Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Арамдық кірген үйден тыныштық қашады.
Ілмектер: арам, арамдық, тыныштық
Арам молда аңқау елді алдап жер.
Ілмектер: арам, молда, ел, алдау
Арам малдың арты — азап.
Ілмектер: арам, мал, азап
Арам ас түскен іш жазылмайды.
Ілмектер: арам, ас, іш, денсаулық
Сырттап жүрсең, сол әбестік болады,
Ілмектер: әбестік, нұр, жүз, өкініш
Нұрлы жүзің өкінішпен солады.
Аралас жүр, ішінде бол ізгінің,
Ілмектер: ізгі, кісі, тізгін
Сонда ұстайсың кісіліктің тізгінін.
Ара, тисең, шағады.
Ілмектер: ара, шағу
Ара қанша бал берсе де,
Ілмектер: ара, зәр, бал
Зәрін бір төкпей тұрмайды.
Аңшы қанша айла білсе,
Ілмектер: аңшы, айла, аю
Аю сонша жол білер.
Аңшы аңына қарап шығады,
Ілмектер: аңшы, арыстан
Арыстан көргенін жығады.
Аңқау түйені көрмес.
Ілмектер: аңқау, түйе
Аңқау қонақ үй иесін сыйлайды.
Ілмектер: аңқау, қонақ, үй, сый
Аңдысқан ауыл болмас,
Ілмектер: аңдысу, ауыл, ит, сауын
Ит балалап сауын болмас.
Аңдамаған у ішеді.
Ілмектер: аңдамау, у
Аңғармай сөйлеген,
Ілмектер: аңғару, ауру, өлім
Ауырмай өледі.
Ант-уәде жоқ кәпірден.
Ілмектер: ант, уәде, кәпір
Андыз болса, ат өлмес.
Ілмектер: ат, өлім
Анасы пысық — жұқпаны жұқа жасар,
Ілмектер: ана, пысық, бала, жұқа
Баласы мешкей — қат-қаттап қосып асар.
Анамда болғанша,
Ілмектер: ана, жар
Алғанымда болсын.
Ана сүтіменен көрмесе,
Ілмектер: ана, тана, сүт
Тана сүтіменен көрмес.
Аман жүрген кезде асығыс жоқ.
Ілмектер: амандық, асығыс
Аман адам амалымен пәрменді,
Ілмектер: амал, мақсат, арман
Өткереді талай мақсат, арманды.
Алыстан қара көрінсе,
Ілмектер: алыс, жаман
Қаша берсең, амансың.
Жекеп-некеп қоймаса,
Қайрылмаса, жамансың.
Алыстағы дұшпаннан
Ілмектер: алыс, дұшпан, орыс, жаман
Аңдып тұрған орыс жаман.
Алыссаң, атаңды жық,
Ілмектер: ата, аяу, алысу
Аясаң, қоя бер.
Алысқа барса, олжамен оралар.
Ілмектер: алыс, олжа
Алыс-беріс қолынан,
Ілмектер: жол, қол
Шығарып қояр жолынан.
Алыс-беріс адал істе епшіл бол,
Ілмектер: адал, көпшіл, жол
Жол ашылар, әр кезде де көпшіл бол.
Алыс пенен жуықты білген, жүрген білер.
Ілмектер: алыс, жуық
Алыс жолдың іздерін түйе білер.
Ілмектер: жол, түйе, із
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі