тойыңнан.

Толық оқу

Дозақ

Сұлтанмахмұт Торайғыров

«Дозақ деген абақты бейнесінде» —
Солай деген молданың сөзі есімде.
Өнерлі барлық ұлтты сонда салса,
Қазақты іздеп бүлінем мен несіне?!

Толық оқу

Дін

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Дін деген — өтірікке нану деген,
Көңілге өнбес қиял алу деген.
Қиямет күн ғарасат майданына
Өлген адам тіріліп бару деген.

Толық оқу

Гүләйім

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Қай қыз бар бұл қазақта теңге жеткен,
Бәрі де жылай-жылай кемге кеткен.
Бар еді Жарқын атты бір бай кісі
Мырзеке деген атқа қолы жеткен.

Толық оқу

Гүл

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Балбырап шыққан жазғы гүл,
Көз тартқандай болады.
Кім біледі, сол түрде
Ер жетеді, толады;

Толық оқу

Бұлар кім?

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Бұлар кім үсті-басын мұнар жапқан,
Жалқаулық бір-бірінде алты батпан.
Аяғын алға қарай бір баспайды,
Жолына құрылғандай алмас қақпан.

Толық оқу

Бақыт

Сұлтанмахмұт Торайғыров

Бақыт — құс ұшып жүрген қолға түспес,
Билеуге оны ешкімнің күші жетпес.
Қолыңа құдай айдап бір қондырса,
Барам деп мен анаған ұшып кетпес.

Толық оқу