Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Саналы ерде — сауыт бар,
Ілмектер: ер
Санасыз ерде — қауіп бар.
Ер есімі ел есінде.
Ілмектер: ер, ел
Жүрек — ер, бас — кемеңгер.
Ілмектер: ер, жүрек
Елуінде ер — дана,
Ілмектер: ер, ел
Елу жылда ел жаңа.
Ердің жасы — екі елу.
Ілмектер: ер
Оты жанбаған қатын ашулы,
Ілмектер: батыр
Мылтығы от алмаған батыр ашулы.
Дұшпанға тастай қатты бол,
Ілмектер: дұшпан, дос
Досыңа балдай тәтті бол.
Шоқпарды сала білмеген,
Ілмектер: батыр, қайсарлық
Өзіне тигізер.
Инені ұстай білмеген,
Көзіне кіргізер.
Ақ білектің күшімен,
Ілмектер: батыр, қайсарлық
Ақ найзаның ұшымен.
Пұлыңды берсең, нарға бер,
Ілмектер: ер, қыз
Жолында жүк қалдырмас.
Қызыңды берсең ерге бер,
Жолдасын жауға алдырмас.
Байы өлген қатынның беті жара,
Ілмектер: бай, батыр, қатын
Бағы тайған батырдың еті жара.
Арзымасқа алдырма,
Ілмектер: ұят, ата, қайсарлық
Аяғыңнан шалдырма.
Арзымасқа алдырып,
Аяғыңнан шалдырып,
Атаңды ұятқа қалдырма.
Сақ жүрсең — нақ жүрерсің.
Ілмектер: сақтық
Ерді ел мүддесі өсіреді.
Ілмектер: ер, ес
Досыңа жібек көрпе төсеме,
Ілмектер: дос
Жаныңды төсе.
Қасыңа жібек көрпе төсе де
Қамшысымен отыңды көсе.
Қас батыр, қараға шабар,
Ілмектер: батыр
Жас батыр, далаға шабар.
Бұқа болар бұзау,
Ілмектер: қайсарлық, төрт түлік мал, батыр
Биттейінен белгілі.
Батыр болатын бала,
Титтейінен белгілі.
Сақтықта, қорлық жоқ,
Ілмектер: сақтық, қорлық
Сәлемде, зорлық жоқ.
Тепсе темір үзетін —
Ілмектер: батыр, қайсарлық
Жас қолында күзетім.
Сойылды соңғы соққан жеңеді.
Ілмектер: қайсарлық
Арыстандай жігітте
Ілмектер: жігіт, үміт
Алатаудай үміт бар.
Қасың менен досыңды
Ілмектер: қас, дос
Қас-қабағы танытар.
Үйренген жау атыспаққа жақсы.
Ілмектер: жау
Өзі саққа, құдай жақ.
Ілмектер: батыр, қайсарлық
Өзі саққа, құдай жақ.
Ілмектер: батыр, қайсарлық
Кісі есігі — тоң есік,
Ілмектер: ер
Ерітерге ер керек.
Елінен айрылған ер мұңлық,
Ілмектер: ер
Көлінен айрылған қаз мұңлық.
Қасапшының үйінде
Ілмектер: батыр
Қайрақ тұрар.
Қас батырдың үйінде
Байрақ тұрар.
Ел басына күн туса,
Ілмектер: ел, ер
Ерлер атқа ер салар.
Ынтымақ — орман,
Ілмектер: ынтымақ, жау
Жау ала алмас — қорған.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі