Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Атыңның басын алыпсың да,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Жорғасы қалып па?
Атыңның жемін таусыпсың да,
Дорбасы қалып па?
Құлын биең құнға кетті ме,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Тайлы биең таласқа түсті ме?
Кезекті суыңды сұмырай ішті ме,
Қолыңмен неге от көсейсің?
Жеңіңді неге жерге төсейсің?
Жабыны жауға мінбе жалды екен деп,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, жаман, жолдас
Жаманмен жолдас болма малды екен деп,
Баласын қазан аттың бақпай қойма,
Жем түсіп аяғына қалды екен деп.
Жылқының
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Мінсең — үсті жел,
Ішсең қымызы — бал,
Жесең еті — бал.
Асауға ноқта,
Жүйрікке — тұмар.
Жүйрік ат — бірде ат,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Бірде — қанат.
Тұяқты тұяқ жібермейді.
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Атын бергісі келмеген
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Елге қарайды,
Құсын бергісі келмеген
Жерге қарайды.
Аттан түссең де,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Тұғырыңнан түспе.
Жақсы ат — көлік,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Жаман ат — өлік.
Ат қартайса
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, ер, қартаю, мақтаншақтық
Жасқаншақ болады
Ер қартайса,
Мақтаншақ болады.
Атың болмаса,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Аяғыңа жалын,
Аяғың болмаса,
Таяғыңа жалын.
Айдың ізін ай басар,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Аттың ізін тай басар.
Жігіттің жігіті —
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, жігіт
Түсінде жылқы көреді.
Жел мінезді жылқы мал,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Желеді де кетеді.
Ат қартайса,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, адам, қартаю
Есекпен достасады.
Адам қартайса,
Төсекпен достасады.
Ақсақ атқа — алтын таға.
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Жүйрік атқа,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Жел қамшы.
Тұлпар - құлыннан,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, батыр, бала
Батыр- баладан.
Атқа мінгеспе,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Мінгессең, үндеспе!
Қамшы — қанат,
Ілмектер: қамшы
Құйысқан — қуат.
Екі тартпа жоқ болса,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Ат үстінде ер тұра алмас,
Екі үзеңгі жоқ болса,
Атқа адам міне алмас,
Бәрі бірдей сай болса
Шайтан түгіл жын алмас.
Екі тізгін жоқ болса,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, адам
Ат басын адам бұра алмас.
Жаяушылық тартқанда
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, қарын ашу, талқан, қант
Жүрмес есек ат болар.
Қарын қатты ашқанда
Қара талқан қант болар.
Тұлпардың қадірін
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, жақсы, қадір
Желгенде білерсің,
Жақсының қадірін
Өлгенде білерсің.
Сауын саусаң, бие сау,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, ауру, бәле, жын
Боз қырау түспей суалмас.
Түйткіл тартсаң, түйе сау,
Ауру, бәле, жын алмас.
Жорғадан туған жортақ бар,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, батыр, қорқақ
Батырдан туған қорқақ бар.
Атты жолдас болмайды
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, жолдас
Арбалымен.
Жортақ жолдас болмайды
Жорғалымен.
Аттының несібесі — алтау,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, несібе
Жаяудың несібесі — жалқы.
Байтал түгіл,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал
Бас қайғы.
Алысты жақындататын— ат,
Ілмектер: жан-жануар, төрт түлік мал, жат, алыстататын
Жақынды алыстататын— жат.
- Тест
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Стив Джобс
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі