Мақал-мәтелдер жинағы

Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.

Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.

Көз — нұрдың ұясы,
Көңіл — сырдың ұясы,
Сезім — жырдың ұясы.

Ілмектер: көңіл, сезім, көз, тіл, сөз
WhatsApp Telegram

Аяғың сауда, билеп қал,
Аузың сауда, сөйлеп қал.

Ілмектер: сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Елшіге өлім жоқ,
Өлеңшіге өкім жоқ.

Ілмектер: сөз, өлім, тіл
WhatsApp Telegram

Күлкі сөз — көңілді тындырар,
Қас сараң сағыңды сындырар.

Ілмектер: сөз
WhatsApp Telegram

Әуелі бойыңда талант болсын,
Талантыңа талабың қанат болсын.

Ілмектер: талап, талант
WhatsApp Telegram

Сөз сөзден туады
Сөйлемесе қайдан туады?
Отбасының жанжалы
Қана ішпеген шайдан туады.
Ауыр жолдың азабы
Артар атан-нардан туады.

Ілмектер: сөз, жанжал
WhatsApp Telegram

Артында баласы қалса —
Көзі қалды де,
Артында сөзі қалса —
Өзі қалды де.

Ілмектер: бала, сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Сәлем — сөздің анасы.

Ілмектер: сәлем, сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Тіс — тілдің қамалы.

Ілмектер: тіл
WhatsApp Telegram

Жақсыменен сөйлессең —
Жаның рахаттанады.
Жаманменен сөйлессең —
Қойыңа қасқыр шабады.

Ілмектер: жақсы, жаман, тіл
WhatsApp Telegram

Артық сөйле, кем сөйле,
Таразылай тең сөйле.

Ілмектер: сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Аз сөз — ишарат,
Көп сөз — кінарат.

Ілмектер: сөз, ишарат
WhatsApp Telegram

Айтылған сөз — атылған оқ.

Ілмектер: сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Жақсының өзі өлсе де,
Сөзі өлмейді.

Ілмектер: жақсы, сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Сөзбен сөзді жуады,
Сабынмен бөзді жуады.

Ілмектер: сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Көздің аласынан
Сөздің аласы жаман.

Ілмектер: жаман, сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Киім кірі жуса кетеді,
Көңіл кірі айтса кетеді.

Ілмектер: көңіл, кір, сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Мақал —сөздің мәйегі.

Ілмектер: мақал, сөз
WhatsApp Telegram

Сырдың елі — жырдың елі.

Ілмектер: ел, жыр
WhatsApp Telegram

Әуелгі сөз — ағадан,
Әдепті сөз — ініден.

Ілмектер: сөз, аға, іні
WhatsApp Telegram

Асығын ата алмаған,
Сақасынан көреді.
Сөзін сөйлей алмаған,
Атасынан көреді.

Ілмектер: сөз, асық, ата, тіл
WhatsApp Telegram

Қайғылы сөз
Қаза үстінде туады.
Қаһарлы сөз
Жаза үстінде туады.

Ілмектер: сөз, жаза, қаза, тіл
WhatsApp Telegram

Жалаң бұттың өлімі шөптен,
Жалаң сөздің өлімі көптен.

Ілмектер: сөз, тіл, өлім
WhatsApp Telegram

Қол, аяғы бар кісі —
Жүк көтергіш нар кісі.
Тілі, сөзі бар кісі,
Жазасызға жар кісі.

Ілмектер: тіл, сөз
WhatsApp Telegram

Сәлемі жараспағанның —
Сөзі де жанаспайды.

Ілмектер: сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Айтсам тілім күйеді,
Айтпасам дінім күйеді.

Ілмектер: тіл, дін
WhatsApp Telegram

Қағынған ауыздан
Ұшынған сөз шығады.

Ілмектер: сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Көр топырағы көзіңе түспесін,
Сөз салмағы өзіңе түспесін.

Ілмектер: көр, сөз, тіл
WhatsApp Telegram

Ең тәтті де — тіл,
Ең ащы да — тіл,
Ең жұмсақ та — тіл,
Ең қатты да — тіл.

Ілмектер: тіл
WhatsApp Telegram

Адам тілінен,
Ат аяғынан жазады.

Ілмектер: адам, тіл, төрт түлік мал
WhatsApp Telegram